यः कश्चन ज्ञानामृतेन तृप्तः, यस्यात्मा शिवे समर्पितः, हे कृष्ण, तस्य कदापि कर्तव्यं नास्ति—न बाह्यं, न आन्तरं। तस्मात् शनैः शनैः बाह्याभ्यन्तरयोः परित्यागं कृत्वा, यद् ज्ञेयम्, तद् ज्ञानद्वारा पश्येत्, अज्ञानं च त्यजेत्। यदि चित्तं शिवे न स्थिरं, तर्हि कर्म कृतमपि किमर्थम्? यदि चित्तं स्थिरं, तदा अपि कृतं कर्म किमर्थम्? अतः, कर्माणि क्रियमाणानि वा, अक्रियमाणानि वा, बाह्याभ्यन्तररूपेण यथा यथा, मनः शिवे स्थापयेत्। येषां मनः शिवे प्रतिष्ठितम्, येषां बुद्धिः स्थिरा, तेषां परमं सुखं सर्वत्र, अस्मिन् लोके च परत्र च, सम्पद्यते। अत्रैव "ॐ नमः शिवाय" इति मन्त्रेण सिद्धयः लभ्यन्ते; अतः, सर्वेषां लोकानां, उच्चानां च नीचानां च, ऐश्वर्याय एषः मन्त्रः साधनीयः। तत्र, महर्षे, सर्वज्ञ, सर्वविदां सागर, अहम् इच्छामि तवातः पंचाक्षरमन्त्रस्य माहात्म्यं सत्येन श्रोतुम्। पंचाक्षरमन्त्रस्य माहात्म्यं लक्षकोटिवर्षेभ्यः अपि सम्पूर्णं न कथ्यते; तस्मात् संक्षेपेण शृणु। वेदे च शिवशास्त्रे च, एषः षडक्षरमन्त्रः शिवभक्तानां सर्वार्थसिद्धिदः। स्यात् अक्षरैः लघुः, अर्थेन तु महान्, वेदसारः, मोक्षदः, आज्ञया प्रतिष्ठितः, संशयरहितः, शिवस्वरूपः। अनेकेषु सिद्धिषु युक्तः, दिव्यः, जनमानसप्रियः, निश्चितार्थः, गम्भीरः, एषः वाक्यः परं, भगवतः। मन्त्रः सर्वार्थसिद्धये सुलभः उच्चारणे, सर्वज्ञः "ॐ नमः शिवाय" इति समस्तदेहिनां प्रति उक्तवान्। तस्य बीजं सर्वविद्यायाः मूलम्, प्रथमो मन्त्रः, षडक्षरः, अतीव सूक्ष्मः, महार्थः, वटबीजवत् ज्ञेयः। देवता गुणत्रयातीतः, सर्वज्ञः, सर्वकर्माधिपः; शिवः मन्त्रे "ॐ" इत्येकाक्षरे सर्वत्र व्याप्य स्थितः। सूक्ष्माणि अक्षराणि, ईशानादीनि, यानि एकाक्षरब्रह्मरूपाणि, "नमः शिवाय" मन्त्रे स्वक्रमेण प्रतिष्ठितानि; सूक्ष्मे षडक्षरमन्त्रे, शिवः पञ्चब्रह्मस्वरूपेण तिष्ठति। सः चिह्न्यचिह्न्यभावेन, साक्षात् स्वभावतोऽपि तिष्ठति; शिवः चिह्न्यः, अतुल्यत्वात्, मन्त्रः तु तस्य चिह्नकः स्मृतः। एषः चिह्न्यचिह्नकयोः सम्बन्धः अनादिकालात् अस्ति, यथा एषः भीषणः संसारसागरः अनादिकालात् प्रवहति। एवं शिवः अनादिसंसारात् मोक्षकर्ता इति प्रतिष्ठितः, यथा औषधं स्वभावतः रोगविनाशकं भवति। एवं शिवः संसारदोषविनाशकः स्मृतः; जगन्नाथं विना, इदं तु अन्धकारे प्रविष्टं स्यात्। प्रकृत्याः जडत्वात्, पुरुषस्य च अज्ञानात्, प्रधानादारभ्य परमाणुपर्यन्तम्, सर्वं जडमेव। एतेषां कोऽपि स्वयमेव न क्रियते, यदि न चेतनकारणं स्यात्; धर्माधर्मयोः, बन्धमोक्षयोः, विवेकात् एव उपदेशः। सर्वज्ञं विना, प्रजासृष्टिः न जायते, यथा वैद्यं विना पीडिताः रोगिणः न निवर्तन्ते। अतः, सदाशिवः, अनादिः, सर्वज्ञः, पूर्णः, सः एव प्रभुः, संसारसागरात् प्राणिनां तारकः। सः आदिमध्यान्तवर्जितः, स्वभावतः शुद्धः, प्रभुः, सर्वज्ञः, पूर्णः; शिवः शिवशास्त्रेषु ज्ञेयः। तस्य नाम एषः मन्त्रः, स एव तेन निर्दिष्टः स्मृतः; नाम-नामीसम्बन्धात्, मन्त्रः परमशिवरूपेण प्रतिष्ठितः। एवमेव एषा शिवविद्या, एष एव परमं पदम्—षडक्षरशिववाक्यम् "ॐ नमः शिवाय"। एषा शैवी वाणी विधिरूपा, न केवलं स्तुतिरूपा, शिवस्वरूपा च; शिवस्य हि, सर्वज्ञस्य, परिपूर्णस्य, स्वभावशुद्धस्य। सः, लोकहितकरः, कथं मिथ्यावादी स्यात्? यदस्ति, गुणदोषयुक्तं, तद् स्वभावतः एव अस्ति। यच्च फलम् पूर्णम्, सर्वज्ञः तदनुसारं वदति; केवलं रागाद्यज्ञानदोषयुक्तः मिथ्यावादी स्यात्। एते दोषा न प्रभौ विद्यन्ते; कथं सः अन्यथा वदेत्? यत् शिवेन सर्वज्ञेन, सर्वदोषरहितेन, उक्तं, तत् शुद्धं वाक्यम्, प्रमाणं, संशयरहितम्। अतः, प्रभोः वाक्यं धीरैः विश्वसनीयम्; पुण्यपापयोः वस्तुनिष्ठे विषयेषु, यः श्रद्धाहीनः, सः पतति। येन केनचिद् ऋषिभिः, शान्तैः, धीरैः, स्वर्गमोक्षप्राप्तये, यानि शुभवचनानि उक्तानि, तानि सुस्पष्टानि ज्ञेयानि। यद्वाक्यं रागद्वेषमिथ्याकोपकामक्रोधानुगतं, तद् कठोरवाक्यं, यः नरकाय नयति। किं वा मधुरं संस्कृतं, यदि तदज्ञानरागयुक्तं, संसारदुःखहेतुकम्? यद्वाक्यं, यद्यपि अशास्त्रशुद्धम्, यः श्रोतृणां हितमावहति, रागादिषु संशयं जनयति, तद् शुभवाक्यं ज्ञेयम्। बहूनां मन्त्राणां मध्ये, न कश्चन सर्वत्र, शुद्धमन्त्रस्य, शिवेन सर्वज्ञेन रचितस्य, तुल्यः अस्ति। वेदाः अपि, तेषां शाखाः अपि, षडक्षरमन्त्रे प्रतिष्ठिताः, तस्य समाना न भवन्ति; अन्यः मन्त्रः अपि न तुल्यः। सप्तकोटिमन्त्राणि, अनन्तानि उपमन्त्राणि च सन्ति, षडक्षरमन्त्रः तेषां मध्ये वस्त्रेषु सूत्रवत् विशिष्टः। ये सर्वे शिवोपदेशाः, सर्वे विद्याप्रवाहाः, षडक्षरमन्त्रस्य एव भाष्यरूपेण सन्ति। किं वा बहुभिः मन्त्रैः, ग्रन्थैः, विस्तीर्णव्याख्याभिः, यस्य हृदि "नमः शिवाय" इति मन्त्रः प्रतिष्ठितः?