శివపురాణమ్

భక్తుడు తన స్వదేహంపై మంత్రస్థాపన మొదలైన శుద్ధిక్రియలు నిర్వహించిన తరువాత, 'సత్తా-అసత్తా'లకు అతీతమైన శివుని, శరీరరూపంలో ధ్యానించాలి. ఆ విధంగా ధ్యానం చేసిన తరువాత, మనస్సుతో బాహ్యపూజను చేయాలి. అనంతరం, నాభిస్థానంలో దారువులు, నెయ్యి మొదలైనవి కలిపి హోమాన్ని మనస్సులో సృష్టించాలి. శివుని నుదుటి మధ్యలో, పవిత్రమైన దీపశిఖారూపంగా ధ్యానించాలి. ఇది శరీరంలోనే గానీ, లేక స్వతంత్రంగా గానీ, శుభమైన ధ్యానం లేదా యోగంలో చేయవచ్చు. అగ్నికార్యానికి ముగింపు వచ్చినప్పుడు కూడా ఇదే నియమం వర్తిస్తుంది. అంతటితో మానసిక పూజావిధానమంతా పూర్తిచేయాలి. తరువాత, లింగంలో గానీ, పీఠంలో గానీ, అగ్నిలో గానీ భగవంతుడిని పూజించాలి. పూజాస్థలాన్ని మూలమంత్రంతో శుద్ధి చేసి, చందనపు సువాసనతో కూడిన నీటితో అక్కడ పుష్పాన్ని ఉంచాలి. ఆయుధముతో దోషాలను తొలగించి, కవచంతో కప్పి, అన్ని దిక్కులలో ఆయుధాన్ని ప్రక్షేపించి, పూజా స్థలాన్ని సిద్ధం చేయాలి. దర్భను విస్తరించి, ప్రోక్షణాది శుద్ధిక్రియలు చేయాలి. పూజలో ఉపయోగించే పాత్రలు, పదార్థాలు అన్నీ పవిత్రంగా ఉంచాలి. ప్రోక్షణ పాత్ర, పాదప్రక్షాళన పాత్ర, ఆచమన పాత్ర మొదలయిన నాలుగు పాత్రలను సిద్ధం చేయాలి. అవన్నీ శుభ్రముగా కడిగి, పరిశీలించి, శుభజలాన్ని నింపాలి. అందుబాటులో ఉన్న పవిత్ర పదార్థాలను అక్కడ ఉంచాలి. రత్నాలు, వెండి, బంగారం, సుగంధద్రవ్యాలు, పుష్పాలు, అక్షతలు, పండ్లు, మొక్కలు, దర్భాకుర్చులు—ఇవి అన్నీ వివిధ పవిత్ర పదార్థాలు. అభిషేక జలంలో, ముఖ్యంగా త్రాగునీటిలో, పువ్వులు మొదలైన చల్లని, హర్షదాయకమైన పదార్థాలు కలపాలి. పాదప్రక్షాళన జలంలో వేటివేరు, చందనం, మల్లె, కోల, కర్పూరం, బహుమూల, తమాల మొదలైనవి కలపాలి. ఆచమన పాత్రలో, ముఖ్యంగా మెత్తగా చేసి, ఏలకులు, కర్పూరం, చందనం మొదలైనవి అన్ని పాత్రల్లో కలపాలి. నైవేద్య పాత్రలో కుశ, అక్షతలు, యవలు, ఎల్లుపప్పు, నెయ్యి, ఆవాలు, పుష్పాలు, విభూది ఉంచాలి. ప్రోక్షణ పాత్రలో కుశ పుష్పాలు, యవలు, బహుమూల, తమాల, విభూది సరైన క్రమంలో ఉంచాలి. ప్రతి చోటా మంత్రాన్ని స్థాపించి, బాహ్యంగా కవచంతో ముడిపెట్టి, ఆయుధంతో రక్షణ కల్పించి, గోవు ముద్రను ప్రదర్శించాలి. పూజా పదార్థాలను ప్రోక్షణ పాత్ర జలంతో ప్రోక్షణ చేసి, మూలమంత్రంతో శుద్ధి చేసి, అన్ని కర్మలను సక్రమంగా నిర్వహించాలి. ఒకే ప్రోక్షణ పాత్ర ఉంటే, ఉత్తమ సాధకుడు దానితో నైవేద్య జలాన్ని సిద్ధం చేయాలి. తరువాత, ద్వారమునకు దక్షిణ భాగంలో వినాయకుని భక్ష్య-భోజ్యాలతో పూజించాలి. అంతటే, అంతఃపురాధిపతి నందీశ్వరుని సముచితంగా, అన్ని అలంకారాలతో, సువర్ణశైలంలా ప్రకాశించే విధంగా పూజించాలి. ఆయన సౌమ్యుడు, చంద్రకళను కిరీటంగా ధరించినవాడు, మూడు కళ్ళు, నాలుగు చేతులు కలవాడు; తేజస్సుతో మెరిసే త్రిశూలం, జింక, కఠినదండము ధరించి, ప్రభువుగా నిలుస్తాడు. ఆయన ముఖము చంద్రబింబంలా, లేదా హరివదనంలా ప్రకాశిస్తుంది. ద్వారమునకు ఉత్తర భాగంలో ఆయన భార్యను, వాయుపుత్రికను పూజించాలి. ఆ తల్లి సుయశా, సద్గుణసంపన్నురాలు, వ్రతనిష్ఠురాలు, భక్తితో పాదపద్మాలను అలంకరించడంలో నిమగ్నురాలు. ఆవిడను పూజించి, పరమేశ్వరుని అంతఃపురంలో ప్రవేశించాలి. అక్కడ లింగాన్ని ఆ పదార్థాలతో పూజించి, ఉపయోగించిన నైవేద్యాలను తొలగించి, లింగాన్ని శుద్ధి చేసి, తలపై పుష్పాన్ని ఉంచాలి. పుష్పాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, మంత్రశుద్ధికై శక్తితో మంత్రాన్ని జపించాలి. ఈ సమయంలో, ఈశాన్య దిశలో చండుని పూజించి, నైవేద్యాలను తొలగించాలి. తరువాత, ఆసనం, అధిష్టానం మొదలైనవి క్రమంగా ఏర్పాటు చేయాలి. భూమికి క్రింద, శుభ్రమైన నీలవర్ణపు అధిష్ఠానశక్తిని ధ్యానించాలి. ఆమె ముందు, అనంతంగా ఉండే, తెల్లని, అయిదు ఫణాలు ఉన్న, ఆకాశాన్ని నాకుతో లేపుతున్న పాము రూపాన్ని ధ్యానించాలి. ఆమెపై, శుభ్రమైన నాలుగు కాళ్లు ఉన్న పీఠాన్ని—దీన్ని కట్టకఠినంగా, ధర్మం, జ్ఞానం, వైరాగ్యం, ఐశ్వర్యం అనే నాలుగు అధిష్ఠానాలు కలిగి ఉంటాయి. అవి దిక్కుల ప్రకారం తెలుపు, ఎరుపు, పసుపు, నీలం రంగుల్లో ఉంటాయి. అధర్మాది నలుగురు తూర్పు నుండి ఉత్తర దిశ వరకూ వరుసగా ఉంచాలి. ఆ అవయవాలను రాజరత్నాలవంటి ప్రకాశించేలా ఊహించాలి. వాటి మీద, శుద్ధశ్వేత పద్మాసనం ఆవరణగా ఉంటుంది. దానికి ఎనిమిది దళాలు ఉంటాయి—అవి అణిమాది ఎనిమిది సిద్ధులు. ఎడమవైపు నుంచి ప్రారంభమయ్యే పంక్తులు రుద్రశక్తులు, ఎడమవైపు శక్తులుగా ఉంటాయి. విత్తనాలు కూడా అవే శక్తులు, ఉన్మని వరకు అంతర్గతంగా ఉంటాయి. అంతర్గత గర్భం పరమవైరాగ్యము, దండికాండ జ్ఞానము—ఇది శివస్వరూపం. గర్భమునకు చివర్లో, శివధర్మస్వరూపమైన బొడ్డు మూడు వలయాలలో ఉంటుంది. ఆ మూడు వలయాలపై, ఆత్మాది తత్త్వాలు ఆసనంగా ఉంటాయి. అన్ని ఆసనాలపై, వివిధ వస్త్రాలతో అలంకరించిన, శుద్ధజ్ఞానప్రకాశముతో మెరిసే దివ్యాసనం ఏర్పాటు చేయాలి. ఇప్పుడు, ఆహ్వానం, స్థాపన, ఆవాహన, సంచలనం, దర్శనం, నమస్కారం మొదలైన ముద్రలను వేర్వేరు చేయాలి. ఆ తరువాత, పాద్యము, ఆచమనం, అర్ఘ్యం, గంధం, పుష్పాలు, ధూపం, దీపం, తాంబూలం సమర్పించి, తరువాత శివునికి విశ్రాంతిని కల్పించాలి. లేదా, ఇలా ఆసనం, ప్రతిమను మూలమంత్రంతో, ఇతర బ్రహ్మమంత్రాలతో సంపూర్ణంగా ఏర్పాటుచేసి, తరువాత శివుని, పరమకారణుడైన దేవుని, దేవిని కూడ ఆహ్వానించాలి. ఆ భగవంతుడు స్థిరుడు, నశించని వాడు, శుద్ధస్పటికంలా ప్రకాశించే వాడు. ఆయన సమస్త లోకాల కారణుడు, పరమోన్నతుడు, జగత్కారణతత్త్వస్వరూపుడు.