शिवपुराणम्

यदा राज्यव्यवस्था नास्ति धर्माचरणं च न दृश्यते, तदा जनाः कामासक्ताः, दुष्टाः, जननाशकाः, जीवेषु हिंसां हर्षेण कुर्वन्ति। तत्र वैश्याः विधिविहीनाः, स्वधर्मत्यागे प्रवृत्ताः, विपथगामिनः, स्वार्थपरायणाः, अन्यायमापनयने च व्यवहारेषु प्रवृत्ताः। गुरुदेवद्विजेषु भक्ति नास्ति, बुद्धिः दूषिता, ब्राह्मणान् भोजयितुं न इच्छन्ति, कञ्जुषाः, स्तम्भितहस्ताः च। परदारसंयोगे च मनः मलिनं, लोभमोहाभ्यां विमूढाः, सत्कर्मदानादीनि त्यजन्ति। एवं शूद्राः अपि ब्राह्मणाचारमुपजप्य, दीप्तवर्णाः सन्तः, मूढाः स्वधर्मत्यागे प्रवृत्ताः। ते तपः कुर्वन्ति, द्विजतेजः क्षिपन्ति, बालानां अकालमृत्युः जनयन्ति, मन्त्रजपपरायणाः च। शिलापूजायां ग्रामदेवताद्यर्चने च यतन्ते, विपरीतचिन्तनाः, वक्राः, द्विजान् निन्दन्ति। धनवन्तः, दुष्कर्मपरायणाः, विद्वांसः, कलहप्रियाः, धर्मकथाम् उपदिशन्ति, धर्मं च हिन्वन्ति। राजवर्णधारिणः, दर्पयुक्ताः, उदाराः, महदहंकारयुक्ताः, ब्राह्मणसेवां स्वशक्तिमिव मन्यन्ते। स्वधर्मविहीनाः, मूढाः, मिश्रजाः, क्रूरचित्ताः, महदहंकारयुक्ताः, चतुर्वर्णनाशकाः। उत्तमकुले जाताः, आत्मनं श्रेष्ठं मन्यन्ते, चतुर्वर्णेषु भ्रमं जनयन्ति, सर्ववर्णदूषकाः, मूढाः, सत्कर्मणि प्रवृत्ताः अपि। स्त्रियः बहवः पतिताः, पतिसम्मानविहीनाः, श्वशुरादीनां हानिकारकाः, निर्भयाः, अशुद्धान्नभोजिन्यः। मायाच्छदने च कुशलाः, कपटपरायणाः, कामग्रस्ताः, नित्यं परदारसंयोगे प्रवृत्ताः, स्वपत्नीनां दूरस्थाः। बालाः मातापितृभक्तिहीनाः, दुष्टसंकल्पाः, विद्याग्रहणे न प्रवृत्ताः, नित्यं रोगपीडिताङ्गाः। एवं येषां बुद्धिः नष्टा, स्वधर्मत्यागे प्रवृत्ताः, हे सूत, तत्र कः पन्थाः भवति, इह वा परत्र वा? अतः अस्माकं मनः एतादृशैः चिन्ताभिः नित्यं क्लिष्टं; परोपकारात् महद् धर्मः नास्ति। किं सरलमार्गेण तेषां दुःखभारः नाशयितुं शक्यते? कृपया, तद् उद्घाटय, येन सर्वशास्त्रार्थः वास्तवतः ज्ञायते। एवं ऋषिणां शुद्धचित्तानां वचनानि श्रुत्वा, सूतः, हृदयेन शंकरं स्मरन्, तान् ऋषीन् प्राह। सूतः उवाच— "हे पुण्यशालिनः, सर्वलोकहिताय युष्माभिः उत्तमं पृष्टम्। गुरुम् स्मृत्वा, स्नेहात्, वदामि— श्रूयताम् श्रद्धया। एष शैवपुराणः परमः, वेदान्तसारः, सर्वपापसमूहनाशकः, परं सत्यं परत्र दातुम् समर्थः। तत्र शिवस्य परमयशः नित्यं विस्तारयति, कलिप्रमादं विनाशयति, ब्राह्मणानां चतुर्वर्गफलप्रदः। हे श्रेष्ठद्विजः, केवलं अस्य उत्तमस्य शैवपुराणस्य अध्ययनात्, परमं शुभं पदं लभ्यते। यावत् शैवपुराणं लोके न घोष्यते, तावत् ब्राह्मणहत्या मुख्या पापसमूहः वर्धते— हन्त! यावत् शैवपुराणं लोके न घोष्यते, तावत् कलिकाले महाविपत्तयः निर्भयाः विचरन्ति— हन्त! यावत् शैवपुराणं लोके न घोष्यते, तावत् सर्वशास्त्राणि परस्परं विवादन्ति— हन्त! यावत् शैवपुराणं लोके न घोष्यते, तावत् शिवस्य स्वरूपं महत्सु अपि दुरावगमं— हन्त! यावत् शैवपुराणं लोके न घोष्यते, तावत् यमदूताः क्रूराः निर्भयाः विचरन्ति— हन्त! यावत् शैवपुराणं लोके न घोष्यते, तावत् अन्ये सर्वे पुराणाः पृथिव्यां गर्जन्ति— हन्त! यावत् शैवपुराणं लोके न घोष्यते, तावत् सर्वतीर्थानि, सर्वमन्त्राणि, सर्वपुण्यक्षेत्राणि, सर्वपीठानि, सर्वदानानि, सर्वदेवाः, सर्वसिद्धान्ताः, पृथिव्यां परस्परं विवादन्ति। हे द्विजश्रेष्ठ, अस्य शैवपुराणस्य श्रवणपाठयोः फलम् अहं सम्पूर्णं वर्णयितुं न समर्थः। तथापि, तस्य महिम्नः किंचित् वक्ष्यामि; मनः स्थिरं कृत्वा, यद् व्यासः मम उक्तवान्, तत् शृणुत। यः शैवपुराणं, एकश्लोकं वा अर्धश्लोकं वा, भक्त्या पठति, तस्य पापानि क्षणेन नश्यन्ति। यः अनवद्यं, तस्य सामर्थ्यानुसारं, नित्यं भक्त्या शैवपुराणं पठति, स जीवन्मुक्तः इति कथ्यते। यः नित्यं भक्त्या शैवपुराणं पूजयति, स अश्वमेधयागफलम् निश्चितं प्राप्नोति।