शिवपुराणम्

यावत् पृथिव्यां शिवपुराणस्य प्रचारः न जातः, तावत् सर्वाणि पुण्यक्षेत्राणि परस्परं विवादन्ते स्म। एवं सर्वाणि पुण्यपीठानि अपि पृथिव्यां विवादं कुर्वन्ति। दानानि अपि सर्वाणि पृथिव्यां यावत् शिवपुराणस्य प्रचारः न जातः, तावत् विवादन्ते। देवाः अपि सर्वे पृथिव्यां तावत् विवादन्ते यावत् शिवपुराणस्य प्रचारः न जातः। सर्वदर्शनानि अपि पृथिव्यां विवादं कुर्वन्ति यावत् एषः शिवपुराणः न प्रचार्यते। द्विजश्रेष्ठाः! अस्य शिवपुराणस्य श्रवणपारायणयोः फलं अहं पूर्णतया वर्णयितुं न शक्नोमि। तथापि, तस्य माहात्म्यस्य किंचित् भागं वक्ष्यामि; युष्माकं मनांसि एकाग्रयित्वा शृणुत, यत् व्यासेन मम उक्तम्। यो भक्त्या शिवपुराणस्य एकं श्लोकं वा अर्धश्लोकं वा पठति, सः क्षणेन एव पापात् विमुक्तः भवति। यः नित्यं श्रद्धया यथाशक्ति एतत् शिवपुराणं सावधानः पठति, स जीवन्नेव मुक्तः इति कथ्यते। यः नित्यं भक्त्या एतत् शिवपुराणं पूजयति, स अश्वमेधयागस्य फलम् अवाप्नोति। यः अन्यस्मात् अपि सामान्ये स्थले एतत् शिवपुराणं शृणोति, स मया पापात् विमुक्तः कृतः। यः दूरात् अपि एतत् शिवपुराणं प्रणमति, स सर्वदेवतार्चनस्य फलं लभते, न संशयः। शृणुत, यः स्वयम् एतत् शिवपुराणं पुस्तकरूपेण लिखित्वा शिवभक्तेभ्यः ददाति, स लोके यत् दुर्लभं शास्त्रवेदाध्ययनप्रवचनजं फलं, तत् एव प्राप्नोति। यः चतुर्दश्यां उपोष्य शिवभक्तसमाजे एतत् शिवपुराणं व्याख्याति, स सर्वश्रेष्ठः। तत्र प्रत्यक्षरं गायत्रीपुरश्चर्याफलं लभते; सर्वान् कामान् अस्मिन्लोके भुक्त्वा अन्ते मोक्षमवाप्नोति। चतुर्दश्यां उपोष्य रात्रौ जागरयन् यः एतत् पुराणं पठति वा शृणोति, तस्य यत् पुण्यं कुरुक्षेत्रादिषु पुण्यस्थलेषु, सूर्यग्रहणकाले, स्वसमं धनं सर्वदिशः दत्वा, ब्राह्मणेभ्यः, विशेषतः व्यासादिभ्यः दत्त्वा लभ्यते, तत् एव तस्य निष्कलङ्कं फलम्। यः दिवानिशं एतत् शिवपुराणं गायति, तस्य आज्ञां प्रतीक्षन्ते देवा इन्द्रमुख्याः। यः नित्यं पठति वा शृणोति, तस्य कृतं पुण्यं कोटिगुणितं भवति। यः श्रीरुद्रसंहितां तत्र एकाग्रचित्तः पठति, स ब्रह्महत्यां कृत्वापि त्रिदिने शुद्धिं प्राप्नोति। यः मौनं कृत्वा प्रतिदिनं त्रिवारं भैरवप्रतिमामुखे रुद्रसंहितां पठति, स सर्वान् कामान् प्राप्नोति। वटवृक्षं बिल्ववृक्षं वा प्रदक्षिणीकृत्य पठन्, ब्रह्महत्यापापात् विमुक्तः भवति। तत्र कैलाससंहिता परमोत्कृष्टा, या ब्रह्मस्वरूपा, ओंकारस्य अर्थं प्रत्यक्षं प्रकाशयति। तस्याः माहात्म्यं संपूर्णं शङ्करः जानाति, व्यासः तस्य अर्धं, अहं तस्य अर्धमर्धं जानामि, द्विजाः। तत्रापि किंचित् वक्ष्यामि; सर्वं वक्तुं न शक्यते। एतावता ज्ञानेन अपि मानवः क्षिप्रं मनःशुद्धिं प्राप्नोति। द्विजाः! अहं सर्वत्र विचरन् अपि न पश्यामि किंचित् पापं, यत् एषा तीक्ष्णा संहिता न नाशयति। सा शिवेन उपनिषदां सागरात् हर्षेण निर्मिता, कुमाराय समर्पिता; यः ताममृतरसं पिबति, स नूनं अमृतत्वं प्राप्नोति। यः ब्रह्महत्यादिपापशान्त्यर्थं मासमात्रं तां संहितां पठति, स ततः विमुक्तः भवति। दुष्टदानग्रहणात्, अशुद्धभोजनात्, पापकथनात् उत्पन्नं पापं अपि तस्याः एकपाठेन नश्यति। यः शिवमन्दिरे वा बिल्वकानने वा तां संहितां पठति, तस्य फलं वर्णनातीतम्। यः श्रद्धया तां संहितां पठित्वा श्राद्धकाले ब्राह्मणान् भोजयति, तस्य पितरः शम्भोः परमं पदं यान्ति। यः चतुर्दश्यां उपोष्य बिल्वमूले तां संहितां पठति, सः स्वयं शिवेन देवैः सह पूज्यते। अन्याः अपि संहिताः सन्ति, याः सर्वकामफलप्रदाः; ताः अपि उत्तमाः ज्ञानविलासपूरिताः विज्ञेयाः। एवं शिवेनैव ब्रह्मानुसारं कृतं वेदसमं शैवपुराणं प्रतिपादितम्। तत्र विद्वेष, ताररौद्र, विनायक, औमिक, मातृ, एकादशरुद्र, कैलास, शतरुद्र, कोटिरुद्र (सहस्रकोटिरुद्राद्याः), तथा वायवीयः धर्माख्यः—एते विशेषतः पुराणानि। द्वादश संहिताः परमपुण्याः मता:। तासां संख्या वक्ष्यामि, द्विजाः, सावधानं शृणुत। विद्येशे दशसहस्रश्लोकाः; तथा रुद्र, विनायक, औमिक, मातृ—एतेषां प्रत्येकस्यापि अष्टसहस्रश्लोकाः सन्ति।