शुद्धीकृतां चन्दनानुलेपितां ब्रह्मशिलां सुविवरे स्थापयेत्, ततो नवशक्तिनामभिः हस्तन्यासं विधाय। शिवशास्त्रेण निर्दिष्टविधिना हरितालादिमणीन्, बीजानि, गन्धद्रव्याणि, ओषधीश्च तस्यां ब्रह्मशिलायां यथायोग्यं स्थापयेत्, क्षिपेत्, अभिषिञ्चेत्, लिप्येत वा, सम्यग्विन्यसेत्। ततः पार्श्वलिङ्गं स्थाप्य, तरुजन्यं क्षीरं तत्र क्षिप्य, तस्य संस्थितिं ज्ञात्वा, तत् परित्यज्य, लिङ्गं ब्रह्मशिलायाम् उपवेश्येत्। पूर्वदक्षिणतोत्तमं जलं मूलमन्त्रेण न्यस्य, पादपीठं संयोज्य, शक्तमूलमन्त्रम् अनुस्मरेत्। विधानद्रव्यैः बन्धनं बद्ध्वा, स्थलं शुद्धीकृत्य, अर्घ्यं पुष्पाणि च समर्प्य, पुनः पटं स्थापयेत्। लिङ्गस्य पुरतः यथायोग्यं, प्रक्षालनादारभ्य, पात्राणि विश्रामस्थानात् आनीय सम्यग्विन्यसेत्। महापूजां प्रारभ्य, दशपात्राणि पूजयित्वा, शिवमन्त्रम् अनुस्मरन्, शिवकलशजलमध्ये तद्विधिं कुर्यात्। अंगुष्ठानामिकासंयोगेन तद्गृहित्वा, मन्त्रं जपित्वा, लिङ्गस्य ईशानकोणमध्यभागे स्थापयेत्, मन्त्रकुशलः सन्। शक्तिं ततो विद्यां च, विद्यापतिं च क्रमशः लिङ्गमूले स्थापयेत्, शिवजलैः लिङ्गं सम्प्रक्षालयेत्। यदि पीठं विस्तारितव्यम्, विद्यापतिपात्रैः पुनः पीठलिङ्गयोः अभिषेकं कुर्यात्; ततः आसनं स्थापयेत्, आधारादारभ्य। पञ्चाङ्गन्यासं कृत्वा, तेजस्विनं लिङ्गं ध्यानं कुर्यात्, पूर्वोत्तराभिमुखः, अञ्जलिं बद्ध्वा, शिवं देवीं च साक्षात् आवाहयेत्। स नन्दिनाथे वा दिव्ययानसमारूढः, अलङ्कृतः, देवीसहितः, भगवन्तं स्मरन्, सर्वाभरणमण्डितः, सर्वमङ्गलध्वनिभिः शोभमानः। तं ब्रह्माविष्णुमहेशसूर्येन्द्राद्यैः देवदैत्यैः परिवृतम्, सर्वाङ्गसुखसम्पूर्णैः, प्रणतान्जलिप्रणम्रशीर्षैः, सेव्यमानम्। सर्वतः स्तुत्यनृत्यनामदत्तैः तैः, पञ्चोपचारान् विधाय, पूजां संपूर्णयेत्। पञ्चोपचारादधिकं कर्म नास्ति; लिङ्गवत् सर्वत्र मूर्तिस्थापनां कुर्यात्। लक्षणवेलायां नेत्रोन्मीलनं कार्यं; जलासिक्तां मूर्तिं शिरसा अधः शयनीकर्तव्या। मन्त्रैः घटस्थे हृदि संयोज्य, यत्र स्थापनं कृतं, सा 'स्थापिता' मूर्तिरुच्यते; अन्यथा 'अस्थापिता' इति। यो समर्थः सन् आवासं कृत्वा स्थापनोत्सवमाचरेत्; अशक्तः सन् अपि लिङ्गं वा मूर्तिं स्थापयेत्। ततः शक्त्यनुसारं शिवमन्दिरं निर्माय, गृहे पूजां च, परमं स्थापनोत्सवं च वक्ष्यामि। लिङ्गं वा मूर्तिं लघुं सम्यग्लक्षणयुक्तं कृत्वा, सूर्यस्य उत्तरायणगमने, शुभे दिने शुक्लपक्षे स्थापयेत्। शुद्धस्थले देवीं स्थाप्य, पूर्ववत् कमलं लिखेत्, पत्रपुष्पादीनि विक्षिप्य, मध्ये घटं स्थापयेत्। तस्य सर्वतो दिशासु चत्वारः कलशाः स्थाप्याः; पञ्चसु पञ्चब्रह्माणः स्वबीजमन्त्रैः स्थापयेत्। ताञ् स्थाप्य पूजयित्वा, मुद्राः दर्शयित्वा, रक्षां कृत्वा, पूर्ववत् मृन्मज्जलादिभिः लिङ्गं वा मूर्तिं शुद्धयेत्। पुष्पैः छन्नं उत्तमासने उत्तरतो न्यस्य, शिरसि पुष्पं निधाय, संस्कृतजलेन अभिषिञ्चेत्। पुनः पुष्पैः पूजयित्वा, जयध्वन्यादिसमन्वितः, कलशैः स्नापयेत्, ईशानविद्यामूलमन्त्रैः। पञ्चाङ्गन्यासं पूजां च पूर्ववत् कृत्वा, तत्र त्रिनेत्रं देवमिष्टया सह नित्यं पूजयेत्। इच्छया एकं कलशं रूपमन्त्रसम्पन्नं कमले स्थाप्य, शेषकर्माणि पूर्ववत् आचर्येत्। यत् लिङ्गं सर्वथा भग्नं, तत् शुद्धीकृत्य पुनः स्थापयेत्; अल्पदोषयुक्तं तु अभिषिञ्च्य पूजयेत्। बाणलिङ्गानि स्थापनीयानि वा न; ये शिवेन पूर्वं प्रतिष्ठितानि, तेषां तथैव आचारः। शेषलिङ्गानि, बाणसदृशानि, स्वयम्भूणि, दिव्यानि, मुनिनिर्मितानि च, तानि अपि स्थापनीयानि। पीठाभावे, पीठं स्थाप्य, निर्दिष्टाभिषेकं कृत्वा, तत्र शिवस्य पूजनं कुर्यात्; तेषां स्थापनोत्सवः न आवश्यकः। दग्धं, स्खलितं, भग्नभागयुक्तं लिङ्गं तु जलाशये क्षिपेत्; मण्डलं यदि संयोजनीयम्, तर्हि संयोज्य स्थापनोत्सवं कुर्यात्। दोषयुक्ते मूर्तिलिङ्गे, यथाविधि पूजया देवतां निष्कास्य, हृदि संयोजयेत्, त्यजेत वा, यथोचितम्। नित्यपूजायां एकदिनविच्छेदे द्विगुणां पूजां कुर्यात्; द्विदिनविच्छेदे महापूजां, ततोऽभिषेकं च। यदि मासातिरिक्तदिवसैः पूजाविच्छेदः, केचित् स्थापनोत्सवमाहुः, अन्ये अभिषेकविधिं निर्दिशन्ति। अभिषेकविधौ, पूर्ववत् लिङ्गात् देवतां निष्कास्य, अष्टपञ्चाशद्विधया मृन्मज्जलैः स्नापयेत्। पञ्चगव्यैः स्नाप्य, कुशोदकेन शुद्धीकृत्य, अभिषेकजलेन अभिषिञ्चेत्, मूलमन्त्रं शताष्टकृत्वा जपेत्। पुष्पकुशहस्तेन लिङ्गशिरसि स्थाप्य, मूलमन्त्रं शताष्टकृत्वः पञ्चवारं जपेत्। ततः मूलमन्त्रेण शिरःपीठपर्यन्तं स्पृशेत्, महापूजां कुर्यात्, पूर्ववत् देवतामावाहयेत्। यदि लिङ्गस्थापनं न शक्यते, तर्हि जलाग्निसूर्याखाशु पूजयेत् शिवं परमेश्वरम्।