शिवपुराणम्

तस्य हस्तयोः उन्नतवज्रधारणयोः तेजसा विराजमानयोः, केशाः विद्युत्समप्रभाः दीप्तिमन्तः आसन्। तस्य मुखं विस्तीर्णं, भयानकं, दंष्ट्रायुक्तं च, उदरं चातिविस्तृतं बभौ। तस्य जिह्वा विद्युत्समाना, अधरौ लम्बमानौ, गर्जनं च मेघसमुद्रयोः शब्दवत् आसीत्। व्याघ्रचर्मपरिधानः सः, तस्मात् महती रक्तधारा प्रवहति स्म। तस्य कुण्डले वर्तुलरूपे, कपोलयोर् उभयोर् स्पर्शं कृत्वा विराजेते। शिरसि देवश्रेष्ठमुण्डमालया शोभितः सः आसीत्। महाहेमाभरणैः—नूपुरकङ्कणादिभिः—युद्धे निनदद्भिः अलङ्कृतः, वक्षःस्थले रत्नमणिमुक्ताहारैः सुसज्जितः बभौ। तस्य शौर्यं महाशरभव्याघ्रसिंहसदृशं, चालः च मदोद्धतगजस्य इव महामनोरमः आसीत्। तस्य कान्तिः शंखचामरमल्लिकाचन्द्रपद्मनालानां समाना, हिमाच्छादितशैलपतिरिव सजीवः सञ्चरन् इव दृश्यते स्म। ज्वलनमालया परिवृतः, दीप्तमुक्ताभरणैः भूषितः, सः प्रलयाग्नेः प्रभामिव वहन् अतिविशिष्टः आसीत्। सः समीपं गत्वा, भूमौ जानुना प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा, देवाधिदेवस्य श्रीगणेशस्य पार्श्वे ससम्मानम् उपतस्थे। क्रोधात् सः शुभां भीषणां च देवीम्—महेश्वरशक्तिं—भद्रकालीं साक्षिणीं कृत्वा, स्वकार्यस्य सहचरीं निर्ममे। वीरभद्रं तत्र स्थितं, प्रलयाग्निसदृशं, भद्रया सहितं दृष्ट्वा, शङ्करः उवाच—"शिवमस्तु सर्वेषाम्।" सः, देवीया सह, महेश्वरं प्राञ्जलिः उवाच—"आज्ञापय महादेव! किं कार्यं करवाणि?" तदा त्रिपुरान्तकः, पार्वत्याः प्रीत्या, गंभीरया गिरा, वीरभद्रं महाबाहुं उवाच—"सह भद्रकल्या, त्वं त्वरितं दक्षस्य प्रचेतसः यज्ञं विनाशय; एष ते कार्यम्, गणाधिप। अहम् अपि, तया सह, रैभ्याश्रमस्थो भूत्वा, गणाधिप, तव भीमं वीर्यं पश्यामि।" कनखले गङ्गाद्वारस्य समीपे, यत्र तरवः मेरुमन्दरशिखरसमाः सुवर्णशृङ्गाः तिष्ठन्ति, तत्रैव दक्षस्य यज्ञः सम्प्रति प्रवर्तते। त्वं शीघ्रं तं यज्ञं विनाशय। देवेन एवं उक्ते, हिमालयाधिपतिदुहिता देवी, भद्रां स्नेहेन अपश्यत्, वत्सवत् धेनुर्भद्रां निरीक्षते स्म। षण्मुखस्य शिरः आलिङ्ग्य, घ्राणं कृत्वा, सस्मिता, सा स्वयं मधुरसुमृदुवचनं उवाच—"भद्रे, त्वं महाभागा महाशौर्या च, मम कृते जातासि, मम कोपं शमयितुम्।" "दक्षः यज्ञकर्मणि प्रवृत्तः, यज्ञपतिं न आमन्त्रयत्; तस्मात् द्वेषात्, हे गणाधिप, तस्य यज्ञं विनाशय। मम आज्ञया, भद्रे, यज्ञलक्ष्मीं विघ्नलक्ष्मीं कुरु; प्रियं, यजमानं च भद्रया सह हन्याः।" शिवपार्वत्योः अद्भुतकर्मणोः आज्ञां लब्ध्वा, भद्रः शिरसा वन्दित्वा प्रस्थितुं समुपक्रामत्। ततः भगवाञ् क्रुद्धः, वीरभद्रः महादेवः, यः भूतगृहवासः, देवीकोपशमनः, प्रकटितः। तस्य रोमकूपेभ्यः रोमजाख्याः गणेश्वराः सृष्टाः, दक्षिणबाहोः कोटिशः उग्ररूपिणः गणाः उत्पन्नाः। पादोरूकटिस्कन्धपार्श्ववदनकण्ठगुप्ताङ्घ्रिशिरोग्रीवमुखोदरेभ्यः अपि अन्ये सृष्टाः। तैः भद्रसमशौर्यैः गणेश्वरैः, समस्तं जगत् सर्वस्रोतःसन्धिषु पूरितम्। ते सर्वे सहस्रबाहवः, प्रत्येकहस्ते सहस्रशस्त्रधारिणः, रुद्रभक्ताः, रुद्रप्रभासमुल्लसन्तः। त्रिशूलशक्तिगदापरशुकपालशिलाधारिणः, कालाग्निरुद्रसदृशाः, त्रिनेत्राः, जटिलाः च। शतशः सिंहारूढाः, आकाशमार्गे शीघ्रं पतन्तः, मेघगर्जननिनादसमैः शब्दैः गर्जन्तः, भद्रपुत्राः बभुः। तैः महात्मभिः परिवृतः, भगवान् कालभैरव इव, प्रलयाग्निशतैः संयुक्तः, दीप्तिमान् अभवत्। तेषां मध्ये, वृषारूढः, वृषध्वजः भगवान् भद्रः, मेघेषु ब्रह्मेव प्रभया विराजमानः, अग्रे प्रस्थितः। भद्रः भस्मप्रभः, वृषमारुह्य, मुक्ताफलधवलच्छत्रं धारयन्, शुद्धधवलचामरं च बिभ्रत्, बभौ। तस्य पार्श्वे, भस्मधारी भगवान् शैलपतिरिव विश्वाचार्यस्य पार्श्वे शोभते स्म। सः अपि भद्रः, शुभ्रचामरहस्तः, शशिशीतलप्रभः, त्रिशूलधारीश्वरः च, शोभाम् अवाप। भद्रस्य पुरतः, दिव्यः भानुः, सुवर्णरत्नाभूषितः, शुभ्रं शंखं वादयामास, पृथिवीं कम्पयन्। दिव्यदुन्दुभयः निनदन्त्यः, दिवं दिव्यनादैः पूरयन्त्यः, मेघशतैः पुष्पवृष्टिः तेषां शिरसि पपात। सुगन्धिपुष्पमधुरमधुवाहिनी वायवः, मन्दं मन्दं मार्गे वातयन्त्यः, तेषां मार्गं सुलभं कुर्वन्ति स्म। ततः सर्वे गणेश्वराः, युद्धशौर्यमदगर्विताः, अग्रे प्रस्थिताः। तस्मिन्नन्तरे, भद्रः भद्रगणमध्ये स्थितः, भद्रया सह शोभते स्म, यथा त्र्यम्बकः रुद्रगणमध्ये अम्बिकया सह। तस्मिन् क्षणे, महाबाहुः वीरभद्रः, स्वमहत्सैन्येन सहितः, दक्षस्य यज्ञवाटिकां, रणभूमिरूपां कृत्वा, प्रविवेश।