शिवपुराणम्

यत्सिद्धिरीश्वरत्वेन कार्यवर्गस्य कृत्स्नशः न स चेदीशतां कुर्याज्जगतः कथमीश्वरः

ईशेच्छा च विधातृत्वं विधेराज्ञापनं परम् आज्ञावश्यमिदं कुर्यान्न कुर्यादिति शासनम्

तच्छासनानुवर्तित्वं साधुभावस्य लक्षणम् विपरीतसमाधोः स्यान्न सर्वं तत्तु दृश्यते

साधु संरक्षणीयं चेद्विनिवर्त्यमसाधु यत् निवर्तते च सामादेरंते दण्डो हि साधनम्

हितार्थलक्षणं चेदं दण्डान्तमनुशासनम् अतो यद्विपरीतं तदहितं संप्रचक्षते

हिते सदा निषण्णानामीश्वरस्य निदर्शनम् स कथं दुष्यते सद्भिरसतामेव निग्रहात्

अयुक्तकारिणो लोके गर्हणीयाविवेकिता यदुद्वेजयते लोकन्तदयुक्तं प्रचक्षते

सर्वो ऽपि निग्रहो लोके न च विद्वेषपूर्वकः न हि द्वेष्टि पिता पुत्रं यो निगृह्याति शिक्षयेत्

माध्यस्थेनापि निग्राह्यान्यो निगृह्णाति मार्गतः तस्याप्यवश्यं यत्किंचिन्नैर्घृण्यमनुवर्तते

अन्यथा न हिनस्त्येव सदोषानप्यसौ परान् हिनस्ति चायमप्यज्ञान्परं माध्यस्थ्यमाचरन्

तस्माद्दुःखात्मिकां हिंसां कुर्वाणो यः सनिर्घृणः इति निर्बंधयंत्येके नियमो नेति चापरे

निदानज्ञस्य भिषजो रुग्णो हिंसां प्रयुंजतः न किंचिदपि नैर्घृण्यं घृणैवात्र प्रयोजिका

घृणापि न गुणायैव हिंस्रेषु प्रतियोगिषु तादृशेषु घृणी भ्रान्त्या घृणान्तरितनिर्घृणः

उपेक्षापीह दोषाह रक्ष्येषु प्रतियोगिषु शक्तौ सत्यामुपेक्षातो रक्ष्यस्सद्यो विपद्यते

सर्पस्या ऽ ऽस्यगतम्पश्यन्यस्तु रक्ष्यमुपेक्षते दोषाभासान्समुत्प्रेक्ष्य फलतः सो ऽपि निर्घृणः

तस्माद् घृणा गुणायैव सर्वथेति न संमतम् संमतं प्राप्तकामित्वं सर्वं त्वन्यदसम्मतम्

मूर्त्यात्मस्वपि रागाद्या दोषाः सन्त्येव वस्तुतः तथापि तेषामेवैते न शिवस्य तु सर्वथा अग्नावपि समाविष्टं ताम्रं खलु सकालिकम्

इति नाग्निरसौ दुष्येत्ताम्रसंसर्गकारणात् नाग्नेरशुचिसंसर्गादशुचित्वमपेक्षते

अशुचेस्त्वग्निसंयोगाच्छुचित्वमपि जायते एवं शोध्यात्मसंसर्गान्न ह्यशुद्धः शिवो भवेत्

शिवसंसर्गतस्त्वेष शोध्यात्मैव हि शुध्यति अयस्यग्नौ समाविष्टे दाहो ऽग्नेरेव नायसः

मूर्तात्मन्येवमैश्वर्यमीश्वरस्यैव नात्मनाम् न हि काष्ठं ज्वलत्यूर्ध्वमग्निरेव ज्वलत्यसौ

काष्ठस्यांगारता नाग्नेरेवमत्रापि योज्यताम् अत एव जगत्यस्मिन्काष्ठपाषाणमृत्स्वपि

शिवावेशवशादेव शिवत्वमुपचर्यते मैत्र्यादयो गुणा गौणास्तस्मात्ते भिन्नवृत्तयः

तैर्गुणैरुपरक्तानां दोषाय च गुणाय च यत्तु गौणमगौणं च तत्सर्वमनुगृह्णतः न गुणाय न दोषाय शिवस्य गुणवृत्तयः

न चानुग्रहशब्दार्थं गौणमाहुर्विपश्चितः संसारमोचनं किं तु शैवमाज्ञामयं हितम्

हितं तदाज्ञाकरणं यद्धितं तदनुग्रहः सर्वं हिते नियुञ्जावः सर्वानुग्रहकारकः

यस्तूपकारशब्दार्थस्तमप्याहुरनुग्रहम् तस्यापि हितरूपत्वाच्छिवः सर्वोपकारकः

हिते सदा नियुक्तं तु सर्वं चिदचिदात्मकम् स्वभावप्रतिबन्धं तत्समं न लभते हितम्

यथा विकासयत्येव रविः पद्मानि भानुभिः समं न विकसन्त्येव स्वस्वभावानुरोधतः