शिवपुराणम्

नदीतीरयोः शाखासु कोकिलानां कलरवेन पूर्णेषु, दिनरात्रं तैः स्वनामानि उच्चर्यमाणानि, तापेन क्लान्ताः मुनयः तत्र स्थिताः। तस्य सरसः उत्तरतटे, कल्पवृक्षस्य अधः, वज्रशिलातले, मृदु मृगचर्मे, सनत्कुमारः नित्ययुवाकृतिः, ध्यानात् समुत्थितः, स्थिरचित्तः उपविष्टः आसीत्। स मुनिभिः पूजितः, योगिवरैः सम्मानितः, नैमिषारण्यस्य ऋषयः तं दृष्ट्वा, प्रणम्य, समीपं आगच्छन्। ते तस्य आगमनस्य कारणं पृच्छन्ति स्म, तदा आकाशे दिव्यदुन्दुभीनां निनादः अभवत्। तत्क्षणं दिव्यः विमानः सूर्यसदृशः, सर्वतः शिवगणाधिपैः परिवृतः, प्रकाशमानः दृष्टः। तत्र सुरांगनानां समूहैः, रुद्रकन्याभिः परितः, नृत्यगीतवाद्यैः, मुरजदुन्दुभिनिनादैः, वंशीवीणागीतैः समन्वितः विमानः आसीत्। विविधरत्नछत्रैः भूषितः, मुक्तासूत्रैः शोभितः, मुनिभिः, सिद्धैः, गन्धर्वैः, यक्षैः, चारणैः, किन्नरैः सेवितः स विमानः आसीत्। नर्तकैः, गायकैः, वादकैः परिवृतः, वीरवृषध्वजचिह्नितः, विद्रामदण्डयुक्तः, महाद्वारपताकया सम्मानितः, विमानस्य मध्ये, चामरद्वययोः मध्ये, रत्नदण्डस्य अधः, शुक्लच्छत्रच्छायायाम्, शशिनमिव, दिव्यसिंहासनस्थः, तेजस्वी पत्न्या सहितः, त्रिनयनः, प्रभासम्पन्नः, शिवस्य सर्वत्र स्वीकाररक्षा प्रकटितः। सर्वविश्वस्य कर्तुः अच्युताज्ञेव तत्र प्रकटिता, शिवस्य अनुग्रहः प्रत्यक्षमिव प्रकटितः। तत्र शिलादस्य पुत्रः, पावनत्रिशूलवराहायुधधारी, शिवगणाधिपः, अन्यः विश्वेश्वरः इव आसीत्। स यः विश्वनिर्मातृणामपि निग्रहानुग्रहयोः समर्थः, चतुर्भुजः, उत्तमशरीरः, शशांककृतभूषणः। ग्रीवायां नागः, शिरसि चन्द्रः भूषणरूपः, ऐश्वर्यं साक्षात्, शक्तिः सक्रियेव तस्य आसीत्। मोक्षः पूर्णः इव, सर्वज्ञता मूर्तिमतीव। तं दृष्ट्वा ब्रह्मपुत्रः मुनिसंयुक्तः, हृष्टवदनः अभवत्। स हस्तान् संजाल्य, आत्मनात्मनं निवेदयन्, विमानस्य पृथिव्यां पतने, देवम् प्रणम्य, स्तुत्वा, मुनिभिः उवाच— "एते षड्वंशाः नैमिषारण्ययज्ञे दीर्घकालं ब्रह्माज्ञया प्रवृत्ताः, प्रारम्भे एव एतद् इच्छन्ति।" ब्रह्मपुत्रस्य वचनं श्रुत्वा, नन्दीः केवलदृष्ट्या तेषां बन्धनानि छित्वा, शैवधर्मं, दिव्यज्ञानं, योगं च दत्त्वा, देवपार्श्वं प्रतिगच्छत्। एतत् सर्वं सनत्कुमारः व्यासाय प्रत्यक्षं उक्तवान्, व्यासः च मम, अहं च भवतः संक्षेपे उक्तवान्। एषः पुराणरत्नः, प्राचीनस्य प्रभोः विधिः, वेदज्ञातिभिः अवेदज्ञैः, अश्रद्धालुभिः, नास्तिकैः, कपटशिष्यैः न वक्तव्यः; मोहात् यः ददाति, स नरकं याति। यः श्रद्धया, शुद्धाचार्य, दत्तं पठति, शृणोति वा, स निश्चितं सुखं, धर्मद्वारं, त्रिवर्गं, मोक्षं च प्राप्तवान्। पुराणमार्गेण त्वं अहं च परस्परं लाभं प्राप्तवन्तः; मम कामाः पूर्णाः, गच्छामि; सर्वेषां शुभं सदा अस्तु। यज्ञे समाप्ते, मुनयः व्रतानि पूर्ण्य, महायज्ञसमाप्तौ, कलियुगे, विषयदोषेण जनाः, वाराणस्यां निवासं स्थापयामासुः। ततः संसारबन्धनात् मोक्षकामनया, पशुपतिव्रतं पालनम्, पूर्णज्ञानध्यानयुक्ताः, निष्कलंकं परमं सुखं प्राप्तवन्तः। एतत् शिवपुराणं समाप्तम्; हितं, यत्नेन पठनीयम्, सम्यक् श्रोतव्यम्। नास्तिकाय, अश्रद्द्धाय, कपटाय, महेशाननिष्ठाय, बाह्यधार्मिकाय न वक्तव्यम्। एकवारं श्रवणेन पापं भस्मीकृतम्; अश्रद्द्धालुर्भक्तिम्, भक्तः पूर्णभक्तिं प्राप्तवान्। पुनः श्रवणेन सच्चा भक्तिः, पुनः श्रवणेन मोक्षः; अतः मोक्षकामः पुनः पुनः श्रोतव्यम्। पञ्चवारं यथाशक्ति पाठः कर्तव्यः, उत्तमफलार्थं; तेन निश्चितं फलं लभ्यते। प्राचीनकाले राजानः, श्रेष्ठब्राह्मणाः, उत्तमवैश्याः, सप्तवारं पठित्वा शिवदर्शनं प्राप्तवन्तः। यः भक्तः, भक्तिपरः, एतत् शृणोति, सर्वान् भोगान् भुक्त्वा, अन्ते मोक्षं प्राप्तवान्। एषः शिवपुराणः शिवस्य प्रियतमः, भोगमोक्षप्रदः, वेदसमः, भक्तिवर्धकः। शिवः पठकस्य श्रोतारः च, तेषां कुलस्य, पार्षदस्य, पुत्रस्य, मातुः च सदा शुभं ददातु।