शिवपुराणम्

एवं तस्मिन्नेव काले, देवीगौरी ब्रह्मणा प्रेरिता स्वस्य परमान्तःस्वभावं स्मृत्वा तपः संहरन्ती तिष्ठति स्म। तदा, ब्रह्मणः प्रस्थिते भगवती गौरी स्वमातरं मेनां हिमवन्तं च साकं ददर्श। सा भक्त्या प्रणम्य, वियोगदुःखेन क्लिष्टौ मातरं पितरं च सान्त्वयन्ती, तपस्याराधनाय वनाश्रमाणि प्रति जगाम। वियोगवेदनया स्रवदश्रुकुसुमैः शाखाग्रेषु स्थितपक्षिणः शोकनिनादैः क्रन्दन्ति स्म। तस्याः पतिसंमिलनलालसया विविधैः क्लेशैः संतप्यमानायाः सखिभिः सह साकाङ्क्षं साकं सा सन्देशमुवाच। तं व्याघ्रं स्वपुत्रवत्सलया पुरतः स्थापयित्वा, स्वतेजसा दश दिशः प्रकाशयन्ती, गौरी मन्दरस्यान्तिकं प्रायात्, यत्र तस्याः पतिः सर्वलोककर्त्ता, पालकः, संहर्ता च महेश्वरः स्थितः। ततः पर्वतदुहिता दिव्यं तेजस्विनं रूपमास्थाय, सतीवद् भूषिता, प्रविशन्ती तं पतिं ददर्श। तस्याः प्रवेशकाले, द्वारस्थगणेशान् निरीक्ष्य भगवान् किं चकार, ते च किं कुर्वन्ति स्म? तदनन्दमात्मनः हृदये स्पृष्टं, स्नेहजन्यं भावं वाच्येन वर्णयितुं न शक्यते। द्वारपालाः प्रमुदिताः, देवीप्रवेशाकाङ्क्षिणः, शीघ्रं तां प्रवेशयन्तः, सान्तःपुरे तं पश्यन्ति स्म। तत्र देवी गणाध्यक्षैः भक्त्या स्नेहेन च सत्कृता, त्र्यम्बकं प्रणम्य तिष्ठति स्म। तस्या अवनतायाः अपि, स भगवान् परः तां बाहुभ्यां परिष्वज्य महोत्सवेन परिवेष्टितवान्। स्वाङ्के धारयितुमिच्छन् अपि, स भगवान् सोपविष्टां देवीमुत्थाप्य स्वललाटे स्थितां सस्मितां स्वाङ्के स्थापयामास। स भगवान् सस्मितः, विशाललोचनः, तस्याः मुखारविन्दं पिबन्निव, संवादे प्रवृत्तः प्रथमं वाक्यमुवाच। "गतं तद्वै कालं, सुन्दरी, यत्र कोऽपि सामोपायः नासीत् रोषेण। तव इच्छया अपि कालो न गतः, त्वं वर्णं न परिवर्तिता; त्वदीयः स्वभावः मम चेतसि स्थितः, सन्देहं जनयति। किमिदं परं भावं विस्मृतं, यत्र सञ्जातायामपि इच्छायां, मनसो मलहेतवः न विद्यन्ते।