శివపురాణమ్

శివ మహిమను, పాశుపత వ్రతాన్ని గురించి తెలుసుకోవాలనే కోరికతో భక్తులు పరమేశ్వరుని వద్దకు వచ్చారు. వారు ఇలా ప్రార్థించారు: “ప్రభూ! బ్రహ్మాది దేవతలు ఆచరించిన పాశుపత వ్రతాన్ని గురించి మేము వినాలనుకుంటున్నాము. ఆ వ్రతం వల్ల వారందరూ పాశుపతులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.” అప్పుడు భగవంతుడు అనుగ్రహంగా ఇలా వివరించసాగారు: “పాశుపత వ్రతం గొప్ప రహస్యమైనది. ఇది అన్ని పాపాలను హరించగలదు. ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించేవారు శివుని అనుగ్రహాన్ని పొందుతారు, మోక్షాన్ని సులభంగా పొందుతారు. ఇది అథర్వశిరస్సు శాస్త్రంలో వివరించబడింది. ఈ వ్రతానికి ఉత్తమమైన సమయం చైత్ర పూర్ణిమ. స్థలం శివునికి అంకితమైన ప్రదేశం కావాలి—అది క్షేత్రం, తోట లేదా అరణ్యం అయినా, శుభచిహ్నాలతో, ప్రశంసించబడినదై ఉండాలి. అక్కడ, త్రయోదశి నాడు, స్నానం చేసి, నిత్య కర్మలు ముగించాక, గురువు అనుమతి తీసుకుని, ఆయనను పూజించి, వినయంగా నమస్కరించాలి. ఆ తరువాత, ప్రత్యేక పూజ చేసి, తెల్ల వస్త్రములు ధరించాలి. తెల్ల యజ్ఞోపవీతం, తెల్ల పుష్పమాలలు, తెల్ల గంధాలు అలంకరించాలి. దర్భాసనంపై తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశగా కూర్చొని, ముఠ్ఠిపట్టి దర్భను చేతిలో ఉంచాలి. మూడు విధాలుగా ప్రాణాయామం చేసి, శివుడు-శివానిని ధ్యానం చేయాలి, ఆవాహన విధానాన్ని అనుసరించాలి. ‘నేను ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తున్నాను’ అని సంకల్పం చేసి, శరీరం ఉన్నంతకాలం, లేదా పన్నెండు సంవత్సరాలు, లేదా అర్థకాలం, లేదా మళ్లీ అర్థకాలం, లేదా పన్నెండు నెలలు, ఆర్థం, మళ్లీ అర్థం, లేదా ఒక నెల, లేదా పన్నెండు రోజులు, ఆర్థం, మళ్లీ ఆర్థం, లేదా ఒక రోజంతైనా—ఇలా వ్రత కాలాన్ని నిర్ణయించుకోవచ్చు. తర్వాత, నియమాల ప్రకారం అగ్ని స్థాపన చేసి, నిష్కళంకమైన హోమం కోసం, నెయ్యి, సమిధలు, అన్నపానాదులతో హవనం చేయాలి. మళ్ళీ పాత్రను నింపి, మూలమంత్రంతో, అదే సమిధలు, పదార్థాలతో తత్వశుద్ధి కోసం హోమం చేయాలి. ఈ హవనంలో, పంచభూతాలు, వాటి సూక్ష్మ రూపాలు, పంచకర్మేంద్రియాలు, జ్ఞానం-కర్మ మధ్య భేదం, పంచకర్మ విభాగాలు, చర్మం మొదలైన ఏడు ధాతువులు, ఐదు ప్రాణవాయువులు, మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం, వివేకం, గుణాలు, ప్రకృతి-పురుషులు, మాయ, శుద్ధజ్ఞానం, మహేశ్వరుడు, సదాశివుడు, శక్తి, శివ తత్త్వం—ఇవి అన్నిటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, పవిత్ర మంత్రాలతో హవనం చేస్తారు. దీనివల్ల యజ్ఞకర్త పవిత్రుడవుతాడు, శివానుగ్రహంతో జ్ఞాని అవుతాడు. తర్వాత, ఆ రోజు, పూజాకర్త గోమయాన్ని ముద్దగా తయారు చేసి, మంత్రాలతో పవిత్రం చేసి, అగ్నిలో ఉంచి, ఆహుతి ఇచ్చి, హవిస్సు భుజించాలి. నాల్గవ తిథి ఉదయాన, మునుపటి విధులన్నింటిని చేసి, ఆ రోజు మిగిలిన కాలంలో ఉపవాసంగా ఉండాలి. మరుసటి రోజు ఉదయం, పవిత్ర సమయాన, హోమాన్ని చేసి, రుద్రాగ్నిలో ఏర్పడిన విభూతిని జాగ్రత్తగా సేకరించాలి. ఆ తరువాత, జటాధారి, ముండచేయించుకున్నవాడు, లేక ఒక జటా కట్టుకున్నవాడు అయి, స్నానం చేసి, నిర్లజ్జగా దిక్కులే వస్త్రములుగా నిలబడాలి. లేక, కాషాయ వస్త్రములు, చర్మం, ఒక్క వస్త్రము, లేక తవుడు ధరించవచ్చు. దండం, మేఖల ధరించవచ్చు. అనంతరం, పాదాలు కడిగి, మళ్లీ కూర్చుని, శరీరాన్ని ఐక్యం చేసి, పవిత్రమైన అగ్నిలో ఏర్పడిన విభూతిని శ్రద్ధగా దేహానికి పూసుకోవాలి. అథర్వణ మంత్రాలలో ‘అగ్ని’ మొదలైన ఆరు మంత్రాలతో, తల నుంచి పాదాల వరకు అవయవాలను క్రమంగా అనుసంధానం చేయాలి. అదే క్రమంలో, విభూతిని తీసుకుని, ఓం లేదా శివ నామంతో శరీరమంతా చల్లాలి. ఆ తర్వాత, త్రియాయుష్ అనే మూడు రేఖలను శరీరంపై గీయాలి. ఇలా శివస్థితిని పొందిన తరువాత, శివయోగాన్ని ఆచరించాలి. మూడు సాంధ్యావందనాలను కూడా నిత్యం నిర్వహించాలి. ఇదే పాశుపత వ్రతం—ఇది భోగముక్తులను ప్రసాదించి, బంధనాన్ని తొలగిస్తుంది. ఈ బంధనాన్ని విడిచిపెట్టి, పాశుపత వ్రతాన్ని స్వీకరించినవాడు, నిత్యమైన మహాదేవుడిని లింగ రూపంలో పూజించాలి. పూజకు, తొమ్మిది రత్నాలతో అలంకరించిన ఎనిమిది దళాల బంగారు పద్మాన్ని మధ్యలో తాడుతో తయారు చేయాలి. ఆ అవకాశం లేకపోతే, ఎరుపు లేదా తెల్ల పద్మం, లేదా అది కూడా దొరకకపోతే, మనసులోనే ఆసనం ఏర్పాటు చేయాలి. ఆ పద్మ మధ్యలో, స్ఫటిక పీఠంపై చిన్న లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి, క్రమంగా పూజించాలి. లింగాన్ని నియమ ప్రకారం ప్రతిష్ఠించి, శుద్ధి చేసి, ఆసనం సిద్ధం చేసి, అయిదు ముఖాలతో రూపాన్ని ధ్యానించాలి. పంచగవ్యాది పదార్థాలతో, తన శక్తికి అనుగుణంగా, ఎనిమిది జలాల నుండి తీసిన నీటితో అభిషేకం చేయాలి. సుగంధ ద్రవ్యాలు, కర్పూరం, గంధం, కుంకుమ వంటి పదార్థాలతో లింగాన్ని, పీఠాన్ని అలంకరించి, ఆభరణాలతో ముస్తాబు చేయాలి. బిల్వదళాలు, ఎరుపు-తెల్ల పద్మాలు, నీల పద్మాలు, ఇతర సువాసన పుష్పాలతో, శుభమైన ఆకులు, దుర్వా, అక్షతలు మొదలైన పదార్థాలతో, తన శక్తికి అనుగుణంగా మహాపూజ విధానాన్ని అనుసరించి పూజించాలి. ధూపం, దీపం, నైవేద్యం సమర్పించాలి. తన శక్తి మేరకు, శుభకార్యాలు నిర్వహించాలి. వ్రతంలో, శాస్త్రోక్తంగా సంపాదించిన అన్ని శ్రేష్ఠమైన పదార్థాలను సమర్పించాలి. శ్రీపత్ర, నీల పద్మం, పద్మాల సంఖ్య వెయ్యి అని చెప్పబడింది; లేకపోతే, 108 కూడా చాలు. అయినా, బిల్వదళాన్ని ఏ క్షణమూ వదలకూడదు. ఒక్క బంగారు పద్మం వెయ్యి పద్మాలకు మించినదిగా చెప్పబడింది. ఈ విధంగా, పాశుపత వ్రతాన్ని ఆచరించినవారు శివుని అనుగ్రహాన్ని పొందుతారు, బంధనాల నుండి విముక్తి పొంది, పరమ గమ్యాన్ని చేరుకుంటారు.