शिवपुराणम्

ततः तेजस्वी गणाधिपः, भीमपराक्रमः, घोरमेकमस्त्रं सर्पविषोपमं दीप्तिमन्तमुद्यम्य तत्क्षणं धनुष्कोट्या सह बाहुना, कुण्डलमुखेन च संयुक्तः, इव फणिनः बिलादुत्थितः दृश्यते स्म। तस्य हस्ते तदस्त्रं तदा महोरगदष्टनव नागकुमार इव शोभमानमासीद्। तेन घनबलवता भद्रेण, रुद्रतेजसा समन्वितेन, क्रुद्धेन तदस्त्रं शिरसि अक्षयविष्णोः भ्रूयुग्ममभिद्राव्य विव्याध। ललाटे ताडितः स विष्णुः, पूर्वमवमानितः, गणाधिपं प्रति वृषभ इव सिंहं क्रुद्धः सञ्जज्ञे। ततः स क्रूरमुखः, महाशरं विद्युत्समप्रभं गृहीत्वा, गणाधिपस्य बाहुं सर्पसदृशं विव्याध। ततो वीरभद्रः, महाबलसमन्वितः, दशसहस्रसूर्यसमप्रभं शरमुत्सृज्य, तेन त्वरया विष्णोर्बाहुं विव्याध। पुनः पुनः विष्णुर्भद्रं, भद्रश्च विष्णुं समं समं विव्याधतुः। एवं ते परस्परं बाणवर्षेण समरं समारभेताम्। तयोः त्वरया बाणान् उत्सृजतोः, सुमहान् रोमाञ्चनो युद्धनिनादः समजायत। तस्य तयोः भीमयुद्धस्य दृष्ट्वा, दिवि देवगणैः "हाहा" इति महाशब्दः प्रणुन्नः। ततः भद्रः, ज्वलनजिह्वोपमेन शरेण, दृढं विष्णोः महोरसि विव्याध। तेन तीव्रवेगेन पतता शरेण ताडितः विष्णुः, महात्ययेनेव पीडितः, मोहाविष्टः भूमौ पपात। क्षणेन चेतनां पुनर्लभ्य, हरिः समुत्थाय, सर्वाणि दिव्यानि अस्त्राणि तस्मिन्नुपादिदेश। विष्णुः, शरसेनायाः स्वामी, तानि सर्वाणि घोरास्त्राणि त्वरितैः प्रत्यस्त्रैः प्रतीयमानानि प्रत्याख्यात। तदा विष्णुः, क्रोधात् रक्तलोचनः, स्वनामाङ्कितमप्रतिहतं बाणमुद्यम्य, गणाधिपाय सन्धत्ते; भद्रः च स्वश्रेणीयेन भद्राह्वयेन बाणेन तदस्त्रं प्रत्यवारयत्। तदस्त्रं लक्ष्यं प्रति न प्राप्य, भगवता मध्ये पतनकाले शतान्यंशानि चकर्त; ततः एकेन बाणेन शार्ङ्गं, द्वाभ्यां च गरुडस्य पक्षौ छित्त्वा। तत्क्षणेन तानि छित्तानि, अद्भुतमिव दृश्यते स्म। ततः योगबलात् विष्णुः स्वदेहात् घोराणि दिव्यानि भूतानि सृष्ट्वा, सहस्रशः शङ्खचक्रगदाधराणि तानि प्रेषयामास। किं तु लघुकालेनैव भद्रः तानि सर्वाणि शंकरस्य त्रिपुरदहनवत् दग्धवान्। महाबाहुर्भद्रः तानि नेत्राग्निना दग्ध्वा, विष्णुः अतिवेगेन चक्रं प्रगृह्य, क्रोधात् समुत्थितः। तस्मिन्क्षणे स वीरः तदुत्सृष्टुमुद्युक्तः; तच्छक्रं स्वसमीपे दीप्तमानं दृष्ट्वा—गणनाथः सस्मितमिव, तद्रौरवं चक्रं लीलया स्थगयामास। तत्तद्भयंकरमचिन्त्यं चक्रं स्थिरमभवत्। मुक्तुमिच्छन् विष्णुः न अशक्नोत्; स श्वासन्निव, एकं बाहुं चक्रयुक्तमुत्तोल्य स्थितः। स स्थाणुवत् अचेष्टमानः, क्लान्तः, मृतकल्पः, वा वृषभः शृङ्गहीन इव तिष्ठति स्म। सिंह इव दंष्ट्राः दर्शयन् विष्णुः स्थितः; तं विष्णुं तादृशे दशायां दृष्ट्वा, इन्द्रादयः देवगणाः, गणनाथप्रेरिताः, सिंहमिव वृषभाः समुपजग्मुः। शस्त्राणि गृहीत्वा, क्रुद्धाः युद्धाय सज्जाः, ते समरे समुपस्थिताः; तान् दृष्ट्वा भद्रः, हरिरिव मृगान्, तुच्छानिव मत्वा न व्यथितः। स वीरः, रुद्रांशसम्भूतः, स्वचयनवीरैः परिवृतः, भीषणं रवं कृत्वा, निर्भयः, अजय्यः तस्थौ। तथा शतमुखस्य दक्षिणहस्तः, वज्रयुक्त इव, ताडयितुमिच्छन्, वज्राभरण इव बभौ। अन्येषां बाहवः, रक्तसिक्ताः अपि, आलस्ययुक्तानां बाहव इव दुर्बलाः, प्रयत्नविहीनाः सञ्जज्ञिरे। एवं तेन प्रभुणा, सर्वतेजः निहतम्, अमराः समरे तस्मिन्स्थातुं न अशक्नुवन्। स्फारिताङ्गाः, भीतिभिः कम्पमानाः, ते पलायन्तः, रणमध्यगताः, पराक्रमतेजसा भग्नाः, तिष्ठन्ति स्म। वीरभद्रः, महाबाहुः, तान् पलायमानान् देवगणान् तीक्ष्णैः शरैः, मघा इव गिरिं वर्षेण, ताडयामास। तस्य बहवो बाहवः, लोहमुसलोपमाः, दीप्तायुधैः सह ज्वलन्तः, शिखिन इव शोभन्ते। स अनन्तानि शस्त्राणि अस्त्राणि च मुञ्चन्, जगदुत्पत्तिकाले प्रभवद्भूतवत्, वीरः शोभते स्म। स सूर्य इव रश्मिभिः पृथिवीं व्याप्नुवन्, वीरः क्षणेन दिशः शरैः आवृत्य तस्थौ। गणाधिपस्य शराः सुवर्णभूषिताः, गगनमण्डले विद्युत्समप्रभाः बभूवुः। ते महाबलिनः, देवगणान् मृदङ्गैः भेकानिव प्राणैः विव्यधुः, मदरक्तं पिवन्ति स्म। केचित् बाहून् छिन्नाः, केचित् मुखानि विदारितानि, केचित् पार्श्वेषु विदारिताः; एवं अमराः भूमौ पतिताः। शरैः विदारितदेहाः, भग्नसन्धयः, उर्ध्वनेत्राः, केचिद् भूमौ मृताः, भूमौ प्रवेष्टुमिच्छन्तः, अन्ये दिवं गन्तुमिच्छन्तः। केचित् आत्मानं निग्रहितुमशक्नुवन्तः, अन्योन्यं स्रुत्वा संयुज्यन्ते; केचित् भूमौ पर्वतानां गुहां प्रविशन्ति। अन्ये दिवं गच्छन्ति, अन्ये आपः प्रविशन्ति; एवं स वीरः, सर्वाङ्गविच्छिन्नः, देवेषु शोभते स्म। एवं, हे ब्राह्मणाः, तत्र भीमयुद्धे, वीरभद्रस्य परमबलं, देवगणानां च महापराभवः, संप्राप्तः।