అనాది, అనంతమైన జ్యోతి స్వరూపుడు శంభు పరమేశ్వరుడిని కాలం, కాల విభాగాలు, జ్ఞానం, విధి, మమకారం, ద్వేషం—ఏవీ బంధించలేవు. ఆయనకు ఏ విషయమై అలవాటు లేదు; మేలైన లేదా చెడైన కర్మలు, వాటి ఫలితాలు, వాటి ద్వారా కలిగే సుఖదుఃఖాలు కూడా ఆయనను తాకవు. ఆయన సంకల్పాలతో, కర్మ సంస్కారాలతో, అనుభవాలతో, అనుభవ సంస్కారాలతో, గతం-వర్తమానం-భవిష్యత్తు ఏదైనా సంబంధం లేదు. ఆయనకు కారణం లేదు, చేయువాడు లేడు, ప్రారంభం లేదు, అంతం లేదు, మధ్యం లేదు; ఆయనకు కర్మ, సాధనం, వస్తువు, ఫలితాలేవీ ఉండవు. ఆయనకు మిత్రుడు లేదు, శత్రువు లేదు, నియంత్రణ చేయువాడు లేడు, ప్రేరేపించేవాడు లేడు; ఆయనకు అధిపతి, గురువు, రక్షకుడు, పైవాడు, సమానుడు ఎవ్వరూ లేరు. ఆయనకు జననం లేదు, మరణం లేదు, ఇష్టమైనదీ, అనిష్టమైనదీ లేదు; ఆజ్ఞ, నిషేధం, మోక్షం, బంధం కూడా లేవు. అయనకు ఏదైనా అనిష్టమయినది ఎప్పుడూ ఉండదు; శుభమంతా ఆయనలో నిత్యంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే శివుడు పరమాత్మ. తన స్వశక్తితో సర్వత్ర వ్యాప్తి చెయ్యబడిన ఆ శివుడు, తన సహజ స్వరూపంలో స్థిరంగా నిలిచి ఉంటాడు. అందుకే ఆయనను "అచలుడు" అని పిలుస్తారు. స్థావరజంగమమయిన ఈ జగత్తు అంతయూ శివుని ద్వారా స్థాపించబడింది కనుక, ఆయనే "సర్వరూపుడు"గా స్మరించబడతాడు. ఈ సత్యాన్ని గ్రహించినవారు మాయలో పడరు. శర్వుడు, రుద్రుడు, పరమాత్మ, మహాపురుషుడు, స్వర్ణభుజుడు, మంగళకరుడు, హిరణ్యపతి, అధిపతి—ఈ మహాశక్తులకు నమస్సులు. అంబికాపతి, ఈశానుడు, పినాకధారి, వృషభవాహనుడు, ఏకరుద్రుడు, పరబ్రహ్మ, పురుషుడు, నీలవర్ణుడు, పింగళుడు—అతడే. మన హృదయగర్భంలో, చిన్న గడ్డి మొగ్గ చివరంత చిన్నదిగా, హృదయాకాశంలో ధ్యానించవలసినవాడు ఆయనే; ఆయనకు పసిడి వర్ణపు జుట్టు, కమలనయనాలు, అరుణకాంతి, తామ్రవర్ణం. ఆ దేవుడు, దయామయుడు, నీలకంఠుడు, స్వర్ణవర్ణుడు, శాంతుడు, ఉగ్రుడు, మిశ్రమ స్వరూపుడు, నశించని, అమరుడు, క్షయించని వాడు. ఆయనే పరమపురుషుడు, మంగళకరుడు, మృత్యుంజయుడు; అవగాహన, అనవగాహనలేని, సర్వవ్యాప్తిని మించిన, పరాత్పరుడు. శివుని అపారమైన స్వభావం వల్ల, జ్ఞానమూ, ఐశ్వర్యమూ ఆయనలోనే పరాకాష్టగా ఉంటాయని, ఆయనే అధిపతుల్లో అధిపతి అని జ్ఞానులు ప్రకటించారు. ప్రతి సృష్టి ప్రారంభంలో, సృష్టికర్తలుగా పుట్టే బ్రహ్మలకు, కాలపాశంలో ఉన్న వారికీ, ఆ విస్తృత శాస్త్ర సంపదను బోధించేవాడు ఆయనే. కాలానికి లోబడిన ఉపదేశకులందరికీ ఆయన గురువు; ఆయన సమస్తాధిపతుల్లో అధిపతి, కాలానికి అతీతుడు. ఆయన శక్తి పావిత్ర్యంతో కూడినదిగా, సహజమైనదిగా, సమస్తాన్నీ మించినదిగా ఉంటుంది; ఆయన జ్ఞానం అపూర్వమైనది, నిత్యమైనది; ఆయన స్వరూపం స్వయంగా ఆవిర్భవించినది. ఆయన ఐశ్వర్యం సమానములేనిది, ఆనందం పరమమైనది, బలం, తేజస్సు, శక్తి, సహనం, దయ—ఇవన్నీ అపూర్వమైనవి. సంపూర్ణుడైన ఆయనకు సృష్టి మొదలైన కార్యాలలో స్వార్థం లేదు; ఆయన కార్యాల ఫలం ఇతరుల మేలు మాత్రమే. ఓంకారమే శివుని నామము, పరమాత్మను సూచించే పదములలో శ్రేష్ఠమైనది; శివ, రుద్ర వంటి పదాలకన్నా ఓంకారమే ప్రాముఖ్యత కలది. శంభువుని వ్యక్తీకరించే ఓంకారాన్ని జపించడం ద్వారా, నిస్సందేహంగా పరమపదాన్ని సిధ్ధించవచ్చు. అందువల్ల, వేదవేత్తలు, జ్ఞానులు, "ఏకాక్షరేశ్వరుడు" అని పిలుస్తారు; ఈ పదార్థ, పదబంధాన్ని ఏకత్వంగా గ్రహిస్తారు. వేదమూలంలో, దీనికి నాలుగు భాగాలు చెప్పబడ్డాయి: "అ", "ఉ", "మ" ధ్వనులు, అలాగే నాదం. "అ" ఋగ్వేదాన్ని సూచిస్తుంది, "ఉ" యజుర్వేదాన్ని, "మ" సామవేదాన్ని, నాదం అథర్వణాన్ని. "అ" మహాబీజం, రజోగుణం, నాలుగు ముఖాల సృష్టికర్త; "ఉ" ప్రకృతి, గర్భం, సత్త్వగుణం, రక్షకుడు హరిః; "మ" పురుషుడు, బీజం, తమోగుణం, సంహారకుడు హరః; నాదం గుణకర్మలకు అతీతమైన పరమేశ్వరుడు శివుడు. ఈ మూడు అక్షరాల ద్వారానే సర్వం వ్యక్తీకరించబడుతుంది; అర్ధమాత్ర ద్వారా శివాత్మను వెల్లడిస్తాడు. ఆయనకన్నా పైవాడు, చిన్నవాడు, పెద్దవాడు లేడు; ఆకాశంలో నిలిచిన వృక్షంలా, పరమపురుషుని ద్వారా ఈ జగత్తంతా నిండిపోతుంది. ఆయన శక్తి సహజమైనది, ఆయన జ్ఞానం విశ్వంలో ఏకైకమైనది; అది అనేక రూపాల్లో ప్రకాశిస్తుంది, సూర్యకాంతిలా విరాజిల్లుతుంది. ఆయన శక్తులు అనంతమైనవి—ఇచ్చ, జ్ఞాన, క్రియ మొదలైనవి; అవన్నీ మాయతో మొదలై, అగ్నిలో నుంచి చిమ్మే చినుకుల్లా ఉద్భవిస్తాయి. ఆ మాయ నుండి సదాశివుడు, ఈశ్వరుడు, విద్యేశ్వరుడు, అవిద్యేశ్వరుడు, పురుషులు, పరమప్రకృతి—all అవతరించారు. మహత్తత్త్వం మొదలుకొని విశేషం వరకు, అసత్తుతో మొదలయ్యే అన్ని రూపాలు, ఏవి ఉన్నాయో అవన్నీ ఆమె ప్రభావమే. ఆమె శక్తి, సర్వవ్యాపకమైనది, సూక్ష్మమైనది, చైతన్యస్వరూపిణి; శక్తిమంతుడు చంద్రకిరీటుడైన శివుడు. శివుడు జ్ఞేయుడు, జ్ఞానం, విజ్ఞానం, ఆగమ,Nigama—all ఆయనే; ఆమె స్థిరత, దృఢత, నిలకడ, జ్ఞాన, ఇచ్ఛ, క్రియాశక్తులు—all ఆమె. ఆజ్ఞ, పరబ్రహ్మ, పరా-అపరా విద్యలు, శుద్ధజ్ఞానం, శుద్ధకళ—all శక్తి నుండే ఉద్భవిస్తాయి. మాయ, ప్రకృతి, జీవుడు, పరిణామం, వికారం, అసత్యం, సత్యం—ఏది ఉన్నా ఆమె ద్వారా వ్యాపించబడింది. ఆ దేవిని తన మాయతో జగత్తంతా సులభంగా మాయలో పడేసి, తన లీలతో ముక్తిని కూడా ప్రసాదిస్తుంది. ఆ దేవితో కూడిన జగదీశ్వరుడు, ఇరవైయేడు రూపాలతో విశ్వాన్ని వ్యాపించి, స్థిరంగా ఉంటాడు; అందువల్ల ఇక్కడే మోక్షం లభిస్తుంది. ఒకసారి, ముక్తికాంక్షలు కలిగిన, బ్రహ్మవేత్తలు అయిన కొన్ని ఋషులు, సందేహంలో పడి, లోతుగా ఆలోచనలో మునిగిపోయారు...