శివపురాణమ్

భృగు మహర్షి కుమారులకు ఆయతి, నియతి అనే ఇద్దరు భార్యలు కలిగారు. వీరి వంశాన్ని స్వాయంభువ మను కాలంలో ఎలా ఏర్పడిందో ముందే వివరించబడింది. సముద్రుని భార్య వేలా, నిష్కల్మషమైన ఒకే ఒక్క కుమార్తెను ప్రసవించింది. ఆమె పేరు సవర్ణా, సముద్రసంబంధితురాలు. ఈ సవర్ణా ప్రాచీనబర్హిసునికి భార్యగా మారింది. సముద్రీ అనే ఆమె, ప్రాచీనబర్హిసునికి పది మంది కుమారులను ప్రసవించింది. వీరందరినీ ప్రాచేతసులు అని పిలిచేవారు. వీరు ధనుర్విద్యలో నిపుణులు. ఈ ప్రాచేతసుల్లో ఒకడైన దక్షుడు, స్వాయంభువ మను కాలంలో త్రయంబకుని శాపఫలితంగా, చాక్షుషమను పరిపాలన సమయంలో జన్మించాడు. ఈ విధంగా, బ్రహ్మ కుమారులైన ధర్మాది మహాత్ముల వంశాలను నేను మీకు క్రమంగా వివరించాను, మితంగా, మరీ విపులంగా కాకుండా. దేవతలతో అలంకృతమైన, యజ్ఞకర్మలలో నిమగ్నమైన, సంతానవృద్ధితో కూడిన, మహిమాన్వితమైన ఆ దివ్య వంశాలను నేను వివరించాను. ఈ సృష్టిలోని జీవరాశుల ఏర్పాటును, ప్రాజాపతుల వంశాన్ని, లక్షల సంవత్సరాలు గడిచినా పూర్తిగా వివరించడం అసాధ్యమే. భూమిపై రాజవంశాలు కూడా రెండు శాఖలుగా—సూర్య వంశం, చంద్ర వంశం—అని ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీటిలో ఇక్ష్వాకు, అంబరీష, యయాతి, నాహుష వంటి మహాపురుషులు జన్మించారు. ఇంకా ఇతర రాజర్షులు కూడా ఉన్నారు; అయితే వారి ఫలితాలు గడిచిపోయిన తర్వాత, వారిని వివరించడం ప్రయోజనకరం కాదు. భగవంతుని కథలు చెప్పబడుతున్న చోట, ఇతరుల వివరాలు చెప్పడం సజ్జనులకు ఇష్టంకాదు. అందువల్ల నేను విపులంగా చెప్పడం ఇష్టపడను. భగవద్గౌరవాన్ని వివరించేందుకు, సృష్టి మొదలైన కథలను కూడా ఇక్కడ ఉదాహరణగా చెప్పాను. ఇప్పుడు, మహామునులారా! దక్షుని కుమార్తె అయిన దేవి, తన దాక్షాయణి స్వరూపాన్ని వదిలి, పురాతన కాలంలో ఎలా హిమవంతుడు, మేనాదేవికి కుమార్తెగా జన్మించిందో చెప్పండి. అలాగే, దక్షుడు మహాత్ముడైన భవుడిని ఎలా నిందించాడో, దానికి కారణం ఏమిటో చెప్పండి. భవుని శాపఫలితంగా దక్షుడు చాక్షుషమను మరియు అంతకుముందు మను మధ్యలో ఎలా జన్మించాడో చెప్పండి. ఇప్పుడు మీరు వినండి—దక్షుని కథను, అతని హీనమైన మనస్సును, అతని పాపకార్యాలను, దేవతలకు, ఋషులకు అపకీర్తి తీసుకొచ్చిన అతని ప్రవర్తనను నేను వివరించబోతున్నాను. ఒకసారి, దేవతలు, దానవులు, సిద్ధులు, మహర్షులు అందరూ హిమాలయ శిఖరానికి వెళ్లి, ఇశానుని దర్శించాలనుకున్నారు. అప్పుడు, పరమేశ్వరుడు, పార్వతీదేవి ఇద్దరూ దివ్యసింహాసనంపై ఆసీనులై, ఆ దేవతలూ, ద్విజర్షులూ ముందుకు వచ్చి దర్శనమిచ్చారు. ఆ సందర్భంలో దక్షుడు కూడా అమరులతో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు. తన అల్లుడు హరుడిని, కుమార్తె సతీదేవిని చూడాలనే ఆకాంక్షతో వచ్చాడు. కానీ పరమేశ్వరుడు, అక్కడికి వచ్చిన దక్షుని, ఇతర దేవతలను, మునులను ప్రత్యేకంగా గౌరవించలేదు. దక్షుడు తన కుమార్తెను పరమేశ్వరీ అని గుర్తించక, కేవలం తన కుమార్తెగానే భావించాడు. ఆ అజ్ఞానంతో అతనిలో ఆమెపై ద్వేషం కలిగింది. ఆ ద్వేషంతో, విధి ప్రేరణతో, దీక్షాపాత్రుడైన దక్షుడు, భవుడిని తన యజ్ఞానికి ఆహ్వానించలేదు. ఆమెపైన కూడా ద్వేషం చూపించాడు. దక్షుడు వేర్వేరుగా అనేక మహాయజ్ఞాలను నిర్వహించాడు. ఈ సంగతిని నారదుని ద్వారా తెలుసుకున్న రుద్రాణి, రుద్రుని వద్దకు వెళ్లి తన తండ్రి నిర్వహిస్తున్న సభను వివరించింది. ఆ సమయంలో, దిక్కులన్నింటికీ ఎదురుగా ఉన్న, మంగళసూచక చిహ్నాలతో అలంకృతమైన, అందంగా మెరిసే ఒక దివ్య విమానం ప్రత్యక్షమైంది. ఆ విమానం ఉక్కిరిబిక్కిరిగా మెరిసే బంగారంతో నిర్మించబడింది; వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడింది; ముత్యాల తలంబాలతో, పుష్పమాలలతో, ఆభరణాలతో సుసज्जితమై ఉంది. నాణ్యమైన బంగారంతో నిర్మితమైన ఆ విమానం, వందలాది రత్నస్తంభాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. దాని మెట్లన్నీ వజ్రాల్లా మెరిసేలా, ద్వారాలు పద్మరాగస్తంభాలతో నిర్మించబడ్డాయి. పుష్పాల తివాచాలతో నేల పరచబడి, రంగురంగుల రత్నాలతో కూడిన సింహాసనం, వజ్రాల కిటికీలు, నిష్కల్మషమైన రత్నాల తలపాయతో అలంకరించబడింది. ముందు భాగంలో అందమైన రత్నదండం, గొప్ప నంది గుర్తు, మేఘంలాంటి శుభ్రమైన పతాకం ఉన్నది. రత్నాల కవచాలు ధరించిన సేవకులు, శోభాయమానమైన దండాలు పట్టుకుని, ఆ మహాద్వారాన్ని కాపాడుతున్నారు. వీరంతా ధర్మాధిపతులు, అపరాజేయులు. ఆ విమానంలో, మృదంగాలు, తాళాలు, పాటలు, వంశీలు, వీణలు వాయించడంలో నైపుణ్యం గల అనేక స్త్రీలు ఉన్నారు. వారు అందంగా అలంకరించుకుని, చతురంగా మాట్లాడేవారు. ఆ మహాదేవి తన ప్రియ సఖులతో కలిసి, ఆ విమానంపై ఎక్కింది. ఆమెకు రత్నపు దండతో కూడిన అందమైన చామరా ఉండింది. ఆమెతో పాటు రెండు రుద్రకన్యలు కూడా వెళ్లారు. వారు ఆ దేవిని చామరా ఊదుతూ సేవించేవారు. ఆ ఇద్దరి మధ్యలో దేవి ముఖం ప్రకాశించేది. ఆ ఇద్దరు హంసల్లా తలపడుతూ ఉండగా, మధ్యలో చంద్రబింబంలా మెరిసే, పుష్పమాలలతో అలంకరించిన కమలాకారమైన ఒక శిరోఛత్రం దేవి తలపై మెరిసింది. ముత్యాల తోరణాలతో చుట్టుముట్టిన ఆ శిరోఛత్రం, ప్రేమతో నిండినదిగా, దేవి ముఖంపై ప్రకాశించింది. పైభాగంలో, అమృతపాత్ర బింబంలా లేదా చంద్రునిలా, అందంగా నవ్వుతూ దేవి ముందున కూర్చొని మెరిసింది. సుయశ అనే ఆమె, పాశాక్రిడతో దేవిని వినోదింపజేసింది. దేవికి శుభ్రమైన రత్నపాదుకలు సమర్పించబడ్డాయి. ఆ పాదుకలను తన వక్షోజాల మధ్య ఉంచి, ఆమె సేవ చేసింది. మరో సఖి, బంగారు వర్ణంతో, కాంతివంతంగా మెరిసే దర్పణాన్ని పట్టుకుంది. మరొకరు తాళపత్రపు విచ్చును పట్టింది; ఇంకొకరు పానస పెట్టెను అందుకుంది. అందమైన యువతి ఒకరు చక్కని క్రీడావస్త్రాన్ని చేతిలో పట్టుకుంది. ఒకరు సువాసనగల సుగంధ పుష్పాలను తెచ్చింది; మరోకరు కమలనయనురాలు, ఆభరణాల పెట్టెను మోసుకొచ్చింది. ఈ విధంగా, దేవి మహాసభలో తన సఖులతో, రాజసికంగా, మహిమాన్వితంగా దర్శనమిచ్చింది.