शिवपुराणम्

तत्र, मन्त्रार्थविद् सर्वप्रथम मन्त्रं सिद्धयेयात्, केवलं सिद्धमन्त्रकृत्येन फलप्राप्तिः भवति, न तु अन्यथा। मन्त्रसिद्धौ अपि यदि किञ्चित् अदृश्यं बलवद् विघ्नं स्यात्, तदा बुद्धिमान् शीघ्रं कर्म न कुर्यात्, विघ्नफलं हि तद् भवेत्। यदि तादृशः विघ्नः अस्ति, तस्य निवारणं अत्र साध्यं; शाकुनाद्यनुपेक्षया प्रथमं प्रायश्चित्तं कुर्यात्। यदि मोहात् अन्यथा कर्म कुर्यात्, लोकफलकामनया, सः फलं न भुङ्क्ते, हास्यविषयः च भवति। दृश्यम् फलम् विषये श्रद्धया विना कर्तव्यं न किञ्चन; श्रद्धाहीनः तु फलं न प्राप्नोति। देवस्य दोषः नास्ति, कर्मफलाभावे अपि; यः विधिना कर्म करोति, सः अत्रैव फलम् पश्यति। मन्त्रसिद्धः विघ्ननिराकृतः श्रद्धावान् च साधकः तद् फलम् अवश्यं प्राप्नोति। तद् फलप्राप्तये वा, ब्रह्मचर्यनिष्ठः स्यात्, रात्रौ होम्यं खाद्यं वा क्षीरपाकं वा फलानि वा भक्षयेत्। मनसि अपि निषिद्धं हिंसादिकं न किञ्चन कुर्यात्; सर्वदा विभूति-लेपितः, शुद्धवस्त्रधारी, शुचिः च भवेत्। एवं आचार्य, स्वस्य शुभदिने, पूर्वोक्तविशिष्टे स्थले, पुष्पमालादिभिः भूषिते— सौम्ये कमले तेजस्विनं स्वप्रभया दीप्तं रूपं आरेखयेत्। अष्टदलं सुवर्णमयं कमलं, सूत्रयुक्तं, मध्यस्थं, सर्वरत्नविभूषितं च। तस्य स्वरूपानुकूलं सुवर्णमयं दण्डं सम्यक् निर्मितं स्थापयेत्; तस्मिन् उत्तमाधारे— तत्र सर्वशक्त्यः अणिमाद्याः मनसा चिन्तयेत्; ततः, रत्नसुवर्णस्फटिकादिभिः निर्मितं, सम्यक् लक्षणयुक्तं, पादपीठयुक्तं लिङ्गं स्थापयेत्। तत्र, अक्षरं प्रभुं सह पार्षदैः अंबया च आहूय, महेश्वरस्य साकारं रूपं स्थापयेत्। सा चतुर्भुजा, चतुर्मुखा, सर्वाभरणभूषिता, व्याघ्रचर्मवस्त्रधारिणी, मन्दस्मितमुखी च। वरदाभयदक्षिणहस्तयुक्ता, मृगचिह्नधारिणी, वा अष्टभुजा, भक्तस्य इच्छानुसारं दृश्येत्। तस्याः दक्षिणहस्तेषु त्रिशूलं, परशुं, खड्गं, वज्रं च; वामहस्तेषु पाशं, अंकुशं, कवचं, सर्पं च धारयेत्। तस्याः मुखानि उदयार्कसदृशानि, प्रत्येकं त्रिनेत्रयुक्तानि; पूर्वमुखं सौम्यं, स्वदीप्त्या दीप्तं। दक्षिणमुखं मेघश्यामं, उग्रवदनं; उत्तरमुखं पाडलरक्तं, नीलकेशभूषितं। पश्चिममुखं पूर्णचन्द्रसदृशं, सौम्यचन्द्रशेखरं; तत्रैव परमेश्वरी शक्तिः प्रतिष्ठिता। सा महालक्ष्मीः, कृष्णा, सर्वं मोहयति; एवं रूपं निर्माण्य, क्रमशः यथाक्रमं कार्यं कुर्यात्। साकारं आहूय, परमकारणं पूजयेत्; स्नानाय तत्र कपिलगवां पञ्चगव्यं विशेषतः स्थापयेत्। पञ्चामृतं च, बीजानि विशेषतः, पूर्णं स्थापयेत्; पुरतः मण्डलं रत्नचूर्णादिभिः अलङ्कृतं निर्मायेत्। तत्र कमलमध्ये ईशानकलशं स्थापयेत्, ततः साद्यादिकलशान् यथाक्रमं परितः विन्यस्येत्। अष्ट विद्योशकलशान् पूर्वतः यथाक्रमं स्थापयेत्; तानि पवित्रजलैः पूर्य, पूर्ववत् सूत्रैः संवेष्ट्येत्। शुभद्रव्याणि मन्त्रपूर्वकं सम्यक् स्थापयेत्, ततः सर्वतः रेश्मादिवस्त्रैः आच्छाद्येत्। सर्वत्र मन्त्रं तस्य मन्त्रपूर्वकं स्थापयेत्; स्नानकाल आगते, सर्वशुभध्वनिभिः सह, परमेश्वरं पञ्चगव्यादिभिः स्नापयेत्; ततः कुशजल, सुवर्ण, रत्नजलैः स्नानं कुर्यात्। सुगन्धितानि पुष्पादि द्रव्याणि मन्त्रबलात् यथाक्रमं सिद्धानि स्थापयेत्; तानि पुनः पुनः गृह्य, महेश्वरं तैः मन्त्रैः स्नापयेत्। धूप, दीप, गन्ध, पुष्पादिभिः पूजां कुर्यात्; लेपनं एकपलपरिमाणं, अभ्यङ्गाय एकादशपलपरिमाणं समर्पयेत्। सुवर्णरत्नमयाः सुगन्धिताः शुभपुष्पाणि, नीलोत्पलादिकानि, बिल्वपत्राणि च अनेके समर्पयेत्। रक्तश्वेतोत्पलानि शम्भवे दद्यात्; कर्पूरघृतगुग्गुलुकृतं कालेधूपं च समर्पयेत्। कपिलघृतकर्पूरवर्तिकया दीपं निर्मायेत्; पञ्चब्रह्म, षडङ्ग, आवरणानि च पूजयेत्। क्षीरसहितं पायसं, गुड, सर्पिस् च महाहुतिं निर्वपेत्; पाटलपुष्पकमलादिसुगन्धितं जलं च समर्पयेत्। पञ्चसुगन्धयुक्तं सुपक्वं ताम्बूलं, सुवर्णरत्नमयाभरणानि विशेषतः दद्यात्। विविधानि, नूतनानि, मनोहराणि वस्त्राणि दद्यात्, गीतवाद्यादिभिः सह। मूलमन्त्रजपं लक्षसंख्या, एकवारं, वा त्रीवारं अधिकं, इच्छाफलानुसारं कुर्यात्। हवनं तस्य दशमांशेन, प्रत्येकद्रव्यस्य शतैकसंख्यया कुर्यात्; विध्वंसन, उच्छाटनादिकर्मणि रुद्ररूपं शिवं चिन्तयेत्। शिवलिङ्गे, शिवार्के, अन्येषु रूपेषु, शान्तिपुष्ट्यादिकर्मणि सौम्यरूपं शम्भुं चिन्तयेत्।