शिवपुराणम्

ब्रह्मणा एवमुक्तः सृष्टिकर्ता देवदेवः भगवाँस्तस्याः मुखं निरीक्ष्य सौम्यं स्मितं चकार। ततो ब्रह्मपुत्रस्नेहात् प्रभुः पद्मसम्भवप्रमुखाणां देवानां यथापूर्वं अङ्गानि पुनः दत्तवान्। पूर्वं दण्डितासु देवीषु मातृषु अपि पर्वतेश्वरः तासां मूलाङ्गानि यथावत् पुनः स्थापयामास। किन्तु दक्षस्य पुण्यस्य ब्रह्मा पितामहः तस्य पापानुसारं वृद्धमेषाननं तस्मै दत्तवान्। सः चेतनां पुनः प्राप्त्वा जीवितं दृष्ट्वा भयाकुलः हस्तौ सम्यक् संन्यस्य शम्भुं बहु विलप्य स्तुतवान्। "जयस्ते, भगवन्, विश्वनाथ, लोकानुग्रहदाता! कृपां कुरु महेश्वर, अपराधं मे क्षमस्व। त्वमेव लोकानां सृष्टिकर्ता, पालनकर्ता, संहारकर्ता च; विष्णोः सर्वेषां च अधिपतित्वं त्वं विशेषतः अवगतम्। त्वया सर्वं प्रसारितं, व्यापितं, सृष्टं च, न हि नष्टम्; अच्युतादिभिः कोऽपि तव श्रेष्ठो नास्ति।" एवं सः भयाकुलः, व्याकुलः, अपराधी, अव्यक्तवाक्यः अभवत्। तेन तद्वचनं कृत्वा पितरं ब्रह्माणं प्रीतिमिच्छन् प्रभुः तस्मै गणाध्यक्षपदं अव्ययम् दत्तवान्। ततः सर्वे शङ्करं गिरिजापतिं विनयपूर्णैः वाक्यैः स्तुतवन्तः। "जयस्ते शङ्कर, देवाधिदेव, महागुरो, दुर्गतिनाशक! कृपां कुरु महेशान, अपराधं नः क्षमस्व। यज्ञरक्षक, यज्ञेश, यज्ञविनाशक, श्मशाननाथ, कृपां कुरु, अपराधं नः क्षमस्व। देवदेव, परमेश्वर, भक्तजीवनपोषक, दुष्टदण्डदाता, प्रभो, कृपां कुरु, नमस्ते।" "भगवन्, त्वं दुष्टानां अहंकारनाशकः, अज्ञातानां च; विशेषतः, भक्तचित्तानां सतां रक्षकः। तव कर्माणि अद्भुतानि, तव दया सर्वापराधक्षमा; तव महिमा दुःखार्तेषु अनुकम्पा।" ब्रह्मा सर्वैः अमरैः सह एवं स्तुतः महादेवः, करुणासमुद्रः, भक्तवत्सलः, तुष्टः अभवत्। सः ब्रह्मादिभ्यः देवेभ्यः अनुग्रहम् दत्तवान्, शङ्करः दुःखितमित्रः मनुष्येभ्यः अपि सुमुदितः वरान् दत्तवान्। ततः परमदयालुः परमेश्वरः, सर्वेषां भयम् स्मितेन अपाकृत्य, शरणागतान् देवान् संबोधितवान्। "यदत्र कृतं, देवैः भाग्याधीनैः, शरणागतैः, तत् सर्वं मया विस्मृतं। अतः, सर्वे यथाविचारं, निरवद्यं, निर्वैरं, हर्षेण, हरिविरिञ्चेन्द्रपूर्वकाः, सुरपुरं गच्छत।" एवं देवांश्च संबोध्य, यज्ञविनाशकः देवदेवः गिरिजया गणैः सह तत्र स्थित्वा आकाशात् अन्तर्धानम् अगच्छत्। ततो देवाः, दुःखं विस्मृत्य, शुभकर्माणि स्मृत्वा, बहुमुखाः, मघवान् अग्रणीः, यथेष्टं हर्षेण प्रस्थितवन्तः। हरः अन्तर्धाय, देवी गणैः सह, कुत्र गतः, कुत्र स्थितः, तत्र किं कृतवान्? तत्र मन्दरः, पर्वतानां श्रेष्ठः, अद्भुतगुहायुक्तः, देवदेवप्रियः, तपस्यास्थानम् अभवत्। तत्र सः महातपः कृतवान्, शिवं शिखरे धृत्वा; कालातीतः, तस्य पादरेणुं स्पृष्ट्वा सुखम् प्राप्तवान्। सहस्रवदनैः अपि तस्य पर्वतस्य सौन्दर्यं वर्णयितुं न शक्यते, शतकोटिवर्षेषु अपि। यदि शक्यं स्यात् अपि, मम तस्य वर्णनं न शक्यं, अन्यपर्वतानां सौन्दर्यं साधारणं तुल्यं च। किन्तु, एतावत् उच्यते—एषः पर्वतः सौन्दर्यसम्पन्नः, भगवतः निवासयोग्यः। एतस्मात् कारणात्, भगवान् देवीं प्रीत्यर्थं, एतं परमसुन्दरं पर्वतं अन्तःपुरं कृतवान्। तस्य तलप्रदेशाः शुद्धशिल्वृक्षैः अलङ्कृताः, शिवपार्वतीनित्यविहारात् जगत् सर्वं अतिक्रान्तम्। तस्य जलानि, दिव्यपितरौ स्नानपानाय प्रतिदिनं उपयुञ्जते, अतः पुण्यं सर्वत्र प्रसारितम्। तस्य शीतलस्वच्छधाराजलस्पर्शेन, घृतवत्, पर्वतराजः अभिषिक्तः। रात्रौ, शिखरं चन्द्रमण्डलोपविष्टं, राजछत्रवत् शोभते। तत्र पर्वतः नर्तकीनां हस्तैः, राजवात्सल्ययुतः, सर्वपर्वतानां अधिपत्ये आलोकितः। प्रातः सूर्येण उदिते, रत्नालङ्कृतः पर्वतः, स्वसौन्दर्यं दर्पणे द्रष्टुम् इच्छति। पक्षिणां कलरवः, लताः वातेन उत्थिताः, पुष्पवृष्टिः, लम्बमानानि नवपत्राणि च—पर्वतराजः, तपस्विवृक्षैः जटालताभिः, विजयाशिषः समर्प्य पूजितः। शिखराणि अधः, उपरि, पार्श्वे च स्थितानि, अधोलोकपतितवत्, भूम्युत्प्लुतवत् दृश्यन्ते। सर्वतः परिवृतः, आकाशे भ्रमणवत्, सर्वं जगत् दृष्ट्वा, नृत्यं निरन्तरं कृत्वा पर्वतः शोभते।