शिवपुराणम्

संस्मरामि कथां दिव्यां रुद्राक्षस्य महात्म्यं यथाऽशिवेन पार्वत्यै प्राक् उक्तम्। तत्र त्रिमुखं रुद्राक्षं सदा सिद्धिदं, यस्य प्रभावेन सर्वविद्याः दृढं स्थाप्यन्ते। चतुर्मुखं रुद्राक्षं ब्रह्मैव; नरहत्या-पापं नाशयति, दर्शनस्पर्शाभ्यां च चतुर्वर्गं तत्क्षणात् ददाति। पञ्चमुखं रुद्राक्षं स्वयम्भू रुद्रः कालाग्निरूपः सर्वेषां मोक्षं ददाति, सर्वकामफलप्रदः। पञ्चमुखेन गमनं निषिद्धं, दुष्कृतं, अन्नान्यपात्रं च सर्वपापं नश्यति। षण्मुखं कार्तिकेयस्य रुद्राक्षं दक्षिणबाहुस्थं ब्रह्महत्या-पापादिविमुक्तिं ददाति, नात्र संशयः। सप्तमुखं महेशान्यनङ्गाख्यं धारयन् दारिद्र्यवानपि देवेश्वरत्वं प्राप्नोति। अष्टमुखं रुद्राक्षं वसुभैरवरूपं धारयन् आयुष्यम् पूर्णं लभते, मृतोऽपि त्रिशूलधारी भवति। नवमुखं भैरवः, कपिलः ऋषिः, दुर्गा अधिष्ठात्री, महेश्वरी नवधा दृश्यते। यः भक्त्या वामहस्ते तं रुद्राक्षं धारयति, स सर्वेश्वरत्वं प्राप्नोति, मम तुल्यः स्याद्, न संशयः। दशमुखं महेशान्यं जनार्दनः स्वयमेव; तं धारयन् सर्वकामफलम् आप्नोति। एकादशमुखं रुद्राक्षं रुद्रसहितं धारयन् सर्वत्र विजयी भवति। द्वादशमुखं रुद्राक्षं शिरसि धारयेत्; तत्र सर्वे द्वादशादित्याः प्रतिष्ठिताः। त्रयोदशमुखं रुद्राक्षं विश्वेदेवः; तं धारयन् सर्वकामाः, सौभाग्यं, शुभं च लभते। चतुर्दशमुखं रुद्राक्षं परमशिवः; भक्त्या शिरसि धारयन् सर्वपापं नाशयति। एवं मुखभेदेन रुद्राक्षस्य प्रकाराः निरूपिताः। श्रद्धया भक्त्या च मन्त्रैः सह रुद्राक्षं धारयेत्, सर्वकामसिद्धये, देवेषु प्रमादं वर्जयन्। मन्त्रविना रुद्राक्षं भूमौ यः धारयति, स चतुर्दशेन्द्रकालं घोरनरकं गच्छति। रुद्राक्षधारिणं दृष्ट्वा भूतप्रेतपिशाचदाकिनीशाकिन्याद्यः दूरं पलायन्ति। यत्र रुद्राक्षधारणं दृश्यते, तत्र सर्वमायादिकं भयात् दूरं गच्छति। रुद्राक्षधारिणं दृष्ट्वा शिवः, विष्णुः, देवी, गणपति, सूर्यः, अन्ये च देवाः पार्वत्याः, तुष्टाः भवन्ति। अतः रुद्राक्षस्य महात्म्यं ज्ञात्वा, हे महादेवि, मन्त्रैः भक्त्या च सम्यक् धारयेत्, धर्मवृद्धये। शिवः आदौ गिरिजायाः रुद्राक्षस्य च भस्मनः महात्म्यं कथितवान्, यद् भोगमोक्षप्रदं। भस्मरुद्राक्षधारिणः शिवस्य अतीव प्रियः; तयोः धारणबलात् भोगमोक्षौ निश्चितं लभ्येते। यः भस्मरुद्राक्षं धारयन् शिवभक्तः पञ्चाक्षरमन्त्रजपपरः, स पूर्णः, शुभदृष्टिः इति कथ्यते। त्रिपुण्ड्ररहितं रुद्राक्षमालारहितं च पूज्यमानं अपि महादेवः इच्छितफलम् न ददाति। यद् त्वया पृष्टं, हे मुनीश्वर, सर्वं उक्तम्; भस्मरुद्राक्षयोः महात्म्यं, सर्वकामसिद्धिदं। यः प्रतिदिनं रुद्राक्षभस्मयोः परमं शुभं महात्म्यं भक्त्या शृणोति, स सर्वकामान् आप्नोति। अत्र पुत्रैः पौत्रैः सह सर्वसुखान् भुक्त्वा, परमं मोक्षं प्राप्य, शिवस्य अतीव प्रियः भवति। इदं ते, हे श्रेष्ठमुने, विद्येश्वरसंहितायाः शिवाज्ञया सर्वसिद्धिमोक्षप्रदं नित्यम् उक्तम्। अथ शिवस्य स्तुतिः आरभ्यते— नमः शिवाय सोमाय, तस्य गणपुत्रभृत्येभ्यः, प्रधानपुरुषाधिपाय, सृष्टिस्थितिसंहारकारणाय। तस्य शक्तिः अप्रतिमाऽस्ति, सार्वभौमत्वं च; ऐश्वर्यं महत्त्वं तस्य स्वभावः। अजाय, जगद्विधातृये, नित्ये, शुभे, अक्षये, महेश्वरात्मनि, महात्मनि, शिवे शरणं गच्छामि। धर्मक्षेत्रे, गङ्गायमुनासंगमे पुण्ये प्रयागे, नैमिषारण्ये, ब्रह्मलोकमार्गे— तत्र सत्यनिष्ठव्रतधारिणः, महातेजाः, महाभाग्यवन्तः ऋषयः, महायज्ञं अकुर्वन्। तत्र तेषां शुद्धकर्मणां यज्ञश्रवणं कृत्वा, सत्यवत्याः पुत्रः वेदव्यासस्य शिष्यः, बुद्धिमान् सुतः, त्वरितं समागच्छत्। स महात्मा, त्रिलोकविख्यातः, पञ्चविधवाक्यगुणदोषविशारदः, बृहस्पतेः अपि श्रेष्ठः, मधुरवाचः, कान्तशब्दः, कथा-निपुणः, कालयोग्यः कविः, पुराणकथाप्रवक्ता, सुतः, तत्र आगतः। तं आगतम् ऋषयः हर्षितहृदयाः, यथायोग्यं सत्कारं पूजां च अकरोत्। स ऋषिभिः कृतसत्कारं मनः नियोज्य, आज्ञया स्वीकृतवान्, संयमेन च। एवं रुद्राक्षभस्मयोः महात्म्यं, शिवस्तुतिः, पुण्यक्षेत्रे ऋषिसंवादः च, एकस्मिन् दिव्ये कथानके सम्यक् विराजते।