शिवपुराणम्

देवानां पत्न्यः पुत्राश्च, राक्षसैः पिशाचैश्च बलात् उपहताः, यथा कलियुगे कुलीनस्त्रियो व्यभिचारिभिः बलात् अपह्रियन्ते। यज्ञभूमिः विनष्टा, यज्ञपात्राणि विक्षिप्तानि, यूपा भग्नाः, उत्सवाः समाप्ताः, सभागृहं दग्धं, द्वाराणि तोरणानि च भग्नानि। देवसेना विद्राविता, तपस्विनः हन्यमानाः, ब्रह्मणः घोषः निःशब्दः, जनसमूहः न्यूनः अभवत्। यज्ञवाटिका आपद्भिः ताडिता, शून्यवनवत् जाताः, स्त्रियो विलपन्त्यः, तासां परिचारकाः सर्वे हताः। श्रेष्ठाः देवाः भूमौ पतिताः, शूलाघातेन बाहवः ऊरवः उरः च भग्नाः, शिरांसि छिन्नानि। सहस्रशः देवाः हताः पतिताः, तदा गणाधिपः यज्ञाग्निम् एकेन प्रवेशितवान्। तं विक्रान्तम् कालाग्निसदृशम् प्रविशन्तम् दृष्ट्वा, यज्ञः मृत्युभयात् मृगस्वरूपं गृहित्वा पलायितः। ततः भद्रः, महद् धनुः घोरनिस्वनं कृत्वा, तं यज्ञं अनुयाय, बाणैः तं विद्ध्वा। धनुः कर्णान्तं समाकर्ष्य, मेघनादं कृत्वा, तस्य धनुष्यानि दिवं वायुम् भूमिं च निनादयामास। तेन घोरनादेन ताडितः, यज्ञः 'अहं हतः' इति विलपन्, तस्य वीरस्य अर्धचन्द्रबाणेन विद्धः। भयात् पादौ कम्पमानः, तेजः नष्टः, यज्ञः मृगस्वरूपेण शिरच्छिन्नः पलायितः। तं सूर्यसम्भवम् एवम् अपमानितम् दृष्ट्वा, विष्णुः परमक्रोधेन युक्तः युद्धाय समुत्तस्थौ। ततः गरुडः, विहंगेशः नागभक्षः, वातवेगः, कुटिलाङ्गः, तं स्कन्धे स्थाप्य, सर्वजीवेषु ज्येष्ठः अभवत्। जीवितं त्यक्तुम् अपि उद्युक्ताः, शेषदेवाः देवराजेन सह तं सहायाय आगच्छन्। विष्णुना सह देवसमूहं दृष्ट्वा, प्राणिनां नाथः, सिंहः शृगालानिव, हसन् न च व्यथितः। तस्मिन्नेव क्षणे, आकाशे रथः प्रादुरभवत्, सहस्रसूर्यप्रभः, शोभायमानध्वजः, वृषलक्षणः। स रथः दिव्याश्वाभ्याम् युक्तः, चत्वारि चक्राणि, दिव्यायुधैः रत्नभूषितैः शोभितः। तस्मिन उत्तमस्मिन रथे, पूर्ववद् सारथिः नियुक्तः, त्रिपुरयुद्धे यथा, कृष्णरथस्थः। तदा ब्रह्मा, त्रिशूलधारिणः आज्ञया, तं श्रेष्ठरथम् हरये समीपं नीत्वा, अञ्जलिं कृत्वा उवाच। "शुभभद्र, शुभरूप, चन्द्रमण्डितेश्वरः त्वाम् अव्ययरथमारोहitum आज्ञापयति।" मुन्याश्रमसमीपे, त्रिनेत्रः अम्बिकया सह, तव विक्रान्तिम् पश्यति, महाबाहो। तद्वाक्यं श्रुत्वा, स वीरः गणनायकः, ब्रह्मणः कृतं दिव्यरथम् आरोहत्। ब्रह्मा सारथित्वेन उत्तमस्मिन रथे स्थितः, शुभलक्ष्मीः वर्धिता, यथा रुद्रस्य नगरारिणः। ततः भानुकम्पः, बलसम्पन्नः, शशांकसदृशं शोभनं शङ्खं मुखे स्थाप्य, निनादयामास। तस्य शङ्खनादं वीणाविच्छेदसदृशं श्रुत्वा, देवानां उदराग्निः भयात् दीप्तः। ततः क्षणेन, दिशः यक्षैः विद्याधरैः नागराजैः सिद्धैः चाकीर्णाः, युद्धदर्शनाय उद्युक्तैः। ततः नारायणः, श्यामवर्णः, शार्ङ्गधनुषा, गणवृषं बाणवृष्ट्या विद्ध्वा। विष्णुं, शक्तिप्रदर्शनं कृत्वा, शतशो बाणवृष्टिं कृत्वा, दृष्ट्वा, भद्रः विजयधनुः सह सहस्रबाणान् गृहीत्वा। दिव्यं घोरं धनुः आदाय, शनैः आकर्ष्य, मेरुं धनुः यथा ईश्वरः आकर्षति। धनुः आकर्षति, महानादः उत्पन्नः, तेन नादेन भूमिः कम्पिता। तदा गणनायकः, विक्रान्तः, घोरं बाणं, विषधरसदृशं, गृहीत्वा। बाणम् आकर्षन्, भुजः कोशेन मुखेन च संयुतः, सर्पः बिलात् निर्गच्छन्निव दृश्यते। तस्य हस्ते बाणः, तस्मिन क्षणे, महाविषसर्पदष्टः कुमारसर्पः इव दीप्तिमान् अभवत्। घनघोरबाणेन, रुद्रवीर्यसम्पन्नः भद्रः, क्रुद्धः, अव्ययविष्णुं ललाटे विद्ध्वा। ललाटे ताडितः, विष्णुः, पूर्वं अपमानितः, गणेश्वरम् क्रुद्धः, वृषभः सिंहमिव। तदा, क्रूरमुखः, विद्युत्सदृशं बाणं, गणराजस्य भुजं सर्पसदृशं विद्ध्वा। विरभद्रः, बलसम्पन्नः, दशसहस्रसूर्यसदृशं बाणं, विष्णोः भुजं वेगेन ताडितवान्। विष्णुः पुनः भद्रं ताडितवान्, भद्रः विष्णुं ताडितवान्; एवं, विप्राः, बाणैः परस्परं ताडितवन्तः। द्वौ वेगेन बाणैः परस्परं ताडयन्तौ, घोरयुद्धं उत्पन्नम्, रोमाञ्चजनकं। तयोः घोरयुद्धं दृष्ट्वा, दिव्यजनैः 'हाहा' इति आकाशे महान् शब्दः अभवत्।