ఈ ప్రపంచంలో సృష్టి, స్థితి, లయ—all these are governed by one supreme being. ఆయన స్వయంగా ప్రభువు, నియంత, సృష్టికర్త, ప్రారంభం మరియు అంతం కలిగించేవారు; అవిరామంగా వస్తు, పోతు కలిగించేవాడు; తనలోనే తాను రాజ్యాన్ని కలిగినవాడు, జననరహితుడు. ప్రకృతి, పురుషుడు, ప్రాకృత, కాలము—ఈ నాలుగు స్వభావాలను కలిగినవాడు, వాటికి కారణమైనవాడు, పాలకుడు, సృష్టికర్త—మహేశ్వరుడని శాస్త్రాలు ప్రకటిస్తాయి. కొందరు ఆయనను విశ్వపురుషుడుగా, హిరణ్యగర్భుని ఆత్మగా అంటారు. హిరణ్యగర్భుడు లోకాలకి కారణమైనవాడు, విరాట్ విశ్వానికి ఆత్మ. కవులు శివుడిని అంతర్యామిగా, పరమాత్మగా వర్ణిస్తారు; మరికొందరు ఆయనను బుద్ధి, ప్రకాశం, విశ్వానికి ఆత్మగా చెప్పుకుంటారు. కొందరు ఆయనను "చతుర్థస్థితి" అని, మరికొందరు "శాంతుడు" అని, ఇంకొంతమంది "తల్లి", "పరిమాణం", "పరిమితి", "బుద్ధి" అని పిలుస్తారు. అయననే "కర్త", "కార్యం", "కారణం", "ప్రయోజనం", "పదార్థం" అని కొందరు చెబుతారు; మరికొందరు ఆయనను "జాగరణ, స్వప్న, సుషుప్తి" స్థితుల ఆత్మగా ప్రకటిస్తారు. కొందరు "చతుర్థస్థితి" అని, మరికొందరు "చతుర్థస్థితి దాటి ఉన్నవాడు" అని, కొందరు "నిర్గుణుడు", ఇంకొందరు "సగుణుడు" అని అంటారు. కొందరు "సంసారానికి బంధించబడ్డవాడు" అని, మరికొందరు "బంధం లేని వాడు" అని, కొందరు "స్వతంత్రుడు", ఇంకొందరు "స్వతంత్రత లేని వాడు" అని చెబుతారు. కొందరు "భయంకరుడు", మరికొందరు "శాంతుడు"; కొందరు "ఆసక్తుడు", మరికొందరు "ఆసక్తి లేని వాడు" అని అంటారు. కొందరు "నిష్క్రియుడు", ఇంకొందరు "క్రియాశీలుడు"; కొందరు "ఇంద్రియాలు లేని వాడు", మరికొందరు "ఇంద్రియాలు కలిగినవాడు" అని చెప్పుకుంటారు. కొందరు "నిత్యుడు", మరికొందరు "అనిత్యుడు"; కొందరు "రూపం లేని వాడు", ఇంకొందరు "రూపం కలిగిన వాడు" అని అంటారు. కొందరు "అదృశ్యుడు", మరికొందరు "దృశ్యుడు"; కొందరు "వర్ణన చేయదగిన వాడు", ఇంకొందరు "వర్ణన చేయలేని వాడు"; కొందరు "శబ్దస్వరూపుడు", మరికొందరు "శబ్దాతీతుడు" అని అంటారు. కొందరు "చింతనమయుడు", మరికొందరు "చింతన రహితుడు"; కొందరు "జ్ఞానం", మరికొందరు "చైతన్యం" అని ప్రకటిస్తారు. కొందరు "గ్రహించదగిన వాడు", మరికొందరు "అగ్రహించదగిన వాడు"; కొందరు "పరముడు", మరికొందరు "ఇతరుడు" అని అంటారు. ఇలా, అనేక విధాలుగా పరమేశ్వరుని స్వరూపాన్ని వివిధ ఋషులు వివరిస్తారు; అయితే, వారి అభిప్రాయ భేదాల వల్ల ఆయన పరమసత్యాన్ని పూర్తిగా నిర్ణయించలేరు. కానీ, తమ అంతరంగాన్ని పరమేశ్వరునికి అర్పించినవారు, శివుని—అంతిమ కారణాన్ని—సులభంగా తెలుసుకుంటారు. బంధంలో ఉన్నవాడు ఈ సంసారచక్రంలో బాధను అనుభవిస్తాడు, చక్రం తిప్పబడినట్టు తిరుగుతాడు. అజ్ఞాని పుణ్యపాపాలను విడిచి, నిష్కళంకుడై, సమత్వాన్ని పొందుతాడు. పరమాత్మకు—అణు ఆత్మకు బంధం శివునివి కావు; అది మాయ, ప్రకృతి, జ్ఞానమూలంగా, అహంకార రూపంగా కలుగుతుంది. శివునికి మానసిక బంధం లేదు, చైతన్య బంధం లేదు, ఇంద్రియ బంధం లేదు; సూక్ష్మ, స్థూల తత్త్వాల బంధం లేదు. కాలము, కాల విభాగాలు, జ్ఞానం, విధి, ఆకర్షణ, ద్వేష—all these do not bind the అనంత ప్రకాశమయ శంభుని. ఆయనకు స్థిరత లేదు, శుభాశుభ కర్మలు, వాటి ఫలితాలు, సుఖదుఃఖాలు ఆయనను బంధించవు. ఆయనకు సంకల్పం లేదు, కర్మ సంస్కారాలు, అనుభవాలు, అనుభవ సంస్కారాలు, మూడు కాలాలకు సంబంధించినవి—all these do not affect him. ఆయనకు కారణం లేదు, కర్త లేదు, ఆదియం లేదు, అంతం లేదు, మధ్యం లేదు; కర్మ, సాధనం, పదార్థం, ఫలితం—ఏదీ ఆయనకు లేదు. ఆయనకు మిత్రుడు లేదు, శత్రువు లేదు, నియంత, ప్రేరకుడు, అధిపతి, గురువు, రక్షకుడు, అధికుడు, సముడు—ఏదీ ఆయనకు లేదు. జననం లేదు, మరణం లేదు, ఇష్ట, అనిష్టం లేదు; ఆజ్ఞ, నిషేధం లేదు; మోక్షం, బంధం లేదు. అశుభం ఎప్పుడూ ఆయనకు ఉండదు; శుభం ఎప్పుడూ ఆయనలోనే ఉంది, ఎందుకంటే శివుడు పరమాత్మ. శివుడు తన స్వశక్తితో సమస్తంలో స్థిరంగా ఉన్నాడు; అందుకే ఆయన "అచలుడు" అని పిలుస్తారు. స్థిర, చల—all forms of the world are శివుని ద్వారా స్థాపించబడ్డాయి; అందుకే ఆయన "సర్వ రూపుడు" అని గుర్తించాలి; ఇది తెలుసుకున్నవారికి మాయలో మోసపోవడం లేదు. శర్వుడు, రుద్రుడు, పరముడు, మహాపురుషుడు, సువర్ణబాహువు, మంగళదాయకుడు, సువర్ణాధిపతి, నియంత—ఈ శివునికి నమస్కారం. అంబికా నాథుడు, ఈశానుడు, పినాకధారి, వృషభారూఢుడు, ఏకరుద్రుడు, పరబ్రహ్మ, పురుషుడు, నీలవర్ణుడు, పింగళవర్ణుడు. ఆయనను హృదయమధ్యంలో, తృణపు తుంటి అంత చిన్నగా, హృదయాకాశంలో ధ్యానించాలి; స్వర్ణకేశుడు, పద్మనేత్రుడు, అరుణవర్ణుడు, తామ్రవర్ణుడు. ఆయన దయామయుడు, నీలగళుడు, స్వర్ణవర్ణుడు, శాంతుడు, భయంకరుడు, మిశ్రమవర్ణుడు, అవినాశి, అమృతుడు, క్షయరహితుడు. పరమపురుషుడు, మంగళదాయకుడు, మరణహారుడు; చైతన్య, అచైతన్యానికి అతీతుడు, సర్వ ప్రకటనలకు అతీతుడు, అత్యున్నతుడు. శివుని అపరిమిత స్వరూపాన్ని బట్టి, జ్ఞానం, ఐశ్వర్యం—అన్నీ అత్యున్నతమైనవి; ఆయన అన్ని లార్డ్స్లో అత్యున్నతుడు. ప్రతి సృష్టి ప్రారంభంలో, బ్రహ్మలకు, కాలపరిమితులకు, విస్తృత శాస్త్రాలను బోధించేవాడు ఆయనే. కాలబద్ధమైన గురువులందరికీ ఆయన గురువు; ఆయన సమస్త లార్డ్స్లో అధిపతి, కాలానికి అతీతుడు. ఆయన శక్తి స్వచ్ఛమైనది, సహజమైనది, అత్యున్నతమైనది; ఆయన జ్ఞానం అపూర్వమైనది, నిత్యమైనది; ఆయన స్వరూపం పూర్తిగా స్వయంగా స్వరూపించబడింది. ఆయన ఐశ్వర్యానికి సమానమైనది లేదు; ఆనందం, బలం, ప్రకాశం, శక్తి, సహనం, దయ—all these are unsurpassed. ఆయనకు సృష్టి మొదలైన వాటిలో వ్యక్తిగత ప్రయోజనం లేదు; ఆయన కర్మల ఫలితమే—ఇతరుల శ్రేయస్సు. ఇలా, శివుని పరమసత్యాన్ని, ఆయన స్వరూపాన్ని, ఆయన నిర్బంధతను, ఆయన ఐశ్వర్యాన్ని, ఆయన మంగళదాయకతను, ఆయన అనిర్వచనీయతను ఋషులు వివిధ విధాలుగా వర్ణిస్తారు. కానీ, సమస్తాన్ని తనకు అర్పించినవారు మాత్రమే ఆయనను సులభంగా తెలుసుకుంటారు. శివుడు సర్వానికి కారణమైన పరమాత్మ, సర్వమంగళదాయకుడు.