गुरुः शिष्यसहितः शिवं विज्ञाप्य, पुनः प्रणिपत्य, दिव्यां शिवशास्त्रां शिवरूपेण सम्यक् पूजयेत्। पुनः शिवानुज्ञां प्रार्थ्य, द्वाभ्यां हस्ताभ्यां तां शिवविद्याग्रन्थां शिष्याय दद्यात्। स तां विद्यां शिरसि निधाय, सम्यगासनमासाद्य, विधिपूर्वकं प्रणाम्य पूजयेत्। ततः गुरुः तस्मै राजचिह्नानि दद्यात्, यतो गुरुत्वं प्राप्त्वा स राज्यस्यापि पात्रं भवति। अनन्तरं, प्राचीनाचार्यैः यथा शिवशास्त्रेषु निर्दिष्टं, यथा च जनानां मध्ये पूज्यते, तथैव शिक्षयेत्। शिवशास्त्रविहितलक्षणैः शिष्याः सम्यक् परीक्ष्य, तान् शुद्धीकृत्य, गुरुः तेषां शिवविद्यां दद्यात्। एवं स शौचं, क्षमां, दयां, वैराग्यं, अमत्सर्यं च यत्नेन साधयेत्। एवं शिष्यं शिक्ष्य, शिवचिह्नेन तं मण्डलात् विसर्जयेत्, शिवकलशाग्न्यादिसभ्यांश्च पूजयेत्। ततः गुरुः स्वसमूहसहितः यत्र द्वैधं वा सम्यगुपयोगः विहितः, तत्रैककाले दीक्षां कुर्यात्। प्रारम्भे, मार्गशुद्धये यथाविधि कुम्भान् स्थापयेत्, दीक्षाव्रतमाचर्य, अभिषेकं विना सर्वं कुर्यात्। पुनः शिवं पूजयित्वा, मार्गशुद्धिं कृत्वा, तस्यां समाप्तायां देवतां पुनः पूजयेत्। मन्त्रेण हविर्यजित्वा, देवान् तर्पयित्वा, प्रभुं आवाह्य, मन्त्रं शिष्यस्य हस्ते स्थापयेत्, शेषकर्माणि च समापयेत्। अथवा, मन्त्रदीक्षां सम्यग्विचार्य, गुरुः अभिषेकान्ते मार्गशुद्धिं कुर्यात्। तत्र शान्त्याद्यवस्थारम्भकं यत्कर्म विहितं, तत् त्रितत्त्वशुद्धये सम्यगाचरेत्। त्रितत्त्वानि शिवसारज्ञैः प्रतिपादितानि—शिवः, विद्याः, आत्मा च। शक्तेः शिवः, तस्मात् विद्या, ततोऽप्यात्मा जायते। शिवेन शान्त्यतिक्रम्य मार्गः व्याप्यते, तदतीतं परं स्मृतम्; विद्यया शेषमार्गः व्याप्यते, आत्मना सर्वं क्रमशः। ये शिवशास्त्रार्थविदः, शम्भवमन्त्रं दुर्लभमूलं मन्यन्ते, ते शाक्तदीक्षां प्रघोषयन्ति। एवं, हे कृष्ण, दीक्षा नाम विधिः चतुर्विधा यथोक्तं ते सम्यक् प्रतिपादितम्। किमन्यद् श्रोतुमिच्छसि? तदा भगवान् उवाच—"शिवाश्रमनिष्ठानां शिवशास्त्रविहितं नित्यनैमित्तिककर्म च श्रोतुमिच्छामि।" प्रातः शय्यानिर्गम्य, स्वपत्नीसमेतं प्रभुं ध्यानयेत्, स्वकर्मणि च चिन्तयेत्, सूर्ये उदयति गृहात् निर्गच्छेत्। एकान्ते, यत्र न विघ्नः, आवश्यकानि कर्माणि कुर्यात्; ततः विधिवत् शुद्धिं कृत्वा, दन्तधावनं कुर्यात्। यदि दन्तकाष्ठं न लभ्यते, वा अष्टम्यादिदिने, द्वादशवारं जलेन मुखं प्रक्षालयेत्। आचम्य, वरुणविधिना नद्यां, तीर्थे, सरसि, गृहे वा स्नानं कुर्यात्। स्नानोपकरणानि तटस्थाप्य, बाह्यदोषानपोह्य, मृदेनाङ्गं लेपयित्वा स्नानं कृत्वा, गोमयेनाङ्गं लेपयेत्। स्नात्वा, पुनः पुनः वस्त्रं परित्यज्य, शुद्धो भूत्वा, नवं वस्त्रं राजा इव धारयेत्। ब्रह्मचारी, यती, विधवा वा गन्धादिस्नानं न कुर्यात्, न च गन्धयुक्तैः दन्तधावनं। यज्ञोपवीती, कूटशिखी च जले प्रविश्य, निमज्ज्य, सम्यगाचम्य, त्रिचक्राणि स्थापयेत्। निर्मले जले निमग्नः, मन्त्रं पुनः पुनः जपेत्, शिवं स्मरन्, उत्थाय चाचम्य तेनैव जलेनाङ्गं लेपयेत्। गोशृङ्गेण, कुशदर्भेण, पल्लाशपत्रेण, पद्मेन, हस्ताभ्यां वा, पञ्चवारं त्रिवारं वा स्नानं कुर्यात्। वाटिकायां, गृहे, कुम्भेन वा, निमज्जनकाले मन्त्रैः शुद्धीकृतजलेन स्नानं कुर्यात्। यदि वरुणस्नानं न शक्यते, शुद्धवस्त्रधरः, पादतश्च शिरः पर्यन्तं जलेन शुद्धिं कुर्यात्। अथवा, अग्निस्नानं, मन्त्रस्नानं, शिवस्नानं वा कुर्यात्; शिवध्याननिष्ठस्य स्नानं स्वकर्मैव स्मृतम्। स्वसूत्रविधिना, मन्त्रपूर्वकमाचम्य, ब्रह्मयज्ञं कुर्यात्, ततः देवादिभ्यः तर्पणं दद्यात्। महादेवं मण्डलस्थितं ध्यानयित्वा, विधिपूर्वकं पूजयित्वा, सूर्यरूपिणे शिवायार्घ्यं दद्यात्। अथवा, स्वसूत्रविहितं कृत्वा, हस्तौ शुद्धीकृत्य, सम्यगनुष्ठानाय करन्यासादिकं कुर्यात्। वामहस्तस्थिते जले, गन्धतिलयुक्ते, कुशगुच्छेन वा, मूलमन्त्रैः सहितं प्रक्षालनं कुर्यात्। "आपो हिष्ठ" इत्यादिमन्त्रैः, शेषजलं घ्राणेन गृह्य, देवतां वामनासाप्रविष्टेन जलेन पूजयेत्। ततोऽर्घ्यं गृह्य, देवतां स्वदेहे वामनासाप्रविष्टां च, बहिः श्यामां शिलास्थितां च चिन्तयेत्। अनन्तरं, देवतृपितृभूतर्षिभ्यः विधिवदर्घ्यं दद्यात्। रक्तचन्दनयुतं जलं भूमौ हस्तपरिमितं मण्डलं कृत्वा, तत् सम्यग्विन्यस्य, रक्तवर्णादिभिः सुशोभितं कुर्यात्।