शिवपुराणम्

स एकस्सर्वभूतेषु गूढो व्याप्तश्च विश्वतः सर्वभूतांतरात्मा च धर्माध्यक्षस्स कथ्यते

सर्वभूताधिवासश्च साक्षी चेता च निर्गुणः एको वशी निष्क्रियाणां बहूनां विवशात्मनाम्

नित्यानामप्यसौ नित्यश्चेतनानां च चेतनः एको बहूनां चाकामः कामानीशः प्रयच्छति

सांख्ययोगाधिगम्यं यत्कारणं जगतां पतिम् ज्ञात्वा देवं पशुः पाशैस्सर्वैरेव विमुच्यते

विश्वकृद्विश्ववित्स्वात्मयोनिज्ञः कालकृद्गुणी प्रधानः क्षेत्रज्ञपतिर्गुणेशः पाशमोचकः

ब्रह्माणं विदधे पूर्वं वेदांश्चोपादिशत्स्वयम् यो देवस्तमहं बुद्ध्वा स्वात्मबुद्धिप्रसादतः

मुमुक्षुरस्मात्संसारात्प्रपद्ये शरणं शिवम् निष्फलं निष्क्रियं शांतं निरवद्यं निरंजनम्

अमृतस्य परं सेतुं दग्धेंधनमिवानिलम् यदा चर्मवदाकाशं वेष्टयिष्यंति मानवाः

तदा शिवमविज्ञाय दुःखस्यांतो भविष्यति

तपःप्रभावाद्देवस्य प्रसादाच्च महर्षयः अत्याश्रमोचितज्ञानं पवित्रं पापनाशनम्

वेदांते परमं गुह्यं पुराकल्पप्रचोदितम् ब्रह्मणो वदनाल्लब्धं मयेदं भाग्यगौरवात्

नाप्रशांताय दातव्यमेतज्ज्ञानमनुत्तमम् न पुत्रायाशुवृत्ताय नाशिष्याय च सर्वथा

यस्य देवे पराभक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ तस्यैते कथिताह्यर्थाः प्रकाशंते महात्मनः

अतश्च संक्षेपमिदं शृणुध्वं शिवः परस्तात्प्रकृतेश्च पुंसः स सर्गकाले च करोति सर्वं संहारकाले पुनराददाति

कालादुत्पद्यते सर्वं कालदेव विपद्यते न कालनिरपेक्षं हि क्वचित्किंचन विद्यते

यदास्यांतर्गतं विश्वं शश्वत्संसारमण्डलम् सर्गसंहृतिमुद्राभ्यां चक्रवत्परिवर्तते

ब्रह्मा हरिश्च रुद्रश्च तथान्ये च सुरासुराः यत्कृतां नियतिं प्राप्य प्रभवो नातिवर्तितुम्

भूतभव्यभविष्याद्यैर्विभज्य जरयन् प्रजाः अतिप्रभुरिति स्वैरं वर्तते ऽतिभयंकरः

क एष भगवान् कालः कस्य वा वशवर्त्ययम् क एवास्य वशे न स्यात्कथयैतद्विचक्षण

कालकाष्ठानिमेषादिकलाकलितविग्रहम् कालात्मेति समाख्यातं तेजो माहेश्वरं परम्

यदलंघ्यमशेषस्य स्थावरस्य चरस्य च नियोगरूपमीशस्य बलं विश्वनियामकम्

तस्यांशांशमयी मुक्तिः कालात्मनि महात्मनि ततो निष्क्रम्य संक्रांता विसृष्टाग्रेरिवायसी

तस्मात्कालवशे विश्वं न स विश्ववशे स्थितः शिवस्य तु वशे कालो न कालस्य वशे शिवः

यतो ऽप्रतिहतं शार्वं तेजः काले प्रतिष्ठितम् महती तेन कालस्य मर्यादा हि दुरत्यया

कालं प्रज्ञाविशेषेण को ऽतिवर्तितुमर्हति कालेन तु कृतं कर्म न कश्चिदतिवर्तते

एकच्छत्रां महीं कृत्स्नां ये पराक्रम्य शासति ते ऽपि नैवातिवर्तंते कालवेलामिवाब्धयः

ये निगृह्येंद्रियग्रामं जयंति सकलं जगत् न जयंत्यपि ते कालं कालो जयति तानपि

आयुर्वेदविदो वैद्यास्त्वनुष्ठितरसायनाः न मृत्युमतिवर्तंते कालो हि दुरतिक्रमः

श्रिया रूपेण शीलेन बलेन च कुलेन च अन्यच्चिंतयते जंतुः कालो ऽन्यत्कुरुते बलात्