तत्र, प्रस्थस्य अष्टमांशः प्रस्थ इति गण्यते, तस्य चतुर्वः कुडवाः, दश प्रस्थाः, शतं प्रस्थाः, सहस्रं प्रस्थाः इति अभिधीयते। जलस्य, तैलस्य, अन्येषां च सुरभिसामग्रीणां यथायोग्यं प्रमाणं विधेयम्; मानवेषु, ऋषिषु, स्वयम्भुवि च एषा महापूजा वर्ण्यते। अभिषेकात् आत्मशुद्धिः सम्पद्यते, गन्धेन पुण्यलाभः, नैवेद्येन दीर्घायुष्यम् तृप्तिश्च, धूपेन प्रयोजनसिद्धिः। दीपात् ज्ञानं लभ्यते, ताम्बूलेन भोगः; अतः षड्विधं पूजारम्भं स्नानादि यत्नेन सम्पादनीयम्। नमस्कारः जपश्च सर्वकामफलप्रदौ; पूजान्ते तौ सदा भोगमोक्षकामैः कर्तव्यौ। पूर्वं मनसा पूज्य, ततः सर्वकर्माणि सदा कर्तव्यानि; देवपूजया तदनुरूपं लोकं प्राप्नोति। तस्मिन् मध्ये लोके यथेष्टं भोगः सुलभः; तानि भेदानि शृणु श्रद्धया, द्विजश्रेष्ठ। विघ्नेशस्य यथाविधि पूजया, पृथिव्यां काम्यं फलम् लभ्यते, विशेषतः शुक्रवासरे, शुक्लचतुर्थ्यां श्रावणे वा भाद्रपदे। वैद्यनक्षत्रे धनुमासे वा विघ्नेशस्य पूजा विधिनैव कर्तव्या; शतं वा सहस्रं पूजाः, तदनुसारं दिवसं पूर्तिः। श्रद्धया देवाग्निपूजा सदा पुत्रान् कामान् च ददाति, सर्वपापानि नाशयति, सर्वव्यसनानि विनाशयति। शिवादीनां सप्ताहपूजा आत्मशुद्धिप्रदा; सा सर्वकामफलाधारः तिथिनक्षत्रयोगेषु। तथा, वृद्धि-क्षयाभावात् सा पूर्णा ब्रह्मस्वरूपा; सूर्यादयः सूर्यपर्यन्तं दिवः ब्रह्मादिकर्माधारः। तिथ्यादिषु देवपूजा मनुष्यानां पूर्णभोगप्रदा; पूर्वभागः पितृभ्यः, विशेषतः रात्रौ, प्रशस्तः। उत्तरभागः देवभ्यः, दिवा विशेषतः, प्रशंसितः; तिथि यदि सूर्ये अस्ति, मध्याह्ने स्वीकरणीयम्। देवकार्येषु यथायोग्यं शुभकालान् नक्षत्रादीन् विचिन्त्य, ततः पूजाजपादिकं तद्वासरे कर्तव्यम्। वेदेषु एतदुक्तम्, एतत्क्रिया-योगेन कामभोगसिद्धिः फलप्राप्तिश्च भवति। पूजाशब्दः लौकिकवेदिकयोः प्रसिद्धः, कामभोगार्थं मनोभावज्ञानस्य प्रयोगः इति। नित्यनैमित्तिकानि कर्माणि यथाकालं कर्तव्यानि; काम्यकर्माणि शीघ्रं, नित्यकर्माणि प्रतिदिनं, मासिकं, पक्षिकं, वार्षिकं वा यथायोग्यं। तस्य तस्य कर्मणः फलम् तदनुसारं लभ्यते, पापानि क्रमशः नश्यन्ति; महागणपतिपूजा कृष्णपक्षचतुर्थ्यां कर्तव्या। एषा पूजा पक्षपापानि नाशयति, पक्षभोगफलानि ददाति; चैत्रचतुर्थ्यां कृत्या मासफलम् लभ्यते। सिंहभाद्रपदे कृत्या वर्षफलम्; श्रवणादिवारे रविवासरे हस्तनक्षत्रे सप्तम्यां पूजा कर्तव्या। शुक्लमाघसप्तम्यां सूर्यस्य पूजा विधेयम्; ज्येष्ठभाद्रपदे सोमवासरे श्रवणद्वादश्यां पूज्या। द्वादश्यां विष्णुपूजा शुभा, श्रीसंपद् वर्धयति; श्रावणे विष्णुपूजा विशेषतः काम्यं आरोग्यं ददाति। गोः द्वादशादि दानेन तदुपकरणैः विष्णुद्वादश्यां हविर्दानस्य समफलम्। द्वादश्यां द्वादश ब्राह्मणान् विष्णुद्वादशनाम्ना षोडशोपचारैः पूज्य, तेन तस्य प्रसादः लभ्यते। एवं सर्वदेवानां द्वादशनामपूजा, ब्रह्मणः द्वादशविधपूजा, तैः तैः देवैः प्रीत्यर्थम्। कर्कटमासे सोमवासरे नवम्यां मृगशीर्षनक्षत्रे, काम्यः मातरं पूजेत्, सा सर्वभोगफलप्रदा। अश्वयुजशुक्लनवमी सर्वकामफलप्रदा; विशेषतः कृष्णचतुर्दशी रविवासरे। आर्द्रा वा महार्द्रा दिवसे शिवपूजा विशेषतः प्रशस्तः; कृष्णमाघचतुर्दश्यां सर्वकामफलप्रदा। दीर्घायुः मृत्युनाशः सर्वसिद्धिदानं च; ज्येष्ठमासे महार्द्रा दिवसे चतुर्दश्यां च। वा मार्गशीर्षे आर्द्रा दिवसे षोडशोपचारैः शिवस्य विशेषरूपे पूजा, तस्य भगवत्पाददर्शनम्। शिवपूजा भोगमोक्षप्रदा ज्ञेयम्; देवपूजा यथावासरं, विशेषतः कार्तिके, अतिप्रशस्तम्। कार्तिकमासे आगते, सर्वदेवानां दानतपोनैवेद्यजपसंयमैः पूजा कर्तव्या। षोडशोपचारैः, प्रतिमाभिः, वेदमन्त्रैः, ब्राह्मणभोजनैः, कामव्यासननाशकः भवति। कार्तिके देवपूजा सर्वभोगप्रदा, रोगनाशिनी, भूतव्याधिविनाशिनी। कार्तिकसप्ताहे रविवासरे सूर्यपूजा, तैलवस्त्रदानं च, कुष्ठादिरोगनाशकः। हरितकी, कालीमरीचि, वस्त्र, दूधादि दानेन, ब्रह्मप्रतिमा स्थापनेन, क्षयव्याधिः नश्यति। दीपादि सरिष्कदानेन अपस्मारनाशः; कृतिका सोमवासरे शिवपूजा विधेयः। सा महादारिद्र्यनाशिनी, सर्वसमृद्धिप्रदा; गृहक्षेत्रगृह्यवस्त्रदानेन। कृतिका मङ्गलवासरे स्कन्दपूजा, दीपघण्टादिदानं च, वाक्सिद्धिः शीघ्रं लभ्यते। एवं शास्त्रस्य विधानानुसारं, श्रद्धया, यथाकालं, यथाविधि, यथायोग्यं पूजादिकं कर्तव्यम्, तेन सर्वकामसिद्धिः, पापनाशः, मोक्षः च सम्पद्यते।