शिवपुराणम्

करन्यासाद्यमपि तैः कृत्वा वाथ न वा क्रमात् शिरोवदनहृद्गुह्यपादेष्वेतानि कल्पयेत्

ततश्चोर्ध्वादिवक्त्राणि पश्चिमांतानि कल्पयेत् ईशानस्य कलाः पञ्च पञ्चस्वेतेषु च क्रमात्

ततश्चतुर्षु वक्त्रेषु पुरुषस्य कला अपि चतस्रः प्रणिधातव्याः पूर्वादिक्रमयोगतः

हृत्कंठांसेषु नाभौ च कुक्षौ पृष्ठे च वक्षसि अघोरस्य कलाश्चाष्टौ पादयोरपि हस्तयोः

पश्चात्त्रयोःदशकलाः पायुमेढ्रोरुजानुषु जंघास्फिक्कटिपार्श्वेषु वामदेवस्य भावयेत्

घ्राणे शिरसि बाह्वोश्च कल्पयेत्कल्पवित्तमः अष्टत्रिंशत्कलान्यासमेवं कृत्वानुपूर्वशः

पश्चात्प्रणवविद्धीमान्प्रणवन्यासमाचरेत् बाहुद्वये कूर्परयोस्तथा च मणिबन्धयोः

पार्श्वोदरोरुजंघेषु पादयोः पृष्ठतस्तथा इत्थं प्रणवविन्यासं कृत्वा न्यासविचक्षणः

हंसन्यासं प्रकुर्वीत शिवशास्त्रे यथोदितम् बीजं विभज्य हंसस्य नेत्रयोर्घ्राणयोरपि

विभज्य बाहुनेत्रास्यललाटे घ्राणयोरपि कक्षयोः स्कन्धयोश्चैव पार्श्वयोस्तनयोस्तथा

कठ्योः पाण्योर्गुल्फयोश्च यद्वा पञ्चांगवर्त्मना हंसन्यासमिमं कृत्वा न्यसेत्पञ्चाक्षरीं ततः

यथा पूर्वोक्तमार्गेण शिवत्वं येन जायते नाशिवः शिवमभ्यस्येन्नाशिवः शिवमर्चयेत्

नाशिवस्तु शिवं ध्यायेन्नाशिवम्प्राप्नुयाच्छिवम् तस्माच्छैवीं तनुं कृत्वा त्यक्त्वा च पशुभावनाम्

शिवो ऽहमिति संचिन्त्य शैवं कर्म समाचरेत् कर्मयज्ञस्तपोयज्ञो जपयज्ञस्तदुत्तरः ध्यानयज्ञो ज्ञानयज्ञः पञ्च यज्ञाः प्रकीर्तिताः

कर्मयज्ञरताः केचित्तपोयज्ञरताः परे जपयज्ञरताश्चान्ये ध्यानयज्ञरतास्तथा

ज्ञानयज्ञरताश्चान्ये विशिष्टाश्चोत्तरोत्तरम् क्रमयज्ञो द्विधा प्रोक्तः कामाकामविभेदतः

कामान्कामी ततो भुक्त्वा कामासक्तः पुनर्भवेत् अकामे रुद्रभवने भोगान्भुक्त्वा ततश्च्युतः

तपोयज्ञरतो भूत्वा जायते नात्र संशयः तपस्वी च पुनस्तस्मिन्भोगान् भुक्त्वा ततश्च्युतः

जपध्यानरतो भूत्वा जायते भुवि मानवः जपध्यानरतो मर्त्यस्तद्वैशिष्ट्यवशादिह

ज्ञानं लब्ध्वाचिरादेव शिवसायुज्यमाप्नुयात् तस्मान्मुक्तो शिवाज्ञप्तः कर्मयज्ञो ऽपि देहिनाम्

अकामः कामसंयुक्तो बन्धायैव भविष्यति तस्मात्पञ्चसु यज्ञेषु ध्यानज्ञानपरो भवेत्

ध्यानं ज्ञानं च यस्यास्ति तीर्णस्तेन भवार्णवः हिंसादिदोषनिर्मुक्तो विशुद्धश्चित्तसाधनः

ध्यानयज्ञः परस्तस्मादपवर्गफलप्रदः बहिः कर्मकरा यद्वन्नातीव फलभागिनः

दृष्ट्वा नरेन्द्रभवने तद्वदत्रापि कर्मिणः ध्यानिनां हि वपुः सूक्ष्मं भवेत्प्रत्यक्षमैश्वरम्

यथेह कर्मणां स्थूलं मृत्काष्ठाद्यैः प्रकल्पितम् ध्यानयज्ञरतास्तस्माद्देवान्पाषाणमृण्मयान्

नात्यंतं प्रतिपद्यंते शिवयाथात्म्यवेदनात् आत्मस्थं यः शिवं त्यक्त्वा बहिरभ्यर्चयेन्नरः

हस्तस्थं फलमुत्सृज्य लिहेत्कूर्परमात्मनः ज्ञानाद्ध्यानं भवेद्ध्यानाज्ज्ञानं भूयः प्रवर्तते

तदुभाभ्यां भवेन्मुक्तिस्तस्माद्ध्यानरतो भवेत् द्वादशान्ते तथा मूर्ध्नि ललाटे भ्रूयुगान्तरे

नासाग्रे वा तथास्ये वा कन्धरे हृदये तथा नाभौ वा शाश्वतस्थाने श्रद्धाविद्धेन चेतसा