शिवपुराणम्

तस्माद्धनानि रत्नानि क्षेत्राणि च गृहाणि च भूषणानि च वासांसि यानशय्यासनानि च

एतानि गुरवे दद्याद्भक्त्या वित्तानुसारतः वित्तशाठ्यं न कुर्वीत यदीच्छेत्परमां गतिम्

स एव जनको माता भर्ता बन्धुर्धनं सुखम् सखा मित्रं च यत्तस्मात्सर्वं तस्मै निवेदयेत्

निवेद्य पश्चात्स्वात्मानं सान्वयं सपरिग्रहम् समर्प्य सोदकं तस्मै नित्यं तद्वशगो भवेत्

यदा शिवाय स्वात्मानं दत्तवान् देशिकात्मने तदा शैवो भवेद्देही न ततो ऽस्ति पुनर्भवः

गुरुश्च स्वाश्रितं शिष्यं वर्षमेकं परीक्षयेत् ब्राह्मणं क्षत्रियं वैश्यं द्विवर्षं च त्रिवर्षकम्

प्राणद्रव्यप्रदानाद्यैरादेशैश्च समासमैः उत्तमांश्चाधमे कृत्वा नीचानुत्तमकर्मणि

आक्रुष्टास्ताडिता वापि ये विषादं न यान्त्यपि ते योग्याः संयताः शुद्धाः शिवसंस्कारकर्मणि

अहिंसका दयावंतो नित्यमुद्युक्तचेतसः अमानिनो बुद्धिमंतस्त्यक्तस्पर्धाः प्रियंवदाः

ऋजवो मृदवः स्वच्छा विनीताः स्थिरचेतसः शौचाचारसमायुक्ताः शिवभक्ता द्विजातयः

एवं वृत्तसमोपेता वाङ्मनःकायकर्मभिः शोध्या बोध्या यथान्यायमिति शास्त्रेषु निश्चयः

नाधिकारः स्वतो नार्याः शिवसंस्कारकर्मणि नियोगाद्भर्तुरस्त्येव भक्तियुक्ता यदीश्वरे

तथैव भर्तृहीनाया पुत्रादेरभ्यनुज्ञया अधिकारो भवत्येव कन्यायाः पितुराज्ञया शूद्राणां मर्त्यजातीनां पतितानां विशेषतः

तथा संकरजातीनां नाध्वशुद्धिर्विधीयते तैप्यकृत्रिमभावश्चेच्छिवे परमकारणे

पादोदकप्रदानाद्यैः कुर्युः पापविशोधनम् अत्रानुलोमजाता ये युक्ता एव द्विजातिषु

तेषामध्वविशुद्ध्यादि कुर्यान्मातृकुलोचितम् या तु कन्या स्वपित्राद्यैश्शिवधर्मे नियोजिता

सा भक्ताय प्रदातव्या नापराय विरोधिने दत्ता चेत्प्रतिकूलाय प्रमादाद्बोधयेत्पतिम्

अशक्ता तं परित्यज्य मनसा धर्ममाचरेत् यथा मुनिवरं त्यक्त्वा पतिमत्रिं पतिव्रता

कृतकृत्या ऽभवत्पूर्वं तपसाराध्य शङ्करम् यथा नारायणं देवं तपसाराध्य पांडवान्

पतींल्लब्धवती धर्मे गुरुभिर्न नियोजिता अस्वातन्त्र्यकृतो दोषो नेहास्ति परमार्थतः

शिवधर्मे नियुक्तायाश्शिवशासनगौरवात् बहुनात्र किमुक्तेन यो ऽपि को ऽपि शिवाश्रयः

संस्कार्यो गुर्वधीनश्चेत्संस्क्रिया न प्रभिद्यते गुरोरालोकनादेव स्पर्शात्संभाषणादपि

यस्य संजायते प्रज्ञा तस्य नास्ति पराजयः मनसा यस्तु संस्कारः क्रियते योगवर्त्मना

स नेह कथितो गुह्यो गुरुवक्त्रैकगोचरः क्रियावान्यस्तु संस्कारः कुंडमंडपपूर्वकः स वक्ष्यते समासेन तस्य शक्यो न विस्तरः

पुण्ये ऽहनि शुचौ देशे बहुदोषविवर्जिते देशिकः प्रथमं कुर्यात्संस्कारं समयाह्वयम्

परीक्ष्य भूमिं विधिवद्गंधवर्णरसादिभिः शिल्पिशास्त्रोक्तमार्गेण मण्डपं तत्र कल्पयेत्

कृत्वा वेदिं च तन्मध्ये कुण्डानि परिकल्पयेत् अष्टदिक्षु तथा दिक्षु तत्रैशान्यां पुनः क्रमात्

प्रधानकुंडं कुर्वीत यद्वा पश्चिमभागतः प्रधानमेकमेवाथ कृत्वा शोभां प्रकल्पयेत्

वितानध्वजमालाभिर्विविधाभिरनेकशः वेदिमध्ये ततः कुर्यान्मंडलं शुभलक्षणम्