శివపురాణమ్

ఒకసారి, ధ్యానంలో లీనమై, ఆ మహర్షి జాగృతుడయ్యాడు. అతడు జననరహితుడైన పరమాత్మను దర్శించాడు. ఆ మహర్షి, ఎంతో ఆత్రుతతో, వినయంగా నమస్కరించి, ప్రశ్న అడిగాడు. అతడు ఆతిథ్యంగా, చేతులు, కాళ్లు కడుక్కునేందుకు నీరు సమర్పించి, దేవతలకు తగిన సింహాసనాన్ని సమర్పించాడు. ఆ ప్రభువు, గంభీరమైన స్వరంతో, నమస్కరించిన మహర్షిని సంతోషంగా ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఓ మహర్షీ! నిజమైన తత్త్వాన్ని ధ్యానించు, అది ప్రత్యక్ష అనుభవానికి లభ్యమవుతుంది. ఇక్కడ, శివుడు నీతో సహాయకుడిగా ఉన్నాడు. నీ తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు?’’ కుమార స్వామి ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆ మహర్షి తన సంకల్పాన్ని వివరించాడు: ‘‘ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం—వీటిని వేద మార్గంలో భక్తితో అనుసరిస్తున్నాను.’’ అతడు మరింత చెప్పాడు: ‘‘మీ దయవల్ల, నేను ప్రపంచంలో అనేక విషయాలను స్థాపించాను. ఇలా అన్ని విధాలుగా గురువుగా మారాను. అయినా, మోక్షానికి దారితీసే జ్ఞానం నాకు కలగడం లేదు—ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యకరం. మోక్షం కోసం తపస్సు చేస్తున్నాను, కానీ దీనికి కారణం నాకు తెలియదు.’’ ఇలా, మహర్షి వ్యాసుడు వందనంగా కోరినప్పుడు, శక్తివంతుడైన కుమారుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన అతనికి మోక్షానికి నిర్ధారిత కారణాన్ని వివరించాడు: ‘‘శంభుని శ్రవణం, స్తుతి, ధ్యానం—ఈ మూడు ప్రధాన మార్గాలు వేదాలలో ఆమోదించబడిన సాధనాలు.’’ కుమారుడు తన అనుభవాన్ని వివరించాడు: ‘‘ఇంతకు ముందు, నేను ఇతర మార్గాల వెనక నడుస్తూ అయోమయంగా, మండర పర్వతంపై తపస్సు చేశాను. అప్పుడు, శివుని ఆజ్ఞతో, కరుణామూర్తి, గణాధిపతి, సాక్షిగా ఉన్న నందికేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆయన ప్రేమతో, మోక్షానికి పరమ మార్గాన్ని వివరించారు: శంభుని శ్రవణం, స్తుతి, ధ్యానం—వీటిని వేదాలు సమర్థించాయి. ఈ ముక్తి సాధనాన్ని శివుడు స్వయంగా నాకు వివరించారు: ‘‘ఓ బ్రాహ్మణా! శ్రవణం మొదలైన వాటిని పునఃపునః సాధనగా చేపట్టు.’’ ఇలా చెప్పి, సంతోషంగా, తన అనుచరులతో పాటు, ఆ ప్రభువు తన వైభవవంతమైన విమానంలో ఉత్తమ స్థానానికి వెళ్ళాడు. ఇలా, ముక్తికి సంబంధించిన ప్రాచీన కథను సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఓ సూతా! శ్రవణం మొదలైన మూడు మార్గాలు ముక్తికి మార్గంగా నీ ద్వారా ప్రకటించబడ్డాయి. అయితే, శ్రవణం మొదలైన త్రయం సాధించలేని వారు, ఏది చేస్తే ముక్తి పొందుతారు? శ్రమ లేకుండా ఏ చర్య ద్వారా ముక్తి కలుగుతుంది? శ్రవణం మొదలైన త్రయం సాధించలేని వారు, శంకరుని లింగం లేదా ప్రతిమను స్థాపించి, దాన్ని ప్రతిరోజూ పూజించాలి. అలా చేస్తే, సంసారసాగరాన్ని దాటి ముక్తిని పొందగలరు. ఎవరి సామర్థ్యాన్ని బట్టి, మాయాచారము లేకుండా, లింగం లేదా ప్రతిమ కోసం పూజా సామగ్రిని సమర్పించి, నిరంతరం పూజ చేయాలి. భక్తితో, మండపం, ద్వారం, తీర్థం, మఠం, క్షేత్రం, ఉత్సవం, వస్త్రం, సుగంధం, మాల, ధూపం, దీపం వంటి వాటిని సమర్పించాలి. వివిధ భోజన పదార్థాలు, పిండీ, ఉపహారాలు, గొడుగు, ధ్వజం, విసిరే పంకా, చామరా వంటి రాజోపచారాలను సమర్పించాలి. లింగం, ప్రతిమకు అన్ని రాజసత్కారాలను సమర్పించి, ప్రదక్షిణ, నమస్కారం, జపం చేయాలి. భక్తితో, ప్రతిరోజూ ఆవాహన నుండి సమాప్తి వరకు అన్ని క్రమాలను నిష్టగా చేయాలి. అలా శంకరుని లింగం, ప్రతిమను పూజిస్తూ, శివుని కృపతో శ్రవణం మొదలైన సాధనాలను వదిలినా విజయం పొందుతారు. గతంలో మహోన్నతులు లింగం, ప్రతిమను పూజించడం ద్వారా ముక్తి పొందారు. ప్రతి చోటా, దేవతా సమూహాలు ప్రతిమ రూపంలో మాత్రమే పూజించబడతారు. కానీ శివుడు లింగం, ప్రతిమ రెండింట్లో పూజించబడతాడు—ఇది ఎలా? ఓ మహర్షులారా! ఈ ప్రశ్న ధర్మపరమైనది, అద్భుతమైనది. దీనిలో, మహాదేవుడే ఉపదేశకుడు; ఇతరులు ఎక్కడా లేరు. శివుడు చెప్పినది నేను వివరించబోతున్నాను, గురువు నుండి అనుక్రమంగా విన్నాను: శివుడు బ్రహ్మస్వరూపుడుగా ‘‘నిర్వికల్పుడు’’ అని పిలవబడతాడు. ఆయనకు రూపం ఉన్నందున, ఆయన ‘‘సవికల్పుడు’’ కూడా. అందువల్ల, ఆయనకు రూపం ఉంది, రూపం లేదు—ఇరువేలకు సమానంగా ఉంటాడు. రూపం లేనందున, లింగం నిరాకారంగా, ఆయనతో ఏకమై ఉంటుంది. రూపం ఉన్నందున, ప్రతిమ ఆయన స్వరూపం. రెండింటి స్వభావాన్ని కలిగి ఉన్నందున, ఆయన ‘‘బ్రహ్మ’’ అనే పదంతో పిలవబడతాడు, ఆ పరమతత్త్వం. కాబట్టి, ప్రజలు లింగం, ప్రతిమను ఎప్పుడూ పూజిస్తారు; ఇతర దేవతలు బ్రహ్మం కాదు, అవి ఎప్పుడూ నిరాకారంగా ఉండవు. కాబట్టి, నిరాకార లింగాన్ని దేవతాధిపతులు పూజించరు; ఇతర దేవతలు బ్రహ్మం కాదు, అవి జీవరూపాలు—దేవతా సమూహాలు కూడా అలాగే. ప్రతిమను మాత్రమే, రూపంతో, మౌనంగా పూజిస్తారు; ఇతరులు జీవరూపాలు, శంకరుడు మాత్రమే బ్రహ్మం. వేదాంత సారంతో స్థాపించబడిన, ప్రణవార్థంతో ప్రకటించబడిన ఈ తత్త్వాన్ని, మండర పర్వతంపై నందికేశ్వరుడిని ఇలాగే ప్రశ్నించారు. సనత్కుమారుడు, బ్రహ్మ కుమారుడు, శివుడు మరియు ఇతర ఆధారిత దేవతల గురించి, అన్ని విషయాల్లో, నందికేశ్వరుని అడిగాడు. ప్రతిమను మాత్రమే తరచుగా వినిపించేది, కనిపించేది, పూజా వస్తువుగా ఉంటుంది; శివుని పూజలో లింగం, ప్రతిమ రెండూ కనిపిస్తాయి. కాబట్టి, ఓ శుభస్వరూపా! నాకు నిజమైన తత్త్వాన్ని వివరించు; ఈ ప్రశ్న అత్యుత్తమమైనది, బ్రహ్మ లక్షణాన్ని తెలిపే రహస్యమైనది. శివుడు చెప్పినదాన్ని నేను నీకు భక్తితో వివరించబోతున్నాను: శివుడు బ్రహ్మస్వరూపుడు, నిర్వికల్పుడు. ఆయన లింగాన్ని వేదాలన్నీ పూజకు అంగీకరిస్తాయి; రూపంతో, ఆయన రెండింటి స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటాడు. అలాగే, ప్రతిమను ప్రతి చోటా పూజకు అంగీకరిస్తారు; ఇతరులు జీవరూపాలు, రూపంతో ఉంటారు, అందుకే ప్రతి చోటా అలాగే. వేదసిద్ధాంత ప్రకారం, ప్రతిమను మాత్రమే పూజకు అంగీకరిస్తారు; దేవతలు ప్రత్యక్షమైతే, రూపంతో మాత్రమే కనిపిస్తారు. శివుని లింగం, ప్రతిమను దర్శించవచ్చు; ఓ భాగ్యశాలి! లింగం, ప్రతిమ ప్రబోధనను వివరించావు. శివుడు మరియు ఇతరులు తత్త్వంలో భేదంగా ఉంటారు; అందుకే, లింగం, ప్రతిమ మొదలైన వాటి ద్వారా పరమతత్త్వం ఉద్భవిస్తుంది—అదే శ్రేష్ఠమైనది.