शिवपुराणम्

रुद्राग्निर्यत्परं वीर्यन्तद्भस्म परिकीर्तितम् तस्मात्सर्वेषु कालेषु वीर्यवान्भस्मसंयुतः

भस्मनिष्ठस्य नश्यन्ति देषा भस्माग्निसंगमात् भस्मस्नानविशुद्धात्मा भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

भस्मना दिग्धसर्वांगो भस्मदीप्तत्रिपुंड्रकः भस्मस्नायी च पुरुषो भस्मनिष्ठ इति स्मृतः

भूतप्रेतपिशासाश्च रोगाश्चातीव दुस्सहाः भस्मनिष्ठस्य सान्निध्याद्विद्रवंति न संशयः

भासनाद्भासितं प्रोक्तं भस्म कल्मषभक्षणात् भूतिभूतिकरी चैव रक्षा रक्षाकरी परम्

किमन्यदिह वक्तव्यं भस्ममाहात्म्यकारणम् व्रती च भस्मना स्नातस्स्वयं देवो महेश्वरः

परमास्त्रं च शैवानां भस्मैतत्पारमेश्वरम् धौम्याग्रजस्य तपसि व्यापदो यन्निवारिताः

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कृत्वा पाशुपतव्रतम् धनवद्भस्म संगृह्य भस्मस्नानरतो भवेत्

धौम्याग्रजेन शुशुना क्षीरार्थं हि तपः कृतम् तस्मात् क्षीरार्णवो दत्तस्तस्मै देवेन शूलिना

स कथं शिशुको लेभे शिवशास्त्रप्रवक्तृताम् कथं वा शिवसद्भावं ज्ञात्वा तपसि निष्ठितः

कथं च लब्धविज्ञानस्तपश्चरणपर्वणि रुद्राग्नेर्यत्परं वीर्यं लभे भस्म स्वरक्षकम्

न ह्येष शिशुकः कश्चित्प्राकृतः कृतवांस्तपः मुनिवर्यस्य तनयो व्याघ्रपादस्य धीमतः

जन्मान्तरेण संसिद्धः केनापि खलु हेतुना स्वपदप्रच्युतो दिष्ट्या प्राप्तो मुनिकुमारताम्

महादेवप्रसादस्य भाग्यापन्नस्य भाविनः दुग्धाभिलाषप्रभवद्वारतामगमत्तपः

अतः सर्वगणेशत्वं कुमारत्वं च शाश्वतम् सह दुग्धाब्धिना तस्मै प्रददौ शंकरः स्वयम्

तस्य ज्ञानागमोप्यस्य प्रसादादेव शांकरात् कौमारं हि परं साक्षाज्ज्ञानं शक्तिमयं विदुः

शिवशास्त्रप्रवक्तृत्वमपि तस्य हि तत्कृतम् कुमारो मुनितो लब्धज्ञानाब्धिरिव नन्दनः

दृष्टं तु कारणं तस्य शिवज्ञानसमन्वये स्वमातृवचनं साक्षाच्छोकजं क्षीरकारणात्

कदाचित्क्षीरमत्यल्पं पीतवान्मातुलाश्रमे ईर्षयया मातुलसुतं संतृप्तक्षीरमुत्तमम्

पीत्वा स्थितं यथाकामं दृष्ट्वा वै मातुलात्मजम् उपमन्युर्व्याघ्रपादिः प्रीत्या प्रोवाच मातरम्

मातर्मातर्महाभागे मम देहि तपस्विनि गव्यं क्षीरमतिस्वादु नाल्पमुष्णं पिबाम्यहम्

तच्छ्रुत्वा पुत्रवचनं तन्माता च तपस्विनी व्याघ्रपादस्य महिषी दुःखमापत्तदा च सा

उपलाल्याथ सुप्रीत्या पुत्रमालिंग्य सादरम् दुःखिता विललापाथ स्मृत्वा नैर्धन्यमात्मनः

स्मृत्वास्मृत्वा पुनः क्षीरमुपमन्युस्स बालकः देहि देहीति तामाह रुद्रन्भूयो महाद्युतिः

तद्धठं सा परिज्ञाय द्विजपत्नी तपस्विनी शान्तये तद्धठस्याथ शुभोपायमरीरचत्

उञ्छवृत्त्यार्जितान्बीजान्स्वयं दृष्ट्वा च सा तदा बीजपिष्टमथालोड्य तोयेन कलभाषिणी

एह्येहि मम पुत्रेति सामपूर्वं ततस्सुतम् आलिंग्यादाय दुःखार्ता प्रददौ कृत्रिमं पयः

पीत्वा च कृत्रिमं क्षीरं मात्रां दत्तं स बालकः नैतत्क्षीरमिति प्राह मातरं चातिविह्वलः

दुःखिता सा तदा प्राह संप्रेक्ष्याघ्राय मूर्धनि समार्ज्य नेत्र पुत्रस्य कराभ्यां कमलायते