శివపురాణమ్
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ఒకప్పుడు, సత్సంగతితో మనస్సు శుద్ధి చెందుతుంది. మొదట, సద్గురువులను కలవడం ద్వారా శ్రవణం, అంటే పరమేశ్వరుని కీర్తన వినడం ప్రారంభమవుతుంది. ఆ తరువాత, ఆయనను జపించడం, నిశ్చలంగా ధ్యానం చేయడం అలవాటవుతుంది. ఇవన్నీ స్థిరంగా పట్టు పడిన తరువాత, contemplation—ధ్యానం—అత్యుత్తమమైన మార్గంగా మారుతుంది. చివరికి, ఈ ప్రయాణమంతా శంకరుని కరుణామయ దృష్టితోనే ఫలిస్తుంది. ఈ విధంగా సాధన మహిమ గురించి పురాతన మునులు ఒక కథను వివరించారు. ఇప్పుడు, మీకోసం నేను ఆ కథను చెబుతాను—ఆశ్రద్ధగా వినండి. పూర్వ కాలంలో, నా గురువు వ్యాస మహర్షి, పరాశర మహర్షి కుమారుడైన ఆయన, పవిత్రమైన సరస్వతి నది తీరాన, కొంత కలవరంతో తపస్సు చేస్తున్నారు. ఆ సమయంలో, యదృచ్ఛగా, సూర్యునిలా ప్రకాశించే దివ్య విమానంలో, పుణ్యాత్ముడైన సనత్కుమారుడు అక్కడికి వచ్చారు. వ్యాసుడు, ఆ సమయంలో ధ్యానంలో లీనమై ఉండగా, సనత్కుమారుని దర్శించాడు. జన్మరహితుడైన ఆ మహాత్ముని చూసి, ఆయనకు నమస్కరించి, మహా ఆసక్తితో ప్రశ్నించడానికి సిద్ధమయ్యాడు. ఆతిథ్యంగా, వ్యాసుడు అతిథి చేతులు, కాళ్లు కడుగుటకు నీరు సమర్పించాడు. దేవతలకు తగిన స్థానం ఇచ్చాడు. ఆత్మీయంగా, సనత్కుమారుడు వ్యాసుని ప్రశ్నించాడు—"ఓ మునీంద్రా! నీవు ఇక్కడ శివునితో కూడి, ప్రత్యక్షంగా గ్రహించదగిన పరమార్థాన్ని ధ్యానించు. అయినా, నీవు ఈ తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు?" అప్పుడు వ్యాసుడు తన సంకల్పాన్ని వివరించాడు—ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం అనే చతుష్పురుషార్థాలను, వేదమార్గంలో భక్తితో అనుసరిస్తానని అన్నాడు. "మీ అనుగ్రహంతో, లోకంలో అనేక కార్యాలను స్థాపించాను. అన్ని విధాలా గురువు అయినా, మోక్షానికి దారితీసే జ్ఞానం నాకు కలుగడం లేదు. ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యకరం. మోక్షార్థంగా తపస్సు చేస్తున్నాను, కాని కారణం నాకు తెలియడం లేదు," అని చెప్పాడు. అప్పుడు, సనత్కుమారుడు, తన శక్తికి అనుగుణంగా, మోక్షానికి కారణాన్ని వ్యాసునికి వివరించాడు. "శ్రవణం, కీర్తనం, ధ్యానము—ఈ మూడు మహోన్నత మార్గాలు. ఇవే వేదములచే నిర్ధారించబడిన సాధనాలు. పూర్వం, నేను కూడా ఇతర మార్గాలలో అయోమయంతో తపస్సు చేసాను. అచలమైన మందర పర్వతంపై తపస్సు చేస్తున్నప్పుడు, శివుని ఆజ్ఞతో, గణాధిపతియైన నందికేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆయన కరుణతో, మోక్షానికి పరమ మార్గాన్ని వివరించాడు: శ్రవణం, కీర్తనం, ధ్యానం—ఇవే వేదములచే ఆమోదించబడినవి. ఈ త్రికరణమార్గాన్ని శివుడే నన్ను ఉద్దేశించి ఉపదేశించాడు—'ఓ బ్రాహ్మణా! శ్రవణం మొదలైన వాటిని నిత్యం పునఃపునః ఆచరించు.' అని స్పష్టం చేశాడు." అని చెప్పాడు. అంతట, ఆనందంగా నందికేశ్వరుడు తన గణసమేతంగా తన దివ్య విమానంలో ఉత్తమ స్థానానికి వెళ్ళిపోయాడు. ఇలా, పూర్వకాల ఘట్టాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఓ సూతా! శ్రవణం మొదలైన త్రికరణమార్గాన్ని నీవు మోక్షానికి మార్గంగా ప్రకటించావు. కాని, ఎవరికైనా ఈ త్రికరణమార్గాన్ని ఆచరించలేకపోతే, వారు ఏ కార్యం చేయాలి? శ్రమ లేకుండా మోక్షం కలిగించేది ఏది? అని అడిగితే—ఈ త్రికరణమార్గాన్ని ఆచరించలేని వారికి, శంకరుని లింగాన్ని లేదా మూర్తిని స్థాపించి, ప్రతినిత్యం ఆరాధన చేయాలి. అలా చేస్తే, సంసారసాగరాన్ని దాటి మోక్షాన్ని పొందవచ్చు. తన శక్తికి తగిన విధంగా, మాయ లేకుండా, లింగం లేదా మూర్తి కోసం పదార్థాలను సమర్పిస్తూ, నిరంతరం పూజ చేయాలి. భక్తితో మండపం, ద్వారమండపం, తీర్థం, మఠం, క్షేత్రం, ఉత్సవం, వస్త్రం, సుగంధాలు, పుష్పమాలలు, ధూపం, దీపం వంటి సేవలు సమర్పించాలి. వివిధ భోజ్యాలు, పిండివంటకాలు, వంటలతో పాటు, గొడుగు, పతాక, వాయిద్యాలు, చామరాలు వంటి రాజోపచారాలు సమర్పించాలి. లింగానికి, మూర్తికి అన్ని రాజోపచారాలు సమర్పించి, ప్రదక్షిణ, నమస్కార, పారాయణ వంటి విధులను తన శక్తికి తగినట్లుగా చేయాలి. ప్రతిదినం, ఆవాహన నుండి ఉపచారాల వరకు, మహాదేవుని లింగమూర్తిలో భక్తితో ఆరాధించాలి. శివుని కృపతో, శ్రవణాది మార్గాలను వదిలిపెట్టినా, కేవలం లింగమూర్తిపూజతోనే సిద్ధి లభిస్తుంది. పూర్వకాల మహనీయులు కూడా లింగమూర్తిపూజ ద్వారానే మోక్షాన్ని పొందారు. ప్రతి దేవతా విగ్రహ రూపంలోనే పూజింపబడతారు. కాని, శివుడు మాత్రం లింగ రూపంలోను, విగ్రహ రూపంలోను అన్ని చోట్ల పూజింపబడతాడు. ఇది ఎందుకు? ఈ ప్రశ్న ధర్మమయమైనది, అద్భుతమైనది. దీనికి సమాధానం చెప్పగలిగేది మహాదేవుడే; మరెవ్వరూ కాదు. శివుడు స్వయంగా ఉపదేశించిన విషయాన్ని, గురుపరంపర ద్వారా నేను వినినదాన్ని మీకు చెబుతాను: శివుడు పరబ్రహ్మస్వరూపుడు కనుక, 'నిరవయవుడు' అని పిలవబడతాడు. ఆయనకు రూపం ఉన్నందున 'సావయవుడు' కూడా. అందువల్ల, ఆయనకు అవయవాలు ఉన్నవాడిగా, లింగం నిరాకారంగా ఆయనతో ఏకమై ఉంటుంది. అయన అవయవాలతో కూడినవాడైనందున, విగ్రహం రూపం. ఆయన నిరవయవుడు, సావయవుడు రెండూ కలిసినవాడైనందున, 'బ్రహ్మ' అనే పదార్థానికి తగినవాడు. కాబట్టి, లింగమూ, విగ్రహమూ ఎల్లప్పుడూ జనులచే పూజింపబడతాయి. ఇతరులు బ్రహ్మ కాదుకాబట్టి, అవి నిరవయవంగా ఉండవు. అందుకే, ఇతర దేవతాధిపతులు లింగాన్ని పూజించరు; వారు బ్రహ్మ కాదు, జీవులే. శంకరునే పరబ్రహ్మ. కనుక, అవయవాలతో కూడిన విగ్రహాన్ని మౌనంగా పూజిస్తారు; ఇతర దేవతలు జీవులే, శంకరుడే పరబ్రహ్మ. ఇది వేదాంతసారంతో స్థాపించబడినది, ప్రణవార్థంతో వెల్లడించబడినది. పూర్వంలో, మందర పర్వతంపై నందికేశ్వరునిని కూడా ఇలాగే ప్రశ్నించారు. బ్రహ్మ కుమారుడైన మేధావి సనత్కుమారుడు, శివుని గురించి, ఇతర ఆధీన దేవతల గురించి అన్ని చోట్ల ప్రశ్నించాడు. ఇతర దేవతలకు విగ్రహమే పూజార్హం; శివుని పూజలో మాత్రం లింగమూ, విగ్రహమూ రెండూ ఉంటాయి. కాబట్టి, ఓ మంగళకరుడా! నాకు సత్యస్వరూపాన్ని వివరించు. ఈ ప్రశ్న అత్యుత్తమమైనది, బ్రహ్మ లక్షణాన్ని తెలిపేది, గూఢమైనది. శివుడు స్వయంగా ఉపదేశించినదాన్ని, నేను వినినదాన్ని భక్తితో వివరిస్తాను. శివుడు బ్రహ్మస్వరూపుడు, ఆయన నిరవయవుడు. అందువల్ల, ఆయన లింగమే అన్ని వేదాలలో పూజించదగినదిగా అంగీకరించబడింది. ఆయన సావయవుడైనందున, ఆయనలో రెండూ కలిసినవే. ఇలా, ఈ మహాత్మ్యాన్ని పురాణములో చెప్పిన విధంగా నేను మీకు వివరించాను.