यथाशक्ति सभ्यैः सह ऋत्विजः च सत्कार्याः स्युः, यः स्वार्थे शिवं इच्छेत् सः वित्ते कदापि कृपणता नाचरेत्। अथ साधकनामकं विधिं विस्तारतः प्रवक्ष्यामि; मन्त्रस्य माहात्म्यं च दीक्षायाश्च पूर्वमेव मया निरूपितम्। मण्डले देवतां सम्पूज्य, यथापूर्वं पात्रे स्थापयित्वा, होमं कृत्वा, शिष्यं मुण्डितशिरसं भूमौ मण्डलमध्ये आनयेत्। पूर्ववत् पूर्वभागं सम्पाद्य, शतं होमान् सम्यक् दत्त्वा, श्रेष्ठः आचार्यः मूलमन्त्रेण पात्रैः तुष्टिं सम्पादयेत्। पूर्ववत् अग्निं प्रज्वाल्य, पूर्वोक्तक्रमेण कर्म कृत्वा, यथापूर्वं अभिषेकं च कृत्वा, परमं मन्त्रं उपदिशेत्। तत्र ज्ञानोपदेशं विस्तारतः क्रमशः सम्पूर्ण्य, पुष्पैः जलैः च शिष्यस्य हस्ते शैवं ज्ञानं समर्पयेत्। परमेश्वरस्य प्रसादेन अयं महा-मन्त्रः अस्मिन्लोके परत्र च सर्वसिद्धिफलदः एव। एवं उक्त्वा, देवमर्चयित्वा, गुरुश्च शिवात् अनुमतिं प्राप्य, साधकं शिवयोगस्य अभ्यासे च नियमेषु च उपदिशेत्। गुरोः आज्ञां श्रुत्वा, मन्त्रसाधकः तदा मन्त्रस्य विनियोगरूपं विधिपूर्वकं कर्म गुरोः पुरतः क्रमशः आचरेत्। मूलमन्त्रस्य यत् पूर्वकर्म, तत् पुरश्चरितं इति प्रसिद्धम्, यतः तत् पूर्वमेव कर्तव्यम्। मोक्षकामेन तु मन्त्राभ्यासः अतिक्रमेण न कर्तव्यः; किन्तु यदि कृतः, अत्र वा अन्यत्र वा, शुभफलदः एव। शुभे दिने, शुद्धे स्थले, निर्दोषे काले, शुद्धदन्तनखः, स्नात्वा प्रातःकृत्यं समाप्य, यथाशक्ति सुरभिगन्धैः, माल्यैः, आभरणैः, पगोटकेन उत्तरीयेण च, सम्यक् श्वेतवस्त्रधारी सन्। देवालये, गृहे, अथवा अन्यस्मिन् रम्ये स्थले, पूर्वाभ्यासिते आसने सुखेन स्थित्वा, शैवविधिना शरीरं संयम्य, शिवशास्त्रेषु प्रतिपादितमार्गेण, देवदेवं नकुलीशं परमेश्वरं सम्पूज्य। तस्मै पायसं निवेद्य, क्रमशः पूजां कृत्वा, तं देवं नमस्कृत्य, तस्मात् अनुमतिं लब्ध्वा, शिवमन्त्रं दशलक्षं जपेत्, अथवा अर्धं, अथवा तस्यार्धं, अथवा द्विलक्षं, अथवा लक्षं, शतसहस्रं वा। अनन्तरं लवणक्षारयुक्तं पायसं मात्रया भुञ्जीत, सदा अहिंस्रः, क्षमावान्, शान्तः, जितेन्द्रियश्च भवेत्। यदि पायसं न लभ्यते, तर्हि फलानि, मूलानि, शिवेन विहितं चान्यदन्नं उत्तरोत्तरं श्रेष्ठं भुञ्जीत। पक्तं, चोष्यं, धान्यं, यवम्, शाकम्, क्षीरं, दधि, घृतं, मूलं, फलानि, जलं वा भुञ्जीत। सर्वाणि भोज्यान्यन्नानि मन्त्रेण संस्कृत्य, वाग्योगेन सदा संयतः स्यात्। व्रती शुद्धेन जलेन, मन्त्रेणाष्टशतम् अभिमन्त्र्य, अथवा नदीसरोवरजलेन, यथाशक्ति वा आविषेकं कुर्यात्। सः प्रतिदिनं शिवाग्नौ सप्तपञ्चत्रिभिः पदार्थैः, अथवा घृतेन, आहुतीः दद्यात्। एवं शैवः साधकः भक्त्या शिवं यः पूजयति, तस्य किञ्चिदपि दुर्लभं नास्ति, न चास्मिन्लोके, न परत्र। वैकल्पिकेन तु, उपवासेन, एकचित्तः, मन्त्रकर्मविधिं विना, सहस्रवारं हरमन्त्रं जपेत्। तस्य किञ्चिदपि न दुष्करं, न चापद् क्वचित् जायते; अत्र ज्ञानं, ऐश्वर्यं, सुखं च प्राप्य, मोक्षं अपि प्राप्नोति। नित्यनैमित्तिके चाभ्यासे, स्नानं कृत्वा, भस्मना जलप्रक्षालनं च, मन्त्रेण च क्रमशः जपः कार्यः। शुद्धः, बद्धकेशः, यज्ञोपवीती, पवित्रधारी, त्रिपुण्ड्ररुद्राक्षाभूषितः, पञ्चाक्षरमन्त्रं जपेत्। ततः शिष्यं सम्पाद्य, पाशुपतव्रतं स्थाप्य, आचार्यत्वेन दीक्षयेत्, अथवा यथायोग्यं योगेन च। पूर्ववत् मण्डलं कृत्वा, परमेश्वरं सम्पूज्य, पञ्चकलशान् दिशासु मध्ये च स्थापयेत्। पूर्वे निवृत्तिं, पश्चिमे प्रतिष्ठां, दक्षिणे विद्यां, उत्तरस्यां शान्तिं, मध्ये परां स्थापयेत्। तत्र रक्षणादिकं कृत्वा, धैनवीमुद्रां बन्धित्वा, कलशान् अभिमन्त्र्य, पूर्ववत् आहुतीः यावत् समापनं दद्यात्। आचार्यः शिष्यं मण्डले मुण्डितशिरसं प्रवेश्य, तर्पणादिकं मन्त्राणां पूर्वकर्म यथापूर्वं कुर्यात्। ततः देवदेवं सम्पूज्य, अनुमतिं यथापूर्वं प्रार्थ्य, शिष्यं दीक्षायै सम्यक् उपवेशयेत्। पञ्चकलारूपेण तं सम्यग् सम्पाद्य, मन्त्रदेहं स्थाप्य, शिष्यं शिवाय समर्पयेत्। निवृत्त्यादिकलशान् मध्येभ्यः क्रमशः गृहित्वा, आचार्यः शिवस्य हस्तेन शिष्यं अभिषिञ्चेत्। ततः शिवहस्तं दत्त्वा, आचार्यः शिष्यस्य शिरसि स्थापयित्वा, शिवभावं प्राप्य, शिवाचार्यत्वेन उपदिशेत्। देवतां भूषयित्वा, मण्डले शिवं सम्पूज्य, शताष्टकं होमं कृत्वा, सम्यक् पूर्णाहुतिं दद्यात्। पुनः देवदेवं सम्पूज्य, भूमौ साष्टाङ्गं प्रणम्य, हस्तौ शिरसि स्थाप्य, शिवं निवेदयेत्। “भगवन्, तव प्रसादेन मया अयं आचार्यः कृतः; तव अनुग्रहम् प्राप्य, देव, अस्मै दिव्यं शासनं ददातु” इति।