श्रद्धया शिवपूजनस्य वैदिकविधिं यथाक्रमं कथयामि। पूजकः "पार्याय नमः" इति मन्त्रेण वा पुष्पमन्त्रेण पुष्पाणि समर्पयेत्। "पर्ण्याय नमः" इति मन्त्रेण वा अन्यथा बिल्वपत्राणि दद्यात्। "कपर्दिने नमः" इति मन्त्रेण धूपं विधिवत् अर्पयेत्; दीपदानं "आशवाय नमः" इति ऋच्मन्त्रेण विधिपूर्वकं कुर्यात्। "ज्येष्ठाय नमः" इति मन्त्रेण उत्तमं नैवेद्यं समर्पयेत्; ततः "त्र्यम्बकं" इति मन्त्रेण पुनः आचमनं स्मर्यते। "इमा रुद्राय" इति ऋच्मन्त्रेण फलं दद्यात्; "व्रज्याय नमः" इति मन्त्रेण सर्वं शम्भवे समर्पयेत्। "मनः महान्तं" तथा "मानस्तोक" इति द्वाभ्यां मन्त्राभ्यां चैकादशाक्षरैः रुद्राणां पूजनं कुर्यात्। "हिरण्यगर्भ" इत्यादि त्रिभिः ऋचः दक्षिणा समर्प्यते; "देवस्यत्वे" इति मन्त्रेण विद्वान् अभिषेकं विधिपूर्वकं कुर्यात्। शम्भोः दीपमन्त्रेण निराजनं विधिपूर्वकं कुर्यात्; "इमा रुद्राय" इत्यादि त्रिभिः ऋचः पुष्पाञ्जलिं भक्त्या समर्पयेत्। "मनः महान्तं" इति मन्त्रेण विद्वान् प्रदक्षिणां कुर्यात्; "मानस्तोक" इति मन्त्रेण प्राज्ञः शिरसा साष्टाङ्गनमस्कारं कुर्यात्। "यतोयता" इति मन्त्रेण अभयमुद्रां दर्शयेत्; "त्र्यम्बकं" इति मन्त्रेण ज्ञानमुद्रां दर्शयेत्। "नमः सेनाय" इति मन्त्रेण महामुद्रां प्रदर्शयेत्; गौमुद्रां च दर्शयेत्; "नमोगे" इति ऋच्मन्त्रेण मुद्रां सूचयेत्। पञ्चमुद्राः प्रदर्श्य, शिवमन्त्रं जपेत्; वेदविद् शतरुद्रीयं मन्त्रं पठेत्। ततः वेदविद् पञ्चाङ्गपाठं कुर्यात्; "देवागत्" इति मन्त्रेण शम्भोः विसर्जनं विधिपूर्वकं कुर्यात्। एवं शिवपूजनस्य वैदिकविधिः व्यासेन उक्तः; अधुनाऽस्मिन् संक्षेपेण परमं वैदिकं कर्म शृणु। "सद्योजात" इति मन्त्रेण मृद्भरणं कुर्यात्; "वामदेवाय" इति मन्त्रेण जलप्रक्षालनं कुर्यात्। "अघोरेण" इति मन्त्रेण लिङ्गनिर्माणं कुर्यात्; "तत्पुरुषाय" इति मन्त्रेण विधिपूर्वकं आवाहनं कुर्यात्। "ईशान" इति मन्त्रेण हरं वेदीं संयोगयेत्; अन्यानि कर्माणि विद्वान् संक्षिप्त्या कुर्यात्। गुरुणा दत्तं पञ्चाक्षरमन्त्रं विधिपूर्वकं षोडशोपचारैः पूजनं कुर्यात्। भवं संसारनाशकं महादेवं, उग्रं, उग्रनाशनं, शर्वं, शशिशेखरं च चिन्तयेम। अनेन मन्त्रेण वा अन्यथा, विद्वान् शङ्करं पूजयेत्; शुद्धया, दोषं त्यक्त्वा, शिवः भक्त्या एव फलप्रदः। एवं वैदिकक्रमः पूजायाः उक्तः; अधुना सामान्यविधिः द्विजातीनां यथावत् प्रवक्तव्यः। भूमिलिङ्गस्य पूजनं शिवनाम्ना विधिपूर्वकं विहितम्। हरः, महेश्वरः, शम्भुः, शूलपाणिः, पिनाकधृक्, शिवः, पशुपतिः, महादेवः—एतानि नामानि क्रमेण प्रयोज्यन्ते। मृद्भरणं, निर्माणं, स्थापनं, आवाहनं, स्नानं, पूजनं, विसर्जनं च कर्तव्यम्। एतानि सर्वाणि कर्माणि चतुर्थीसमाप्तानि 'अं' इत्यादि नाम्ना, भक्त्या श्रद्धया च क्रमशः कुर्यात्। षडक्षरमन्त्रेण हस्तयोः न्यासं विधिपूर्वकं कृत्वा, ततः तस्य ध्यानं कुर्यात्। कैलासपीठमध्ये स्थितं प्रभुं चिन्तयेत्, संन्दाद्यादिभिः भक्तैः पूजितं, भक्तदुःखदाहाग्निवद् दीप्तं, विश्वाभरणैरलङ्कृतं, उमया आलिङ्गितं च। सदा महेशं रजतगिरिसदृशं, शशिशेखरं, रत्नाभरणैः शोभिताङ्गं, हस्तेषु परशुं, मृगं, वरं, अभयं धारयन्तं, प्रसन्नं, पद्मासीनं, अमरगणैः परिवृतं, व्याघ्रचर्मवस्त्रं, विश्वबीजमूलं, सर्वभीतनाशकं, पञ्चवक्त्रं, त्रिनेत्रं च सदा चिन्तयेत्। एवं ध्यानं कृत्वा भूमिलिङ्गं पूज्य, गुरुदत्तं पञ्चाक्षरमन्त्रं विधिपूर्वकं जपेत्। स्तोत्रैः देवेशं प्रशंस्य, नमस्कृत्य, ब्राह्मणश्रेष्ठः विविधानि नामानि शतरुद्रीयं च पठेत्। ततः नूतनपुष्पाणि अञ्जलौ धृत्वा, भक्तिपूर्वकं शङ्करं मन्त्रैः प्रार्थयेत्। "त्वमेव मम, मम जीवितं तव गुणेषु समर्पितम्, मम मनः सदा त्वयि स्थिरम्, हे मृड, त्वां करुणासागरं जानन्, हे भूतनाथ, मयि अनुग्रहं कुरु।" "यद् अहं कृतवान्—जपं, पूजनं, इत्यादि—अज्ञानात् वा ज्ञानात् वा, तद् ते अनुग्रहेण फलप्रदं भवतु, हे शङ्कर।" "अहं महापापी, त्वं महापावनः; एतद् ज्ञात्वा, हे गौरीनाथ, यथेष्टं कुरु।" "त्वं न वेदैः, पुराणैः, सिद्धान्तैः, ऋषिभिः वा ज्ञायसे; हे महादेव, कथं त्वां जान्यामि, हे महाशिव?" "यथा भवामि, तथापि अहं सर्वथा तव, हे महेश्वर; त्वया रक्षितव्यः अस्मि—अनुग्रहं कुरु, हे परमेश्वर।" एवं नूतनपुष्पाणि शिवे समर्प्य, शम्भुं भक्त्या प्रणम्य, विधिपूर्वकं साष्टाङ्गनमस्कारं कुर्यात्। ततः विद्वान् विधिपूर्वकं प्रदक्षिणां कुर्यात्; पुनः स्तोत्रैः देवेशं श्रद्धया प्रशंस्येत्। ततः कण्ठनादं कृत्वा, शुद्धचित्तः प्रणम्य, नमः समर्प्य, विसर्जनं कुर्यात्। एवं, हे मुनेश्रेष्ठ, भूमिलिङ्गपूजनं विधिपूर्वकं कृत्वा, भोगमोक्षौ ददाति, शिवभक्तिं च वर्धयति। यः शुद्धचित्तः अस्मिन् अध्याये पठति, जपति, वा शृणोति, सः सर्वपापैः विमुक्तः, सर्वकामान् प्राप्नोति।