శివపురాణమ్

ప్రకృతిని నశ్వరమైనదిగా, ఆత్మను నిత్యమైనదిగా పండితులు పేర్కొన్నారు. ఈ రెండింటినీ ప్రేరేపించే పరమేశ్వరుడు, పరమాత్మ, అత్యున్నత స్థితిలో ఉన్నవాడు. ఈ ప్రకృతి అంటే ఏమిటి? ఆత్మగా ఎవరిని సూచించారు? వీరిద్దరి మధ్య సంబంధం ఏమిటి? వీరిని ప్రేరేపించేవాడు ఎవరు? ఇక్కడ మాయనే ప్రకృతిగా పేర్కొన్నారు; ఆత్మ మాయచే ఆవరించబడింది. వీరి అనుబంధం ఆదికర్మ ద్వారా ఏర్పడింది; వీరిని ప్రేరేపించేవాడు శివుడు. కానీ, ఈ మాయ అంటే ఏమిటి? దాని స్వభావం ఎలా ఉంటుంది? మాయ ఎలా ఆవరించగలదు? దానికి మూలం ఏమిటి? మాయ ఎక్కడి నుంచి ఉత్పన్నమవుతుంది? శివత్వం అంటే ఏమిటి? శివుడు ఎక్కడి నుంచి ఉద్భవించాడు? మాయ అనేది మహేశ్వరుని శక్తి. మాయచే ఆవరించబడినవాడు చైతన్య స్వరూపుడవుతాడు. కానీ, మలమనే సహజ మలినత్వం ఆ చైతన్యాన్ని మూసివేస్తుంది. శుద్ధతే సహజమైన శివత్వం. ఇప్పుడు, ఈ మాయ ఆ విస్తరించిన చైతన్యాన్ని ఎందుకు, ఎలా కప్పేస్తుంది? మనుష్యునిలో ఈ ఆవరణ ఎందుకు ఏర్పడుతుంది? దాన్ని ఎలా తొలగించాలి? అంతట విస్తరించినదైనా, కర్మ వల్లనే ఆత్మకి అనుభవం కలుగుతుంది. కలా మొదలైన వాటి వల్ల కలిగే కర్మ అనుభవానికి కారణం; మలము నశించిపోతే అది కూడా అంతమవుతుంది. కలా మొదలైనవి అంటే ఏమిటి? కర్మ అంటే ఏమిటి? దానికి ఆరంభం, అంతం ఏమిటి? దాని ఫలితం ఏమిటి? దానికి ఆధారం ఏమిటి? ఎవరి అనుభవం ద్వారా ఏమి అనుభవించబడుతుంది? ఆ అనుభవానికి మార్గం ఏమిటి? మలము నాశనానికి కారణం ఏమిటి? మలము నశించినవాడి స్వభావం ఎలా ఉంటుంది? కలా, జ్ఞానం, రాగం, కాలం, నియతి—ఇవి కలా మొదలైనవిగా పరిగణించబడ్డాయి. అనుభవించేవాడు పురుషుడు. కర్మ అంటే పుణ్యపాపాల సమాహారం; దాని ఫలితంగా సుఖదుఃఖాలు కలుగుతాయి. కర్మకు ఆదికాలం లేదు; మలము నశించినప్పుడు అంతమవుతుంది; అది అజ్ఞానంలో ఆధారపడింది. కర్మ నాశనార్థమే అనుభవం జరుగుతుంది. అవ్యక్తమే అనుభవ క్షేత్రం. బాహ్య, అంతర్గత ఇంద్రియాల ద్వారా శరీరమే అనుభవానికి సాధనం. అంతర్ముఖతలో విశేష కృప వల్ల మలము నశించిపోతుంది. ఆత్మ మలము తొలగితే, పురుషుడు శివునితో సమానుడవుతాడు. కలా మొదలైన ఐదు తత్త్వాల కర్మ ఏమిటి? ఎలా వేరు చేయబడుతుంది? అనుభవించేవాడు ఎవరు? ఆత్మను సూచించేవాడు ఎవరు? అవ్యక్తం స్వభావం ఏమిటి? అది ఏ రూపంలో అనుభవించబడుతుంది? అనుభవంలో దాని ఆశ్రయం ఏమిటి? శరీరం అంటే ఏమిటి? జ్ఞానం దిక్కు, కర్మను తెలియజేస్తుంది. కాలం అనురాగాన్ని ప్రారంభిస్తుంది. అక్కడ కాలమే పరిమితిని ఏర్పరుస్తుంది; నియతి నియంత్రణను కలిగిస్తుంది. అవ్యక్తం త్రిగుణ స్వరూపం కలిగి, సమస్తం ఉద్భవించేది, లయమయ్యేది; తత్త్వాలను పరిశీలించే వారు దాన్ని మూలప్రకృతి, స్వభావంగా పేర్కొన్నారు. కలా ద్వారా వ్యక్తమైనది అవ్యక్త లక్షణాన్ని కలిగి ఉంటుంది; ఆనందం, దుఃఖం, మోహం అనే మూడింటిలో గుణసంపన్నులు అనుభవిస్తారు. సత్త్వ, రజస్సు, తమస్సు అనే గుణాలు ప్రకృతిలోని సూక్ష్మ రూపంలో ఉంటాయి—నువ్వులలో నూనె ఉన్నట్లుగా. సామాన్యంగా సుఖం, సుఖానికి కారణమైనది సాత్వికంగా భావిస్తారు; వ్యతిరేకమైనది రాజసంగా, జడత్వం, మోహం తమసంగా. పైకి పోవడం సాత్వికం, కిందికి పోవడం తామసికం, మధ్యలో ఉండే చలనం రాజసికం. ఐదు సూక్ష్మభూతాలు, ఐదు స్థూలభూతాలు, ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, ఐదు కర్మేంద్రియాలు—ఇవి వివరించబడ్డాయి. మూలప్రకృతి, బుద్ధి, అహంకారం, మనస్సు—ఇవి నాలుగు అవ్యక్త స్వరూప మార్పులు. కారణ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు అవ్యక్తం, ఫలిత స్థితిలో ఉన్నప్పుడు వ్యక్తం—పాత్ర లేదా శరీరంలా. పాత్ర లేదా ఇతర ఫలితాలు మట్టితో పూర్తిగా వేరుగా లేని విధంగా, శరీరం మొదలైనవి అవ్యక్తం నుండి పూర్తిగా వేరుగా కావు. అందువల్ల, అవ్యక్తమే ఏకకారణం; సాధనాలు, శరీరం దానికి ఆధారాలు; అనుభవించాల్సింది కూడా అదే—ఇంకా ఏమి కాదు. ‘ఆత్మ’ అనే పదంతో సూచించబడే దానికి, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు, శరీరం వేరుగా ఉండే నిజమైన స్థితి ఏముంటుంది? నిజంగా, ఆత్మ బుద్ధి, ఇంద్రియాలు, శరీరం నుంచి వేరుగా ఉంటుంది; కాని, ఆ తేడా తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం. జ్ఞానులు ఆత్మను బుద్ధి, ఇంద్రియాలు, శరీరంతో సమానం అనరు; ఎందుకంటే, జ్ఞాపకం, జ్ఞానం మొదలైనవి శరీర భావం ఉండగానే ఉంటాయి—అవి స్థిరంగా ఉండవు. కాబట్టి, జ్ఞాపకం, అనుభవం అన్నింటికి అంతర్యామిగా ఉండే, అన్ని జ్ఞేయాలకు క్షేత్రంగా ఉండే వాడే ‘అంతర్యామి’గా వేదాలు, వేదాంతం పేర్కొంటాయి. అతడు అన్నింటిలోనూ, ఎక్కడికక్కడా, శాశ్వతంగా వ్యాపించి ఉన్నాడు; అయినా అతడిని ఎవరూ ఎక్కడా స్పష్టంగా చూడలేరు. అతడిని కన్ను లేదా ఇతర ఇంద్రియాలతో పట్టుకోలేరు. అతడు స్త్రీ కాదు, పురుషుడు కాదు, నపుంసకుడూ కాదు; అతడు పైకి, క్రిందికి, ఎక్కడినుంచీ కూడా కాదు. శరీరం లేకపోయినా, శరీరాల్లో ఉండి, చలించేవాడు, నిశ్చలుడూ, నశ్వరుడూ కాదు—జ్ఞానులు అతడిని అంతర్ముఖ ధ్యానంతో ఎల్లప్పుడూ గ్రహిస్తారు. మరెందుకు ఎక్కువగా చెప్పాలి? పురుషుడు శరీరం నుంచి వేరు; ఈ తేడా గ్రహించని వారు తప్పుదృష్టి కలవారు. ఈ శరీరం పురుషునికి చెందినదిగా చెప్పబడినప్పటికీ, అది అపవిత్రమైనది, బలహీనమైనది, బాధాకరమైనది, నశ్వరమైనది; అది నిజమైన ఆత్మ కాదు. దురదృష్టపు విత్తనంతో కలిసినప్పుడు, పురుషుడు తన కర్మప్రకారం సుఖీ, దుఃఖీ, మోహితుడవుతాడు. ఎలా అంటే—విత్తనానికి నీరు పోస్తే మొలక వస్తుందో, అలాగే అజ్ఞానంతో నిండి ఉన్న కర్మ శరీరాన్ని కలిగిస్తుంది. అత్యంత సుఖదాయకమైన లోకాలు, చివరి మరణాలు—ఇవి గతంలోనూ, భవిష్యత్తులోనూ, అతని శరీరాలు వేల సంఖ్యలో ఉంటాయి. పుట్టడం, పోవడం, శరీరాలు పాడవ్వడం—ఈ మార్పుల్లో, ఆత్మ ఎక్కడా శాశ్వత నివాసాన్ని పొందదు.