शिवपुराणे कथितं यथाक्रमम् एव— जन्मसमये, तं रक्तवर्णं, रक्तवस्त्र-गन्धानुलेपन-विभूषितं, शुभलक्षणैः सम्पन्नं, यज्ञोपवीतम् त्रिबन्धनं च धारयन्तं, रत्नमाल्याभरणैः शोभितं शिवस्य रूपं ध्यानयेत्। स शक्तिसम्पन्नः, दक्षिणे करे स्रुक् स्रुवम्, शूलं, तालपत्रपुष्पं, घृतपात्रं च अन्यानि च उपकरणानि धारयति। एवं रूपे जन्मे ध्यानकृत्य, जातकर्मादि विधिं कुर्यात्; जातशुद्ध्याः क्षेत्रशुद्धिं च कृत्वा, नामकरणं न कुर्यात्। शिवाग्निवत् मुखं दीप्तं कृत्वा, प्रथमं हविर्दानं समारभ्य, पितृयज्ञं, चूडाकर्म, उपनयनं च विधिवत् कुर्यात्। आप्तोर्यामान्तं यज्ञकर्म समाप्य, तस्मै शुद्धिकर्म कुर्यात्, ततः घृताहुतिं स्विष्टकृतं च समर्पयेत्। बीजमन्त्रं 'रं' जपित्वा, ततः ब्रह्मणे, विष्णवे, शिवाय, लोकनाथेभ्यः, दिशापालकेभ्यः च अभिषेकं कुर्यात्। आयुधानि सर्वतः स्थापयित्वा, पूजां क्रमशः आरभेत्; धूपदीपादिकानां सिद्ध्यर्थं यज्ञविद् अग्निं प्रज्वालयेत्। घृतपूर्वकं द्रव्यं संकल्प्य, पुनः आसनं व्यवस्थाप्य, पूर्ववत् अग्निं आह्वयेत्। देवदेवीपूजनं कृत्वा, समापनं विधिं कुर्यात्; अथवा स्वाश्रमानुसारं शिवाय अग्निहोत्रं समर्पयेत्। शिवस्थः विज्ञाय, तत्र अन्यः विधिः नास्ति; शिवाग्नेः भस्म, अथवा अग्निहोत्रस्य भस्म संग्रहयेत्। विवाहाग्निसम्भूतं, शुद्धं सुगन्धि, पिङ्गगोमयमपि, आकाशात पतितं, सम्यक् आहारयेत्। न तद् सिक्तं, न कठोरं, न दुर्गन्धि, न शुष्कं; उपरि अधः भागं त्यजित्वा, यद् पतितं तद् गृह्णीयात्। तद् एकगोलकं कृत्वा, मूलमन्त्रेण शिवाग्नौ क्षिपेत्; अपक्वं अतिपक्वं त्यक्त्वा, श्वेतभस्मं गृह्णीयात्। अथवा तद् मिश्रयित्वा, धातुमय-दारुमय-मृन्मय-शिलामय पात्रे स्थापयेत्। अन्यत् सुन्दरं शुद्धं भस्मपात्रं अपि निर्माय, शुभे शुद्धे स्थले तद् भस्म निधायेत्। अशुद्धपात्रे, अयोग्याय, अधमाङ्गेन, उपेक्षया, अथवा पदेन तद् भस्म न स्पृशेत्, न स्थापयेत्। तस्मात् भस्म गृहित्वा, मन्त्रेण विधिवत् संस्कारं कुर्यात्; अन्यत्र न दद्यात्, न अयोग्याय। देवस्य विसर्जनात् पूर्वं भस्म संग्रहयेत्; विसर्जनात् पश्चात्, तीक्ष्णं भस्म प्रजापतिसम्बन्धि भवति। शिवशास्त्रानुसारं, अथवा स्वसूत्रेण, अग्निकर्म समाप्य, हविकर्मं विधिवत् कुर्यात्। तदनन्तरं, ज्ञानासनं सुविलेपनं मण्डलं स्थाप्य, ज्ञाननिधिं स्थापयेत्; पुष्पादिभिः क्रमशः पूजां कुर्यात्। गुरुमण्डलं मन्त्रमण्डलस्य पुरतः स्थाप्य, उत्तमासनं व्यवस्थाप्य, गुरुम् पुष्पादिभिः पूजयेत्। ततः पूज्येभ्यः सम्मानं, क्षुधितेभ्यः अन्नदानं च कुर्यात्; पश्चात् स्वयम् शुद्धं इच्छितं भोजनं कुर्यात्। देवाय समर्पितं, शेषं च, श्रद्धया आत्मशुद्ध्यर्थं गृह्णीयात्; लोभेन न, न अयोग्याय दद्यात्। चन्दनमाल्यादि वस्तूनि अपि तद्वद्; परन्तु, 'अहं शिवः' इति बुद्धिं न कुर्यात्। भोजनं कृत्वा, मुखप्रक्षालनं, हृदि शिवं ध्यानं च, मूलमन्त्रं जपेत्; शेषं समयं शिवपुराणकथनादि शुभकार्ये व्यतीतयेत्। रात्रेः प्रथमभागे, रम्यां पूजां कृत्वा, शिवदेव्यौ सुस्निग्धं शयनस्थानं स्थापयेत्। मनसा वा कर्मणा वा, सर्वं सुखदं भोज्यवस्त्र-गन्ध-माल्यादिकं समर्पयेत्। गृहस्थः स्वपत्नी सहितः, शिवदेव्यौ पादयोः शुद्धमनाः शयीत; अन्ये तु एकाकी शयीत। प्रभाते जागरितः, प्रथमं दिनमानं उच्चार्य, मनसा अच्युतं शिवं उमासहितं गणैः नमस्कुर्यात्। देशकालशक्त्यनुसारं, शुद्ध्यादिकं कृत्यं कृत्वा, शङ्खादिदिव्यनादैः शिवदेव्यौ जागारयेत्। ततः सुगन्धिपुष्पैः, यथाकालं संगृहीतैः, पूजां शिवदेव्यौ पूर्ववत् समाप्येत्। शिवाश्रमनिष्ठानां, शिवशास्त्रविधिना, यथाकालं कर्माणि वर्णयामि। प्रतिमासं, पक्षद्वये, अष्टमी-चतुर्दशी-त्यौ, उत्सवेषु क्रमशः, विषुवे, अयनान्ते, ग्रहणे च विशेषतः, यथाशक्ति महापूजां कुर्यात्। प्रतिमासे, ब्रह्मकूर्चं विधाय, शिवं स्नाप्य, उपवासं कृत्वा शेषं पिबेत्। ब्रह्महत्या-दोषादपि, ब्रह्मकूर्चपानात् श्रेष्ठं प्रायश्चित्तं नास्ति। पौषमासे, पुष्यनक्षत्रे, दीपार्चनं कुर्यात्; माघे, माघनक्षत्रे, घृतवस्त्रं समर्पयेत्। फाल्गुनान्ते, उत्तरान्ते, महोत्सवम् आरभेत्; चैत्रे, चित्रपूर्णिमायां, डोलोत्सवम् विधिवत् कुर्यात्। वैशाखे, विशाखायां, पुष्पमन्दिरं स्थापयेत्; ज्येष्ठे, मूलनक्षत्रे, शीतलघटकं समर्पयेत्। आषाढे, उत्तराषाढायां, सूत्रारोपणं कुर्यात्; श्रावणे, मण्डलविधानं समारभेत्। एवं शिवपुराणे विधिविधानं यथाक्रमं, श्रद्धया, शुद्धया, शिवस्य अनुग्रहाय, पूजकः आचरति।