शिवपुराणम्

वह्निबीजं समुच्चार्य त्वादधीताग्निमासने योनिमार्गेण वा तद्वदात्मनः संमुखेन वा

नियोगः प्रदेश सर्वं कुंडं कुर्याद्विचक्षणः स्वनाभ्यंतःस्थितं वह्निं तद्रंध्राद्विस्फुलिंगवद्

निर्गम्य पावके बह्ये लीनं बिंबाकृति स्मरेत् आज्यसंस्कारपर्यंतमन्वाधानपुरस्सरम्

स्वसूत्रोक्तक्रमात्कुर्यान्मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् शिवमूर्तिं समभ्यर्च्य ततो दक्षिणपार्श्वतः

न्यस्य मन्त्रं घृते मुद्रां दर्शयेद्धेनुसंज्ञिताम् स्रुक्स्रुवौ तैजसौ ग्राह्यौ न कांस्यायससैसकौ

यज्ञदारुमयौ वापि स्मार्तौ वा शिल्पसम्मतौ पर्णे वा ब्रह्मवृक्षादेरच्छिद्रे मध्य उत्थिते

संसृज्य दर्भैस्तौ वह्नौ संताप्य प्रोक्षयेत्पुनः पारार्षर्च्यस्वसूत्रोक्तक्रमेण शिवपूर्वकैः

जुहुयादष्टभिर्बीजैरग्निसंस्कारसिद्धये भ्रुंस्तुंब्रुश्रुं क्रमेणैव पुंड्रंद्रमित्यतः परम्

बीजानि सप्त सप्तानां जिह्वानामनुपूर्वशः त्रिशिखा मध्यमा जिह्वा बहुरूपसमाह्वया

रक्ताग्नेयी नैरृती च कृष्णान्या सुप्रभा मता अतिरिक्ता मरुज्जिह्वा स्वनामानुगुणप्रभा

स्वबिजानन्तरं वाच्या स्वाहांतञ्च यथाक्रमम् जिह्वामंत्रैस्तु तैर्हुत्वाज्यं जिह्वास्त्वेकैकश क्रमात्

रं वह्नयेति स्वाहेति मध्ये हुत्वाहुतित्रयम् सर्पिषा वा समिद्भिर्वा परिषेचनमाचरेत्

एवं कृते शिवाग्निः स्यात्स्मरेत्तत्र शिवासनम् तत्रावाह्य यजेद्देवमर्धनारीश्वरं शिवम् दीपान्तं परिषिच्याथ समिद्धोमं समाचरेत्

ताः पालाश्यः परा वापि याज्ञिया द्वादशांगुलाः अवक्रा न स्वयं शुष्कास्सत्वचो निर्व्रणाः समाः

दशांगुला वा विहिताः कनिष्ठांगुलिसंमिताः प्रादेशमात्रा वालाभे होतव्याः सकला अपि

दूर्वापत्रसमाकारां चतुरंगुलमायताम् दद्यादाज्याहुतिं पश्चादन्नमक्षप्रमाणतः

लाजांस्तथा सर्षपांश्च यवांश्चैव तिलांस्तथा सर्पिषाक्तानि भक्ष्याणि लेह्यचोष्याणि सम्भवे

दशैवाहुतयस्तत्र पञ्च वा त्रितयं च वा होतव्याः शक्तितो दद्यादेकमेवाथ वाहुतिम्

श्रुवेणाज्यं समित्याद्यास्रुचाशेषात्करेण वा तत्र दिव्येन होतव्यं तीर्थेनार्षेण वा तथा

द्रव्येणैकेन वा ऽलाभे जुहुयाच्छ्रद्धया पुनः प्रायश्चित्ताय जुहुयान्मंत्रयित्वाहुतित्रयम्

ततो होमविशिष्टेन घृतेनापूर्य वै स्रुचम् निधाय पुष्पं तस्याग्रे श्रुवेणाधोमुखेन ताम्

सदर्भेन समाच्छाद्य मूलेनांजलिनोत्थितः वौषडंतेन जुहुयाद्धारां तु यवसंमिताम्

इत्थं पूर्णाहुतिं कृत्वा परिषिंचेच्च पूर्ववत् तत उद्वास्य देवेशं गोपयेत्तु हुताशनम्

तमप्युद्वास्य वा नाभौ यजेत्संधाय नित्यशः अथवा वह्निमानीय शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना

वागीशीगर्भसंभूतं संस्कृत्य विधिवद्यजेत् अन्वाधानं पुनः कृत्वा परिधीन् परिधाय च

पात्राणि द्वन्द्वरूपेण निक्षिप्येष्ट्वा शिवं ततः संशोध्य प्रोक्षणीपात्रं प्रोक्ष्यतानि तदंभसा

प्रणीतापात्रमैशान्यां विन्यस्या पूरितं जलैः आज्यसंस्कारपर्यंतं कृत्वा संशोध्य स्रक्स्रुवौ

गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनं ततः कृत्वा पृथक्पृथग्घुत्वा जातमग्निं विचिन्तयेत्

त्रिपादं सप्तहस्तं च चतुःशृंगं द्विशीर्षकम् मधुपिंगं त्रिनयनं सकपर्देन्दुशेखरम्