एकान्तस्थाने, यत्र कोऽपि विघ्नः नास्ति, तत्र साधकः आवश्यकानि कर्माणि यथाविधि समाप्य, विधिपूर्वकं शुद्धिं कृत्वा दन्तधावनं कुर्यात्। यदि दन्तकाष्ठं न लभ्यते, अथवा अष्टमीदिनं वा अन्यत् किञ्चिद् अवसरं, तदा साधकः जलं द्वादशवारं मुखे क्षालयित्वा शुद्धिं कुर्यात्। ततः यथाविधि आचमनं कृत्वा, वरुणविधिना स्नानं कुर्यात्, नदीषु, तीर्थेषु, सरसिषु, गृहे वा। नदीतटे स्नानोपकरणानि स्थापयित्वा, बाह्यदूषितानि अपाकृत्य, शरीरं मृदया लेपयित्वा स्नानं कृत्वा, ततः गोमयेन शरीरं लिप्येत्। स्नानानन्तरं पुनः पुनः वस्त्रं त्यक्त्वा, शुद्धिं कृत्वा, सम्यक् स्नातः शुद्धवस्त्रं परिधानं कुर्यात्, यथा राजा। ब्रह्मचारी, तपस्वी, वा विधवा गन्धद्रव्यैः स्नानं न कुर्यात्, न च दन्तधावनं तैः द्रव्यैः। यज्ञोपवीतम् धारयित्वा, केशगुच्छं बन्धयित्वा, जलं प्रविश्य, निमज्ज्य, आचमनं कृत्वा, तत्र त्रिवृतं मण्डलं स्थापयेत्। शुद्धे जले निमग्नः साधकः पुनः मन्त्रं प्रयत्नेन जपेत्, शिवं स्मरेत्, उत्थाय आचमनं कृत्वा, तेनैव जलेन शरीरं अभिषिञ्चेत्। गोशृङ्गेण, कुशदर्भेण, पलाशपत्रेण, पद्मेन, वा हस्तेन, पञ्चवारं वा त्रिवारं वा अभिषेकं कुर्यात्। उद्याने, गृहे, वा कुम्भेन, स्नानकाले मन्त्रपूतं जलं अभिषेकाय उपयोजयेत्। यदि वरुणस्नानं न शक्यते, तदा शुद्धवस्त्रं परिधान्य, पादाद्य शिरःपर्यन्तं शरीरं सिक्त्वा शुद्धिं कुर्यात्। अथवा, अग्निस्नानं, मन्त्रस्नानं, शिवस्नानं वा कुर्यात्; शिवध्याननिष्ठस्य तादृशं स्नानं स्वं एव। स्वस्य सूत्रे निर्दिष्टविधिना, मन्त्रपूर्वकं आचमनं कृत्वा, ब्रह्मयज्ञं कुर्यात्, ततः देवादिभ्यः तर्पणं दद्यात्। मण्डले महादेवं ध्यायित्वा, विधिवत् पूजां कृत्वा, सूर्यरूपेण स्थिताय शिवाय अर्घ्यं दद्यात्। अथवा, स्वस्य सूत्रे निर्दिष्टं कृत्वा, हस्तयोः शुद्धिं कृत्वा, तदनन्तरं हस्तमुद्राः विधिपूर्वकं कृत्वा, पूर्णतः सज्जः भवेत्। वामहस्ते जलं गन्धयुक्तं तिलैः मिश्रितं धारयित्वा, वा कुशगुच्छेन छित्वा, मूलमन्त्रैः सह अभिषेकं कुर्यात्। "आपोहिष्ठ" इति मन्त्रादिभिः, अवशिष्टं जलं घ्राणेन गन्धयित्वा, देवतायाः पूजनं वामनासिकया जलं समर्प्य कुर्यात्। अर्घ्यं गृहीत्वा, देवतां स्वदेहे वामनासिकया अन्तर्गतां, बहिः शिलायां कृष्णवर्णां स्थितां च चिन्तयेत्। ततः देवेषु, ऋषिषु, भूतेषु, पितृषु च अर्घ्यं विधिपूर्वकं समर्पयेत्। रक्तचन्दनयुक्तेन जलेन भूमौ हस्तमात्रं मण्डलं स्थापयेत्, सुगठितं रक्तपुष्पादिभिः शोभितं च। तत्र सूर्यं सह गणैः पूजयेत्, "स्वखोल्काय" इति मन्त्रं जप्त्वा सुखसिद्ध्यर्थं। पुनः मण्डलं कृत्वा, तस्याङ्गानि पूजयित्वा, तत्र माघदप्रस्थमितं सुवर्णपात्रं स्थापयेत्। तद् पात्रं गन्धयुक्तं जलं रक्तचन्दनैः मिश्रितं, रक्तपुष्पैः, तिलैः, कुशैः, अक्षतान् च पूरयेत्। दूर्वया, अपामार्गेण, गोक्षीरैः, वा शुद्धजलेन, भूमौ उपविष्टः, मण्डलस्थिताय देवतायै प्रणिपत्य। तद् पात्रं शिरसि स्थापयित्वा, शिवाय अर्घ्यं दद्यात्; अथवा, संयुक्तहस्ते जलं कुशेन, मूलमन्त्रं जप्त्वा। अर्घ्यं उद्धृत्य, आकाशस्थिताय सूर्यरूपाय शिवाय समर्पयेत्; ततः हस्तमुद्राः पुनः कृत्वा, शुद्धिं कृत्वा। शिवं पञ्चब्रह्मरूपं, ईशानादि सद्यम्तपर्यन्तं, ज्ञायित्वा, विभूतिं गृहीत्वा, मन्त्रं जप्त्वा, अंगेषु लेपयेत्। शिरः, मुखं, हृदयं, गुह्यं, पादं च क्रमशः, मूलमन्त्रेण सर्वाङ्गस्पर्शं कृत्वा, शुद्धवस्त्रं परिधानं कुर्यात्। वस्त्रं धारयित्वा, द्विवारं नमस्कृत्य, एकादशमन्त्रपूतं जलं तस्य वस्त्रे छित्वा, वा वस्त्रं आवृत्य, द्विवारं नमस्कृत्य, शिवं स्मरेत्। पुनः, हस्तयोः अधः स्थापयित्वा, विभूतेन त्रिपुण्ड्रं सुगन्धितजलेन ललाटे स्पष्टं क्रमशः लिखेत्। वृत्तं, चतुर्भुजं, बिन्दुं, अर्धचन्द्रं वा, यद् रूपं विभूतेन ललाटे लिख्यते। तदेव चिन्हं भुजयोः, शिरसि, स्तनयोः मध्ये च लिख्येत्; पूर्णाङ्गलेपनं त्रिपुण्ड्रस्य तुल्यं न भवति। अतः केवलं त्रिपुण्ड्रं लिख्येत्, पूर्णलेपनं न; रुद्राक्षाणि शिरसि, कण्ठे, कर्णयोः, हस्तयोः च धारयेत्। रुद्राक्षाणि सुवर्णवर्णानि, अखण्डितानि, शुभानि, अन्यैः न धारितानि; ब्राह्मणादीनां शुक्लानि श्रेष्ठानि, ततः रक्तानि, ततः कृष्णानि। तानि यदि न लभ्यन्ते, यानि शुद्धानि तानि धारयेत्; तथापि, अधमं उत्तमेन न धार्यं, उत्तमं अधमेन न। अशुद्धः कदापि रुद्राक्षं न धारयेत्; सदा यथाकालं धारयेत्—त्रिसन्ध्यायां, वा द्विवारं, वा एकवारं। स्नानादि शुद्धिकर्माणि यथाशक्ति कृत्वा, पूजास्थानं गत्वा, रम्यं आसनं स्थापयित्वा, परमेश्वरं पूजयेत्। पूर्वदिशं वा उत्तरदिशं वा मुखं कृत्वा, देवं देवीं च ध्यायेत्; श्वेतवस्त्रधारीन् शान्तशिष्याञ् गुरूंश्च नमस्कुर्यात्। पुनः शिवं नमस्कृत्य, अष्टनामानि जपेत्—शिवः, महेश्वरः, रुद्रः, विष्णुः, पितामहः, जगत्प्रभुः, सर्वज्ञः, परमात्मा—एते अष्टौ; अथवा, केवलं "शिव" इति एकादशं जपेत्।