शिवपुराणम्

एकदा शिवपूजार्थं यथाविधि सर्वोपचाराः समुपकल्प्यन्ते स्म। तत्र श्रेष्ठं नवनीतं गुडखण्डैः समायुक्तं, अपूपमुख्यान्नानि स्वादुफलानि च दातव्यानि। शीतलं सलिलं रक्तचन्दनपुष्पैः सुशोभितं, कोद्रवादिसुगन्धयुक्तं, सुप्रसन्नं सुपीतलं च पूजायामुपयुज्यते। ताम्बूलपत्राणि, खदिरादिभिः मिश्रितानि, सुवर्णवर्णानि, शुभ्रसुवर्णसंस्कृतानि, शुभायुक्तानि, शुभ्रगौरचूर्णेन सम्यक् मिश्रितानि, नात्यतिकर्कशानि न च मलिनानि, समर्पणीयानि। कर्पूरं, पिप्पलीं, नवजातजातिकाद्रव्याणि च, चन्दनं मूलकाष्ठरजस्संभूतं, तैलं वा लेपनार्थं योज्यते। कस्तूरी, कुंकुमं, मृगनाभिरसश्च, गन्धयुक्तानि, शुद्धानि, शुभानि पुष्पाणि पूजायामुपयुज्यन्ते। यानि पुष्पाणि निर्गन्धानि, दुर्गन्धयुक्तानि, कुपितानि, जीर्णानि, स्वयमेव पतितानि वा, तानि शिवपूजायाम् न समर्पणीयानि। मृदूनि वस्त्राणि, केचन सुवर्णनिर्मितानि, भूषणानि च विद्युत्प्रतिमण्डलरूपाणि, सर्वाणि कर्पूरधूपागुरुचन्दनगन्धैः सुगन्धितानि, पुष्पराशिभिः सर्वत्र सुरभितानि च भवन्ति। चन्दनागुरुकर्पूरकाष्ठगुग्गुलुधूलिघृतमधुसंयोगेन निर्मितं धूपं परमं स्तुत्यं। सदा प्रदीप्ताः दीपाः, गौरवर्णगव्या उत्तमसुगन्धियुक्तघृतसम्पूर्णाः, कर्पूरयुताश्च, श्रेष्ठाः स्मृताः। पञ्चगव्यं, मधुरं क्षीरं, दधि, सर्पिः च गौरवर्णगव्या उत्पन्नानि, शम्भोः स्नानपानाय प्रियतमा। शुभासनानि, दन्तशुण्डोत्पलानि, सुवर्णरत्नाभूषितानि, सुशोभनच्छन्नानि च स्थापनीयानि। मृदुपार्श्वकुशन्युक्तानि, उत्तमकौशेयवस्त्रनिर्मितानि, विविधोन्नतानि, रमणीयानि, सुखदायकानि च शय्यानि विधेयानि। नदीसमुद्रगामिनीभ्यः, वा सरःस्वच्छोदकात्, वस्त्रनिष्पूतं शीतलम् उदकं स्नानपानाय श्रेष्ठम्। मनोज्ञं छत्रं, शशिप्रभं, मुक्तासूत्रैः भूषितं, नवरत्नसंयुक्तं, दिव्यं सुवर्णदण्डयुक्तं, मनोहरं च स्थापनीयम्। श्वेतमृदुचामराणि, सुवर्णललितानि, राजहंसद्वयरूपाणि, रत्नदण्डैः शोभितानि च। दिव्यगन्धलिप्तं स्फटिकसदृशं दर्पणं, सर्वतो रत्नच्छन्नं, मालाभिः अलंकृतं स्थापनीयम्। गम्भीरध्वनिसम्पन्नं शङ्खं, हंसमल्लिकाचन्द्रसदृशं, रत्नसुवर्णाभरणं च समर्पणीयम्। मनोज्ञमृदङ्गं, नानाविविधध्वन्युत्कर्षं, सुवर्णमयं, मुक्ताभूषितं च वाद्यम् स्थापनीयम्। भेरीमृदङ्गतालपटहानि, समुद्रध्वनिसदृशानि, सम्यक् व्यवस्थितानि स्थापनीयानि। सर्वे पात्रपात्राणि, शोभनानि, यथाविधि सम्पादनीयानि। महेशस्य, शिवस्य, परमात्मनः निवासः, राजप्रासादसदृशः स्थापत्यशास्त्रविधिना निर्मितव्यः। उन्नतानि परिखाद्वाराणि, पर्वतसदृशं गोपुरं, नानारत्नच्छन्नं, सुवर्णकवाटानि द्वाराणि च। शुद्धजम्बूनदनिर्मितं, शतशः रत्नस्तम्भैः परिवृतं, मुक्तामयच्छत्रमालाभूषितं, प्रवालगोपुरतोरणं च। दिव्यकनककृतमुकुटैः, घटचिह्नैः भूषितैः, राजोपममन्दिरैः, राजमार्गादिभिः शोभितैः, सर्वत्रोन्नतप्रासादैः अलंकृतम्। सर्वदिग्विभागेषु उत्तमासनस्थानानि, अन्तःपुरसदृशेषु सुसज्जितेषु स्थापनीयानि। सहस्रशः सुन्दरीभिः, नृत्यगीतविशारदाभिः, अनेकैः वंशीवीणाविदग्धैः पुरुषैः सहितम्। वीरैः रक्षिभिः, गजाश्वरथैः, पुष्पोद्यानबहुलैः, सरोवरशतैः च संरक्षितम्। दीर्घसरोवरैः सर्वदिक्प्रकाशितम्, वेदवेदान्तशास्त्रसारज्ञैः, शिवधर्मपरायणैः, सेवितम्। शिवाश्रमरमणीयैः, शिवशास्त्रलक्षणैः, शान्तैः, स्मिताननैः, समृद्धैः, सदाचारनिष्ठैः भक्तैः च युक्तम्। शैवैः महेश्वरैः, पूज्यैः द्विजातिभिः च सेवितम्, अन्तर्बहिश्च यथाशक्ति निर्मितम्। शिलायां, दारुतले, ईष्टिकायां, मृत्तिकायां वा, पवित्रवने, पर्वते वा, नद्यां, देवालये, अन्यत्र, देशे, शुभगृहे वा, धनाढ्यो वा दरिद्रो वा, यथाशक्ति, न्यायेन प्राप्तधनेन, भक्त्या देवमर्चयेत्। यदि तु अन्यायेन प्राप्तधनेन अपि भक्त्या शिवं पूजयति, तस्य दोषो नास्ति; भक्त्यैव भगवान् बध्यते। यदि तु भक्तिहीनः, धर्मेण प्राप्तधनेन अपि पूजयति, फलं न प्राप्नोति; अत्र भक्तिरेव कारणम्। यत्किञ्चित् भक्त्या, यथाशक्ति, शिवस्य कृते क्रियते, तत्र स्वल्पमपि वा बहु वा, धनिनो दरिद्रस्य च फलं सममेव। अल्पधनः अपि भक्तिप्रेरितः कर्म कुर्यात्; बहुधनसम्पन्नः यदि भक्तिहीनः, स न कुर्यात्। भक्तिहीनः यः सर्वं ददाति, स फलं नाश्नुते; अत्र भक्तिरेव कारणम्। न तपसा, न महायज्ञैः, दिव्यां शिवपुरीं प्राप्नोति, केवलं शिवस्वरूपभक्त्या एव।