शिवपुराणम्
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
सूतः कथामृतसागरः, रत्नाकर इव नानाविधरत्ननिधिः, अद्भुतकथानां पात्रम्। तस्य त्रिषु लोकेषु यदभूत्, यद्भविष्यति, यद्वा किमपि विद्यते, तत्सर्वं तस्मै न ज्ञातमस्ति—सर्वज्ञः स एव। स चात्र मम भाग्ययोगेन प्राप्तः, अस्माकं कल्याणार्थं किञ्चिदाचरितुमर्हति—न हि तस्य आगमनं निष्फलं भवेत्। यद्वा, शुभाशुभसर्वतत्त्वानि त्वत्तः पूर्वं श्रुतानि, तथापि न संतोषमवाप्नुमः; पुनः पुनः श्रोतुकामना जायते। अधुना, हे सूत महामते, एकं रहस्यं श्रोतव्यमस्ति; तदपि त्वं यदि अनुग्रहार्थं वद। यदा तु भीषणः कलियुगः आगच्छति, तदा जनाः पुण्यहीनाः, पापकर्मसु रममाणाः, सत्यम् धर्मं च परित्यज्य, परनिन्दायाम्, परधनेच्छायाम्, परस्त्रीषु मनसि लग्नाः, परपीडनपरायणाः भवन्ति। देहमेवात्मा इति मोहिता, नास्तिकाः, पशुमनसः, मातापितृद्वेषिणः, स्त्रीदेवतापूजकाः, कामदासाः च। ब्राह्मणाः लोभमोहग्रस्ताः, वेदविक्रयजीविनः, धनार्थं वेदाध्यायिनः, मदोन्मत्ताः, स्वधर्मत्यागिनः, मिथ्याचारिणः, त्रिकालकर्मविस्मृताः, ब्रह्मविद्याविहीनाः। निर्दयाः, स्वविद्याव्रतनिन्दकाः, कृषिकार्ये प्रवृत्ताः, क्रूरस्वभावाः, अशुद्धचित्ताः च। तथैव क्षत्रियाः अपि स्वधर्मत्यागिनः, दुष्टसंगिनः, पापकर्मरता, परस्त्रीपरायणाः; न वीर्यवन्तः, अरण्यरता, पलायनशीलाः, चौर्ये प्रवृत्ताः, कामदासाः। शस्त्रास्त्रविद्याविहीनाः, गोब्राह्मणत्यागिनः, अनाथाः, रक्षाविहीनाः, मृगवत् कामपीडिताः। शासनधर्मवर्जिताः, भोगेषु मग्नाः, पापकर्मरता, प्राणिवधेन तुष्टाः। वैश्याः अपि संस्कारविहीनाः, स्वधर्मत्यागिनः, विपथगामिनः, स्वार्थपरायणाः, मिथ्याप्रमाणव्यवहारीणः। गुरुदेवद्विजभक्तिविहीनाः, दूषितबुद्धयः, ब्राह्मणान्नदानदुर्लभाः, कृपणाः। परस्त्रीसंगिनः, अशुद्धमैथुनाः, लोभमोहविमूढाः, सत्कर्मदानत्यागिनः। शूद्राः अपि ब्राह्मणाचरणानुकरणे प्रवृत्ताः, दीप्तिवद्वदन्तु मूढाः, स्वधर्मत्यागिनः। ते तपस्यन्ति, द्विजतेजःक्षयकारिणः, बालानां अकालमरणहेतवः, मन्त्रपठने रताः। पाषाणग्रामदेवतादिपूजकाः, विपरीतचिन्तकाः, कुटिलाः, द्विजनिन्दकाः। धनिनः, पापकर्मरता, पण्डिताः, विवादशीलाः, धर्मकथाकथनपराः, धर्मविनाशकाः। राजवत् प्रभूतदर्पयुक्ताः, दानशीलाः, महदहंकारिणः, ब्राह्मणादिसेवां स्वसामर्थ्यं मन्यन्ते। स्वधर्मविहीनाः, मूढाः, संकरजातयः, क्रूरचित्ताः, महादर्पयुक्ताः, चतुर्वर्णनाशकाः। सद्वंशजाः, आत्मानं श्रेष्ठं मन्यन्ते, वर्णसंकरकारिणः, सर्वजातिदूषकाः, मूढाः, सत्कर्मसु प्रवृत्ताश्च। स्त्रियः अपि पतिद्वेषिण्यः, श्वशुरादिहानिकारिण्यः, निर्भयाः, मलाहारिण्यः। छद्मावरणपराङ्मुखाः, मायावत्यः, कामग्रस्ताः, परपुरुषसंगिन्यः, स्वपत्योः पराङ्मुखाः। बालकाः अपि मातापितृभक्तिविहीनाः, दुष्टबुद्धयः, विद्याग्रहणविरताः, रोगपीडितदेहाः। एवं बुद्धिनाशिनः, स्वधर्मत्यागपरायणानां, कथं, हे सूत, अस्मिन्लोके परत्र वा मार्गः स्यात्? एतेषु चिन्तासु मनः सदा क्लिश्यते; परोपकारात् परं धर्मं नास्ति। कस्य सुलभोपायेन तेषां दुःखभारः विनश्येत्? कृपया तद्वद, येन सर्वशास्त्रार्थः सुस्पष्टः स्यात्। एवं विशुद्धचित्तैः ऋषिभिः उक्तं श्रुत्वा, सूतः शंकरं हृदि स्मरन् तान् ऋषीन् प्रत्युवाच। स सूतः उवाच—"धर्मज्ञाः, सर्वलोकहिताय युष्माभिः उत्तमं पृष्टम्। गुरुम् स्मृत्वा, स्नेहेन, अहं वक्ष्यामि—श्रद्धया शृणुत। एषः परमः शैवपुराणः वेदान्तसारः, पापसमूहविनाशकः, परत्र परं तत्त्वं प्रदातुम् अर्हति। तत्र शिवस्य परममहिमा सदा वर्धते, कलिकल्पदोषनाशकः, चतुर्वर्गफलप्रदः ब्राह्मणानाम्। हे द्विजश्रेष्ठाः, अस्य उत्तमशैवपुराणस्य केवलं अध्ययनात् परमं शिवपदं लभ्यते। यावत् लोके शिवपुराणं न प्रवदति, तावत् ब्रह्महत्यादिपापं समृद्ध्यति—हन्त! यावत् लोके शिवपुराणं न प्रवदति, तावत् कलिकल्मषमहाप्रपातकानि निर्भयम् विचरन्ति—हन्त! यावत् लोके शिवपुराणं न प्रवदति, तावत् सर्वशास्त्राणि परस्परं विवादन्ते—हन्त! यावत् लोके शिवपुराणं न प्रवदति, तावत् महान्तः अपि शिवस्वरूपं दुरावगमं मन्यन्ते—हन्त!