एकः श्रद्धावान् साधकः शास्त्रविधिना अग्निं स्थापयित्वा निष्कलङ्कहुत्यर्थं घृतकाष्ठपाकादिभिः सम्यक् विधिना होमं समारभत। तदनन्तरं पुनः पात्रं पूरयित्वा तत्तत्त्वशुद्ध्यर्थं मूलमन्त्रेणैव तैः काष्ठादिभिः सम्यगाहुतिं दत्तवान्। पञ्चमहाभूतानि, तेषां सूक्ष्मरूपाणि, पञ्चकर्मेन्द्रियाणि च यथाक्रमं उपहृतानि। ज्ञानकर्मविभागं, पञ्चकर्मविभागं, सप्तधातवः त्वकाद्याः, पञ्चप्राणाः च विवेचनपूर्वकं चिन्तितानि। मनः, बुद्धिः, अहङ्कारः, विवेकः, गुणाः, प्रकृतिः, पुरुषः, रागः, ज्ञानम्, शक्तयः, नियमः, कालः च सम्यग् उपधार्यन्ते। माया च शुद्धविद्या, महेश्वरः, सदाशिवः, शक्तिः, शिवतत्त्वं च अनुक्रमेण ज्ञातानि। शुद्धमन्त्रैः हुत्वा यजमानः शुद्धः भवति; शिवस्य प्रसादं प्राप्य सः खलु विज्ञानी जायते। ततः सः गोमयमादाय पिण्डीकृत्य, मन्त्रैः संस्कृत्य, अग्नौ स्थापयित्वा, तेन च छिक्त्वा, तस्मिन्नेव दिने हविष्यं भुङ्क्ते। चतुर्दश्याः प्रातः सर्वाणि पूर्वोक्तकर्माणि कृत्वा, तस्मिन्नेव दिने यावदवधि यथानिर्दिष्टं उपवासं कुर्यात्। प्रातः सन्ध्यायां यथोक्तविधिना होमं कृत्वा, रुद्राग्नेः भस्म सम्यक् सङ्गृह्णीयात्। ततः जटिलः वा मुण्डितः वा एकजटिलः वा स्नात्वा, दिशाः एव वसनानि कृत्वा, लज्जां विहाय तिष्ठेत्। अथवा कपिशायाम् वस्त्रेण, चर्मणा, एकवस्त्रेण, वा वल्कलेन वसनं कुर्यात्; दण्डं मेखलां च धारयेत्। पादप्रक्षालनानन्तरं, आसनं कृत्वा, तनुं संयोज्य, शुद्धाग्नेः उत्पन्नं भस्म सम्यक् अङ्गेषु लेपयेत्। अथर्वणस्य षड् मन्त्रैः अग्न्यादिभिः, क्रमशः शिरः पादान्तं स्पृशन् अङ्गेषु अभिषेचनं कुर्यात्। ततः तेनैव क्रमेण, भस्मादाय, ओंकारेण वा शिवनाम्ना वा समग्रे शरीरे छिक्त्वा। अनन्तरं त्रियायुषाख्यत्रिपुण्ड्रं कृत्वा, शिवत्वं प्राप्त्वा, शिवयोगं च आचरितुमर्हति। त्रिसन्ध्योपासना अपि विधिवत् आचर्या; एषः पाशुपतव्रतः, यः भोगमोक्षप्रदः, बन्धस्थां च नाशयति। एवं बन्धस्थां परित्यज्य पाशुपतव्रतं स्वीकृत्य, नित्यं महादेवं लिङ्गरूपिणं सम्यगुपासितुम् उचितम्। अष्टदलस्वर्णपद्मरूपमासनं नवरत्नमण्डितं सूत्रयुतं च स्थापयेत्। सामर्थ्ये सति एवं कुर्यात्; अन्यथा रक्तपद्मेन श्वेतपद्मेन वा, तदपि न स्यादिति चेत्, ध्यानेनैवासनं विनिर्माय। तस्य पद्मस्य मध्ये स्फटिकपीठे न्यूनं लिङ्गं स्थाप्य, विधिवत् पूजयेत्। लिङ्गं स्थाप्य, शुद्धीकृत्य, आसनं सम्यगुपकल्प्य, पञ्चमुखरूपं ध्यात्वा। पञ्चगव्यादिभिः पूर्णकलशैः, यथाशक्ति, अष्टतोयैश्च अभिषेकं कुर्यात्। गन्धान् कर्पूरचन्दनकुङ्कुमादीन्, लिङ्गे पीठे च लेपयित्वा, भूषणैः समलङ्कृत्य। बिल्वपत्रैः रक्तश्वेतपद्मैः, नीलोत्पलैः, अन्यैः सुगन्धिपुष्पैः च पूजां विधाय। शुभैः उत्तमैः पत्रैः, दूर्वाक्षतादिभिः, महापूजाविधिना यथाशक्ति पूजयेत्। धूपदीपनैवेद्यादीनि समर्प्य, शुभकर्माणि यथाशक्ति समाचरेत्। यत्किमपि काम्यं श्रेष्ठं पदार्थं यथाविधानम् उपलभ्य, तस्मिन्व्रते विशेषेण दद्यात्। श्रीपत्रस्य, नीलोत्पलस्य, पद्मस्य च सहस्रं संख्यायुक्तं, अपरं द्विसप्तत्यधिकषोडशोत्तरशतम् इति निर्दिष्टम्। तथापि बिल्वपत्रं कदापि न वर्जयेत्; एकः सुवर्णपद्मः सहस्रपद्मात् श्रेयः इति कथ्यते। नीलोत्पलादिषु अपि बिल्वपत्रवत् नियमः; अन्येषु पुष्पेषु न नियमः, यत् लभ्यते तत् समर्पयेत्। अष्टाङ्गमर्घ्यं श्रेष्ठम्, विशेषतः धूपं च उङ्गनं च; वामदेवमुखे चन्दनं, पुरुषमुखे हरितालं समर्पयेत्। केचित् ईशानमुखे भस्मैव उङ्गनं विधीयते, धूपं तत्र न आवश्यकम्; अन्यो धूपविधिः, श्वेतागुरुं अघोरमुखे, कृष्णागुरुं वक्त्रे। पुरुषमुखे गुग्गुलुं, वामे सौम्यमुखे सुगन्धिद्रव्याणि वक्त्रे, ईशानमुखे विशेषतः उशीरादीनि धूपानि दद्यात्। शर्करा, मधु, कर्पूरं, घृतं, चन्दनागुरुदार्वादिसंयुक्तानि सामान्यनैवेद्यानि स्मृतानि। कर्पूरवर्तिं घृतसिक्तां दीपमुपदाय, ततो दीपावलिं दद्यात्; प्रत्येकमुखे क्रमशः अर्घ्यं आचमनीयजलं च समर्पयेत्। प्रथमवृत्ते हेरम्बं षण्मुखं च पूजयेत्, ततः ब्रह्माङ्गानि, प्रथमवृत्तपूजनानन्तरं। द्वितीयवृत्ते विघ्नपतिं अधिपतींश्च पूजयेत्; तृतीयवृत्ते भवाद्यष्टमूर्तीन्। तत्र महादेवं चान्ये एकादशमूर्तयः सन्ति; चतुर्थवृत्ते सर्वगणपतिं पूजयेत्। पद्मबाह्ये पञ्चमे वृत्ते दशदिग्पालान् आयुधैः सहितैः अनुक्रमेण पूजयेत्। एवं श्रद्धावान् साधकः शास्त्रविधिना पाशुपतव्रतं सम्यगाचरन्, शिवस्य प्रसादं लभते, बन्धनात् विमुच्यते, चिरं सुखी च भवति।