यो जनः शिवपुराणस्य नित्यं पाठं करोति शृणोति वा, तस्य कृतानि सर्वाणि शुभकर्माणि कोटिगुणितानि भवन्ति। यः तत्र श्रीरुद्रसंहितां समाहितचित्तः पठति, स ब्रह्महत्या-दोषेऽपि त्र्यहादेव शुद्धिं लभते। यः रुद्रसंहितां मौनं कृत्वा प्रतिदिनं त्रिवारं भैरवप्रतिमाम् अग्रे पठति, स सर्वान् कामान् अप्रतिहतान् अवाप्नोति। यः वटवृक्षं वा बिल्ववृक्षं वा प्रदक्षिणीकृत्य तां पठति, स ब्रह्महत्या-दोषात् विमुक्तो भवति। तत्र कैलाससंहिता तु अत्युत्कृष्टा परिगण्यते, या ब्रह्मस्वरूपिणी ओंकारार्थं प्रत्यक्षं बोधयति। अस्याः कैलाससंहितायाः महिमानं संपूर्णं शंकरः जानाति, व्यासः तस्य अर्धं वेत्ति, अहं द्विजश्रेष्ठाः, तस्य अर्धमपि वेद्मि। तत्र किंचित् वक्ष्यामि, सर्वं वक्तुं न शक्यते; तदपि ज्ञात्वा मनःशुद्धिः त्वरितं लभ्यते। द्विजाः, अहं सर्वत्र विचरन् अपि, अस्य घोरसंहितायाः नाश्यं पापं न पश्यामि। सा संहिता शिवेन उपनिषदाम् अम्बुधेः आनन्देन निर्मिता, कुमाराय समर्पिता, यः तस्याः सुधां पिबति, स नूनं अमृतत्वं प्राप्नोति। ब्रह्महत्यादिपापस्य प्रायश्चित्ताय यः तां मासमात्रं पठति, स तत्क्षणात् विमुक्तः स्यात्। अनवाप्तदानात्, अशुद्धभोजनात्, पापवाक्यात् च यत्पापं जायते, तत् अपि एकेनैव पाठेन नश्यति। यः तां संहितां शिवमन्दिरे वा बिल्वकानने वा पठति, तस्य फलं वाचाम् अगोचरम्। यः श्रद्धया तां पठित्वा श्राद्धकाले ब्राह्मणान् भोजयति, तस्य पितरः शम्भोः परमपदं यान्ति। यः चतुर्दश्यां उपोष्य बिल्वमूले तां पठति, स शिवेन देवगणैः सह साक्षात् पूज्यते। अन्याः अपि संहिताः सन्ति, याः सर्वकामफलप्रदाः, ताः ज्ञानविलासपूर्णाः, श्रेष्ठाः ज्ञेयाः। एवं शिवेनैव वेदसमानं शैवपुराणं प्रथमतः ब्रह्मणि संहितं कथितम्। तत्र विद्येश, ताररौद्र, विनायक, औमिक, मातृ, एकादशरुद्र, कैलास, शतरुद्र इत्यादयः प्रसिद्धाः। कोटिरुद्रः, सहस्रकोटिरुद्रः, वायवीयः धर्माख्यः—एते विशेषपुराणानि स्मृताः। द्वादश संहिताः परमपुण्यफलदाः परिगण्यन्ते, तासां सङ्ख्यां वक्ष्यामि, द्विजाः, शृणुत। विद्येशसंहितायाः दशसहस्राणि श्लोकाः, तथैव रुद्र, विनायक, औमिक, मातृपुराणेषु अष्टसहस्रश्लोकाः। एकादशरुद्रसङ्क्रमे त्रयोदशसहस्रश्लोकाः, कैलासे षट्सहस्राणि, शतरुद्रे तस्य अर्धम्। कोटिरुद्रः त्रयः एकादशसहस्राणि, सहस्रकोटिरुद्रः दशकोटिरुद्रसङ्ख्यया उक्तः। वायवीयः शतगुणितसागरः, धर्मः सहस्रगुणितरविः; शैवसंख्यया तेषां लक्षश्लोकपरिमाणम्। व्यासेन तु तत् चतुर्विंशतिसहस्रश्लोकैः संक्षिप्तम्; तत्र शैवपुराणं चतुर्थं, सप्तसंहितासमन्वितम्। पूर्वं शिवेन कल्पितं पुराणं, श्लोकसङ्ख्यया शतकोटिसंख्यम्, सृष्ट्यादौ बहुलं नष्टम्। द्वापरादिषु कालेषु अष्टादशधा विभागेन, द्वैपायनादिभिः चतुर्लक्षश्लोकपरिमितं कृतम्। शिवपुराणं तु चतुर्विंशतिसहस्रश्लोकयुक्तं सप्तसंहितासमन्वितं वेदसमं स्मृतम्। तासु प्रथमं विद्येश्वरं, द्वितीयं रौद्री, तृतीयं शतरुद्रं, चतुर्थं कोटिरुद्रं; पञ्चम्यां उमा, षष्ठ्यां कैलास, सप्तम्यां वायवीयाख्या—एवं सप्त संहिताः परिगण्यन्ते। एषः दिव्यः शिवपुराणः सप्तसंहितासमन्वितः, परमः, ब्रह्मसमः, सर्वोत्तरं पुरुषार्थदः। यः श्रद्धया सम्पूर्णं सप्तसंहितायुक्तं शिवपुराणं पठति, स जीवन्मुक्तः इति कथ्यते। शतशः श्रुति-स्मृति-पुराण-इतिहास-आगमग्रन्थाः अपि अस्य शिवपुराणस्य अंशमात्रं न भवन्ति। एषः विशुद्धः शिवप्रशंसितः शैवपुराणः, व्यासेन न संक्षिप्तः, सर्वभूतहितः, त्रिविधतापनाशनः, सतां मङ्गलप्रदः। अत्र धर्मः कपटवर्जितः, मुख्यतः वेदान्तज्ञानरूपः, असूयारहितैः पण्डितैः ज्ञेयः, त्रिवर्गयुक्तः अत्र प्रतिष्ठितः। एषः शैवपुराणः पुराणरत्नमणिरिव वेदान्तविज्ञानप्रभया विराजते, परतत्त्वगीतम्; यः परमभक्त्या पठति वा शृणोति, स शम्भोः प्रियः भूत्वा परमां गतिं प्राप्नोति। एवं श्रुत्वा तु श्रेष्ठर्षयः सूतम् ऊचुः—"वेदान्तसारस्वरूपं, सर्वशास्त्रसारभूतं, अद्भुतं पुराणं नः पठ," इति। तेषां वचः श्रुत्वा सुतः परमप्रीतः शंकरं स्मृत्वा मुनिश्रेष्ठान् प्रति उवाच। "सर्वे मुनयः, शुद्धस्वरूपं शिवं स्मृत्वा, शैवपुराणं शृणुत, यः पुराणधर्मपरः वेदसारसङ्क्रान्तः। यत्र भक्तिज्ञानवैराग्यरूपं त्रिगीतं स्नेहेन गीतं भवति। तत्र वेदान्तविज्ञानस्य परमार्थः स्पष्टतया निरूप्यते।