शिवपुराणम्

तदीयाः पुत्रपौत्राश्च येतीतास्ते सहस्रशः प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दन्तोग्निरभवत्सुतः पूर्वजन्मनि योगस्त्यस्स्मृतः स्वायंभुवे ऽंतरे

तत्संततीया बहवः पौलस्त्या इति विश्रुताः क्षमा तु सुषुवे पुत्रान्पुलहस्य प्रजापतेः

कर्दमश्च सुरिश्चैव सहिष्णुश्चेति ते त्रयः त्रेताग्निवर्चसस्सर्वे येषां वंशः प्रतिष्ठितः

क्रतोः क्रतुसमान्भार्या सन्नतिस्सुषुवे सुतान् नैषां भार्याश्च पुत्राश्च सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः

षष्टिस्तानि सहस्राणि वालखिल्या इति स्मृताः अनूरोरग्रतो यांति परिवार्य दिवाकरम्

अत्रेर्भार्यानुसूया च पञ्चात्रेयानसूयत कन्यकां च श्रुतिं नाम माता शंखपदस्य च

सत्यनेत्रश्च हव्यश्च आपोमूर्तिश्शनैश्चरः सोमश्च पञ्चमस्त्वेते पञ्चात्रेयाः प्रकीर्तिताः

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च ह्यात्रेयाणां महात्मनाम् स्वायंभुवे ऽंतरे ऽतीताः शतशो ऽथ सहस्रशः

ऊर्जायां तु वसिष्ठस्य पुत्रा वै सप्त जज्ञिरे ज्यायसी च स्वसा तेषां पुंडरीका सुमध्यमा

रजो गात्रोर्ध्वबाहू च सवनश्चानयश्च यः सुतपाश्शुक्र इत्येते सप्त सप्तर्षयः स्मृताः

गोत्राणि नामभिस्तेषां वासिष्ठानां महात्मनाम् स्वायंभुवे ऽंतरे ऽतीतान्यर्बुदानि शतानि च

इत्येष ऋषिसर्गस्तु सानुबंधः प्रकीर्तितः समासाद्विस्तराद्वक्तुमशक्यो ऽयमिति द्विजाः

यो ऽसौ रुद्रात्मको बह्निब्रह्मणो मानसस्सुतः स्वाहा तस्य प्रिया लेभे पुत्रांस्त्रीनमितौजसः

पावकः पवमानश्च शुचिरित्येष ते त्रयः निर्मंथ्यः पवमानस्स्याद्वैद्युतः पावकस्स्मृतः

सूर्ये तपति यश्चासौ शुचिः सौर उदाहृतः हव्यवाहः कव्यवाहः सहरक्षा इति त्रयः

त्रयाणां क्रमशः पुत्रा देवपितृसुराश्च ते एतेषां पुत्रपौत्राश्च चत्वारिंशन्नवैव ते

काम्यनैमित्तिकाजस्रकर्मसु त्रिषु संस्थिताः सर्वे तपस्विनो ज्ञेयाः सर्वे व्रतभृतस्तथा

सर्वे रुद्रात्मकश्चैव सर्वे रुद्रपरायणाः तस्मादग्निमुखे यत्तद्धुतं स्यादेव केनचित्

तत्सर्वं रुद्रमुद्दिश्य दत्तं स्यान्नात्र संशयः इत्येवं निश्चयोग्नीनामनुक्रांतो यथातथम्

नातिविस्तरतो विप्राः पित्ःन्वक्ष्याम्यतः परम् यस्मात्षडृतवस्तेषां स्थानं स्थानाभिमानिनाम्

ऋतवः पितरस्तस्मादित्येषा वैदिकी श्रुतिः युष्मादृतुषु सर्वे हि जायंते स्थास्नुजंगमा

तस्मादेते पितर आर्तवा इति च श्रुतम् एवं पित्ःणामेतेषामृतुकालाभिमानिनाम्

आत्मैश्वर्या महात्मानस्तिष्ठंतीहाब्भ्रसंगमात् आग्निष्वात्ता बर्हिषदः पितरो द्विविधाः स्मृताः

अयज्वानश्च यज्वानः क्रमात्ते मृहमेधिनः स्वधासूत पितृभ्यश्च द्वे कन्ये लोकविश्रुते

मेनां च धरणीं चैव याभ्यां विश्वमिदं धृतम् अग्निष्वात्तसुता मेना धरणी बर्हिषत्सुता

मेना हिमवतः पत्नी मैनाकं क्रौंचमेव च गौरीं गंगां च सुषुवे भवांगाश्लेषपावनीम्

मेरोस्तु धरणी पत्नी दिव्यौषधिसमन्वितम् मंदरं सुषुवे पुत्रं चित्रिसुन्दरकन्धरम्

स एव मंदरः श्रीमान्मेरुपुत्रस्तपोबलात् साक्षाच्छ्रीकंठनाथस्य शिवस्यावसथं गतः

सासूता धरणी भूयस्त्रिंशत्कन्याश्च विश्रुताः वेलां च नियतिं चैव तृतीयामपि चायतिम्