शिवपुराणम्

यदा मन्त्रैः उक्ताः अपि सर्वे देवाः, मनः अत्यन्तं विमूढाः, शुभाय यज्ञांशं दातुं न इच्छन्ति, तदा तेषां स्ववाक्यं सत्यम् उचितं च व्यर्थं जातम्। तदा ते मूढाः ब्रह्मणः नित्यं धाम प्रस्थिताः। ततः गणाधिपतिः विष्णुं प्रमुखीकृत्य सर्वेभ्यः देवभ्यः उवाच— “मन्त्राः भवद्भिः सम्मानिताः न, बलदर्पेण गर्विताः। अस्मिन्यज्ञे देवैः अस्माकं अपमानः कृतः, अतः अहं भवद्भिः सह जीवितैः अपि भवतां गर्वं नयामि।” एवं उक्त्वा क्रुद्धः प्रभुः नेत्राग्निना यक्षाणां महावेदिं विदारितवान्, यथा पूर्वं हरः। ततः सर्वे गणेश्वराः, पर्वतसमाकाराः, यज्ञस्तम्भान् उन्मूल्य, तान् ब्राह्मणानां ग्रीवायां रज्जुभिः बद्धवन्तः। विविधानि यज्ञपात्राणि विदार्य, यज्ञसामग्रीं आदाय, गङ्गायाः प्रवाहे क्षिप्तवन्तः। तत्र दिव्यान्नपानस्य पर्वतसमूहाः, क्षीरनदी अमृतस्रवणयुक्ता, स्निग्धदधि च प्रकटितम्। तत्र सर्वविधं मांसं, स्थूलं सूक्ष्मं च, सुगन्ध्यन्नानि, स्वादुपानानि, चोष्यं च खाद्यं सर्वं दृष्टम्। ते वीराः तानि मुखैः खादन्तः, तानि लुण्ठयन्तः, वज्रैः, चक्रैः, महाशूलैः, तोमरैः, पाशैः, गदाभिः च वितरन्तः। मुसलैः, खड्गैः, शूलेन, विदारणदण्डैः, परशुभिः च सर्वे देवाः, लोकपालैः सह आक्रान्ताः। वीरभद्रस्य शरीरात् उत्पन्नाः शक्तिमन्तः गणाः, “छिन्धि! विदारय! क्षिप! विद्रावय!” इति घोषयन्तः, त्वरया आघातं कृत्वा, विदारयन्तः, नाशयन्तः। “हन्त! आक्राम! विदारय! उन्मूलय!” इति क्रोधोत्पन्नाः कठोरशब्दाः, करुणनादाः, श्रवणाय भयङ्कराः, सर्वत्र प्रतिध्वनिताः। यत्र यत्र गणेश्वराः युद्धाय उपस्थिताः, केचित् विस्तीर्णनेत्राः, केचित् दन्तान् जिह्वां च दन्त्यन्तं च दन्तैः दन्त्यन्तं च कृतवन्तः। आश्रमवासिनः ब्राह्मणान् आकृष्य, तान् तपस्विनः हत्वा, तेषां स्रुवान् गृहीत्वा, अग्निं वारिणि क्षिप्तवन्तः। घटान् विदार्य, रत्नवेदिं च भङ्गयन्तः, गायन्तः, घोषयन्तः, हासयन्तः पुनःपुनः। शिवस्य प्रमुखगणाः रुधिरमद्यं पीत्वा, इन्द्रसहितं देवान् विदार्य, नृत्यन्तः, वृष, नाग, सिंहवराः इव गणेश्वराः। ते अद्वितीयानि कर्माणि कृतवन्तः, रोमाञ्चिताः, केचित् हृष्टाः, केचित् आघातं कृतवन्तः, केचित् धावन्तः, केचित् बक्वन्तः। केचित् नृत्यन्तः, केचित् हासयन्तः, केचित् उच्छलन्तः, प्रमथाः बलसम्पन्नाः। केचित् मेघान् गृहीतुं यत्नवन्तः, केचित् सूर्यं गृहीतुं लीलायाम्, केचित् वातेन सह धावितुम् इच्छन्तः, तीक्ष्णप्रमथाः आकाशे स्थितवन्तः। केचित् महायुद्धायुधानि गृहीत्वा, गरुडवत् महाभुजङ्गाः इव विचरन्तः, देवाः अपि पलायिताः, पर्वतशिखराणि इव आकाशे स्थितवन्तः। केचित् गृहाणि, जालकवातायनयुक्तानि, रैलिंगयुक्तानि उन्मूल्य, वारिणि मध्ये क्षिप्तवन्तः, प्रमथाः मेघगम्भीराः गर्जन्तः। द्वारैः, भित्तिभिः, उपर्याणैः उल्टितैः, यज्ञवाटिका भग्ना, अर्थहीनवाक्यवत् परित्यक्ता। गृहाणि उन्मूल्य, तत्र स्त्रियः “रक्ष! पितः! पुत्र! भ्रातः! मातः!” इति विविधं परित्यागनादं कृतवन्तः। तदनन्तरं विष्णु-इन्द्रमुख्याः देवाः, भयविप्लुताः, सर्वे पलायिताः। देवाः आक्रान्तान् दृष्ट्वा, स्वशरीराणि निर्दोषानि, दोषिनः अपि दण्डं न लब्धवन्तः इति चिन्तयन्तः, गणाधिपः क्रुद्धः अभवत्। ततः सर्वशक्तिसंयमकं त्रिशूलं गृहीत्वा, दृष्टिं उद्वहन्, महाबाहुः, मुखात् ज्वालाः निष्पातयन्, गणेश्वरः देवान् अपि व्याघ्रः गजाः इव वितरयन्। तस्य गमनं अतीव शोभनम् अभवत्। वाराणस्याम् उन्मत्तः इव दृश्यमानः, शक्तिमान् देवसेनां विघ्नयन्। महाह्रदस्थः मत्तमहागजवरः इव, नील-पीत-रक्तवर्णानि दर्शयन्, व्याघ्रचर्मवस्त्रं धारयन्, सुवर्णताराभिः भूषितः। स देवसमूहेषु अग्निः वनमध्ये इव, शीघ्रगमनः, त्रिशूलं वहन्, विचरन्। सर्वे देवाः तं एकं सहस्रवत् दृष्टवन्तः। भद्रकाली, युद्धमदेन मत्ताः, क्रुद्धा, अग्रे अभवत्। तया त्रिशूलं ज्वलन्तं, देवेषु युद्धे विदारितम्। तया सह, रुद्रकोपात् उत्पन्नः, गणेश्वरः शोभितः। युद्धे भद्रकाली, धूमदग्धाग्निवत् कल्पान्ते दीप्तिः, देवाः भयात् वितरयन्तः। ततः यथा लोकाः शेषाग्निना कल्पान्ते दग्धाः, भद्रकाली रुद्रगणेश्वर्यः सूर्यं अश्वारूढं आक्रान्तवती। भद्रकाली शीघ्रं सूर्यस्य शिरः वामपदेन लीलया आघातवती; खड्गैः अग्निं, शूलैः यमं यमपत्नीं च आघातवती। स्थिरत्रिशूलैः रुद्रान्, भारीमुषलैः वरुणं, लोहदण्डैः निरृतिं, तीक्ष्णायुधेन वायुम् स्वयम् आघातवती। गणाधिपः effortlessy, शम्भुं विरोधयन्तः सर्वे देवऋषिसंघं युद्धे विदारितवान्। ततः देवः, नखाग्रेण, सरस्वत्याः नासाग्रं, देवमातुः अपि नासाग्रं छित्त्वा। एवं तत्र शिवगणैः, वीरभद्रः, भद्रकाली च, क्रोधात् देवसेनां भग्नवन्तः, यज्ञवाटिका च नष्टा, देवाः भयविप्लुताः पलायितवन्तः, सर्वत्र कोलाहलः अभवत्।