శివపురాణమ్

ఓ భక్తులారా, పరమేశ్వరుని పూజలో ఆచరణ విధానం ఎంత పవిత్రమైనదో ఇప్పుడు మనం తెలుసుకుందాం. ముందుగా, ఒక కలశం, శంఖం, అభివృద్ధికి ఉపయోగించే పాత్ర లేదా చేతితో, అలాగే కుశగడ్డి, పుష్పాలతో సహా, మంత్రోచ్చారణతో అభిషేకాన్ని నిర్వహించాలి. ఈ అభిషేక సమయంలో పవమాన, రుద్ర, నీల, త్వరిత సూక్తాలు, లింగ సూక్తం మరియు ఇతర హృదయార్థమైన సూక్తాలను, అలాగే అథర్వశిరస్సు మంత్రాన్ని పఠించాలి. ఋగ్వేద, సామవేద, ఐదు శైవ బ్రాహ్మణ సూక్తులతో పాటు శివుని ప్రణవాన్ని జపిస్తూ దేవదేవుని అభిషేకించాలి. ఈ విధంగా భగవంతునికి అభిషేకం, ఇతర కర్మలు నిర్వహించినట్లే, దేవికి కూడా అవే విధంగా చేయాలి. ఎందుకంటే, శివ-శక్తులు ద్వైతం లేని సమానత్వంతో ఉన్నారు. మొదట భగవంతునికి అభిషేకాది సేవలు చేసి, తరువాత భగవతికి కూడా, దేవదేవుని ఆజ్ఞ ప్రకారం చేయాలి. అర్ధనారీశ్వరుని పూజలో మాత్రం ఎవరికీ ప్రాధాన్యత లేదు; ఆ సందర్భంలో లింగానికి లేదా మరెక్కడా యథావిధిగా నైవేద్యాదులను సమర్పించవచ్చు. లింగాన్ని శుద్ధమైన, సుగంధద్రవ్యాలతో అభిషేకించి, మృదువైన వస్త్రంతో తుడిచి, వస్త్రము, యజ్ఞోపవీతాన్ని సమర్పించాలి. తరువాత పాద్యము (కాలుకల కడుగుటకు నీరు), ఆచమనం, అర్ఘ్యం, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పాలు, ఆభరణాలు, ధూపం, దీపం, నైవేద్యము, త్రాగుటకు నీరు, ముఖ శుద్ధి కోసం నీరు సమర్పించాలి. మళ్ళీ ఆచమనం, తరువాత నోటి సుగంధద్రవ్యాలు, ఆపై అన్ని రకాల రత్నాలతో అలంకరించిన మంగళకరమైన కిరీటం సమర్పించాలి. శుద్ధమైన ఆభరణాలు, వివిధ పుష్పమాలలు, విచిత్రమైన చామరాలు, యక్త్రాచామరాలు, గొడుగు, తాళపత్రా పంకా, అద్దం — ఇవన్నీ సమర్పించాలి. దీపారాధన అనంతరం, శుభశబ్దాలతో, పాట, నృత్యం, విజయ ఘోషలతో పూజను కొనసాగించాలి. బంగారం, వెండి, రాగి లేదా శుభ్రమైన మట్టితో చేసిన పాత్రలో, కమలాలు, అందమైన పుష్పాలు, విత్తనాలు, పెరుగు, అక్షతలు మొదలైనవి అలంకరించాలి. ఆ పాత్రలో త్రిశూలాలు, జత శంఖాలు, కమలాలు, నంద్యావర్త చిహ్నాలు, గోమయంతో చేసిన గుర్తులు, శ్రీవత్స, స్వస్తిక, అద్దం, వజ్రం, అగ్ని వంటి మంగళకర చిహ్నాలతో అలంకరించాలి. ఆ పాత్ర చుట్టూ ఎనిమిది దీపాలు, మధ్యలో ఒక దీపాన్ని పెట్టి, ఎడమవైపు మొదలుకొని తొమ్మిది శక్తులను ధ్యానించి పూజించాలి. రక్షామంత్రంతో కప్పి, ఆయుధాలతో అన్ని వైపులా కాపాడుతూ, రెండు చేతులతో గోముద్రను చూపించి, ఆ పాత్రను ఎత్తాలి. ప్రత్యామ్నాయంగా, ఆ పాత్రలో అయిదు దీపాలు వరుసగా పెట్టవచ్చు, లేదా దిక్కులలో, మధ్యలో ఒక్కొక్క దీపాన్ని పెట్టవచ్చు, లేదా ఒక దీపం మాత్రమే పెట్టవచ్చు. తరువాత, ఆ పాత్రను తీసుకొని, మూలమంత్రంతో లింగం లేదా మూర్తి చుట్టూ మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేయాలి. తరువాత, శిరస్సుపై అర్ఘ్యం సమర్పించి, సుగంధ వభూతి సమర్పించాలి; తరువాత పుష్పాలను చేతిలో ఉంచి, నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి. ఆ తరువాత నీరు సమర్పించి, ముక్కు శుద్ధికి నీరు ఇచ్చి, ఐదు రకాల సుగంధాలతో కూడిన తాంబూలాన్ని సమర్పించాలి. ఇవన్నీ పూర్తయ్యాక, అభిషేక జలాన్ని చల్లాలి, సంగీతం, నృత్యం నిర్వహించాలి; లింగస్థానంలో శివుని, ఇతర దేవతలను ధ్యానించాలి, శక్తిమంత్రాన్ని మౌనంగా జపించాలి. ప్రదక్షిణ, నమస్కారం, స్తుతి, ఆత్మనివేదనం, వినయపూర్వక అభ్యర్థనలతో, ఈ పూజను శ్రద్ధతో నిర్వహించాలి. మళ్ళీ అర్ఘ్యం, పుష్పాలు సమర్పించి, నిర్ణీత ముద్రను చూపించి, దేవుని క్షమాపణ కోరాలి; అనంతరం ఆయనను హృదయంలో ధ్యానించాలి. ఏదైనా పెద్ద అవరోధం ఉంటే, కేవలం పుష్పార్చన మాత్రమే చేయవచ్చు, లేదా పాద్యము నుండి నోటి సుగంధం, అర్ఘ్యం వరకు ప్రధాన కర్మలను భక్తితో చేయవచ్చు. అయినప్పటికీ, భక్తితో చేసిన పూజే పరమధర్మం. పూజ చేయకుండా భోజనం చేయరాదు, ప్రాణాంతక సందర్భంలో తప్ప. పాపులు స్వేచ్ఛగా భోజనం చేస్తే వారికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు; అపరాధవశాత్తు తిన్నవారు కృషితో త్యజించాలి. ఆ తరువాత, స్నానం చేసి, దేవుని పూజను రెండింతలు చేసి, ఉపవాసంతో, దేవితో కలిసి, పూర్వంగా బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, శివునికి పదివేల పూజలు చేయాలి. మరుసటి రోజు, తన శక్తికి అనుగుణంగా బంగారం లేదా ఇతర దానాలను శివునికి లేదా శివభక్తునికి దానం చేసి, మహాపూజ నిర్వహించి పవిత్రుడవ్వాలి. ఇప్పుడిప్పుడు, పూజలో వివరించని అంశాలు, ఉదాహరణకు కమలాలు మరియు ఇతర వస్తువుల వినియోగాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పబడుతుంది. నైవేద్య సమర్పణకు ముందు, దీపారాధన అనంతరం, ఆవాహన సమయంలో, మండలాల పూజ నిర్వహించాలి. మొదటి మండలంలో, ఈశాన నుండి సద్యాంత వరకు, రుద్ర నుండి అస్త్రాంత వరకు, లేదా శివ-శివా మంత్రాలను జపించాలి. ఈశాన్యం, తూర్పు, దక్షిణ, ఉత్తర, పడమర, ఆగ్నేయ, ఈశాన్య, నైరుతి దిక్కుల్లో కూడా అలాగే చేయాలి. వాయవ్య, మళ్ళీ ఈశాన్య, అన్ని నాలుగు దిక్కుల్లో, తదుపరి అంతర్గత మండలాన్ని లేదా మంత్ర సమాహారాన్ని పూజించాలి. హృదయ మంత్రం నుండి ఆయుధ మంత్రం వరకు, లేదా వేరే విధంగా కూడా పూజించవచ్చు. ఆ మండలానికి వెలుపల తూర్పున ఇంద్రుడిని, దక్షిణలో యముని పూజించాలి. పడమరలో వరుణుడు, ఉత్తరంలో కుబేరుడు, బుధుడు; ఈశాన్యంలో అగ్ని, నైరుతిలో నిరృతి పూజించాలి. వాయవ్యలో వాయువు, ఈశాన్యంలో విష్ణువు, నైరుతిలో నిర్ణీత ఈశ్వరుడు; కమలానికి వెలుపల వజ్రాది ఆయుధాలు కూడా పూజించాలి. పరిచితమైన దిక్పాలకులను క్రమంగా పూజించాలి; భగవంతుడు, భగవతిని దర్శించి, అన్ని మండల దేవతలను ధ్యానించాలి. చేతులు జోడించి, సుఖాసీనంగా ధ్యానిస్తూ, వారి పేర్లతో నమస్కారం చేయాలి. క్రమంగా పుష్పాలతో పూజించి, అంతర్గత మండలాన్ని లేదా తన మండలాన్ని కూడా పూజించాలి. యోగ, ధ్యానం, జపం, హోమంలో, బాహ్య లేదా అంతర్గతంగా, ఆహుతి ఆరు విధాలుగా, శుద్ధంగా, ముద్గధాన్యంతో సమర్పించాలి. పాల, పెరుగు, బెల్లం, తేనెతో ఉడికించిన అన్నం, ఏదైనా ఒకటి లేదా అనేక పదార్థాలు, వివిధ ద్రవ్యాలతో కలిపి సమర్పించవచ్చు. ఈ విధంగా, శాస్త్రోక్తంగా శివపూజను నిర్వహిస్తే, భక్తునికి పరమ శాంతి, పునీతత్వం లభిస్తాయి.