शिवपुराणम्

जन्ममृत्यूपरंपरया द्वन्द्वयुगलं शिवमायायै समर्प्यते। यः पुरुषः एतानि द्वन्द्वे शिवमायायै समर्पयति, सः पुनः तयोः वशः न भवति। यावत् शरीरस्थः कर्मणि आश्रितः तिष्ठति, तावत्तं बद्धं जीवमाहुः; यः तु त्रिषु शरीरेषु ऐश्वर्यं प्राप्नोति, तं मुक्तिम् विद्वांसः वदन्ति। शिवः मायाचक्रस्य प्रवर्तकः परमकारणं च; स एव समर्पितानि द्वन्द्वानि स्वमायया हन्ति। तस्मात् ये द्वन्द्वानि तेनोत्पन्नानि, तानि शिवाय समर्पयेत्; विद्वांसः जानन्ति यत् प्रदक्षिणं नमश्च शिवस्य प्रियतमम् अस्ति। शिवस्य परमात्मनः प्रदक्षिणं च नमः च षोडशोपचारपूजनस्य फलं ददाति। पृथिव्यां नास्ति पापं यत् प्रदक्षिणया न नश्येत्; अतः सर्वपापं केवलं प्रदक्षिणया नाशयेत्। शिवभक्तः मौनी, सत्यादिगुणसम्पन्नः, यथायोग्यं कर्म, तपः, जपः, ज्ञानं, ध्यानं च आचरेत्। तैः कर्मभिः ऐश्वर्यं, दिव्यं शरीरं, ज्ञानं, अज्ञानसंशयविनाशः, शिवस्य सन्निधिं च लभन्ते। कर्मणा फलं लभ्यते, तमः च नश्यति; जन्मफलानि, ज्ञानबुद्धिसंभूतानि च, तानि अपि निष्कास्यन्ते। शिवभक्तः देशकालशरीरवित्तानुसारं यथायोग्यं कर्म कुर्यात्। विद्वान् शिवालये न्यायेन उपार्जितवित्तेन, हिंसादिदोषरहितः, अतिक्लेशं विना, वसेत्। यत्र पञ्चाक्षरीमन्त्रेण जलं वा अन्नं वा जप्यते, तत् शुभं मन्यते; वा दरिद्रस्यापि भिक्षाशनं ज्ञानदं स्मृतम्। शिवभक्तस्य भिक्षाशनं शिवभक्तिं वर्धयति; शिवयोगिनः भिक्षाशनं शम्भुतन्तु इति प्रसिद्धम्। येन केन प्रकारेण, यत्र कुत्रचित्, शुद्धं अन्नं मौनतः भुञ्जीत; रहस्यं न प्रकाशयेत्। शिवमहिमानं तु भक्तेभ्यः एव प्रकाशयेत्; शिवमन्त्रस्य रहस्यं केवलं शिवेन ज्ञायते, नान्येन। शिवभक्तः सदा शिवलिङ्गे शरणं गच्छन् वसेत्; अचललिङ्गे शरणं कृत्वा, विद्वांसः स्थिराः भवन्ति। यथाविधि लिङ्गस्य पूजनं कृत्वा, निःसंशयं मुक्तो भवति; संक्षेपेण, सर्वं मुक्तं—एषः परमः उपायः च परमं फलम्। यद् पुरा व्यासेन उक्तं मया च श्रुतं, तेन अस्माकं कल्याणं भवतु, शिवभक्तिः च स्थिरा अस्तु। यः कश्चन इमं अध्यायं पठति वा शृणोति, सः शिवस्य अनुग्रहेण शिवज्ञानं प्राप्नोति। सूत उवाच—दीर्घायुष्मान् भव, त्वं पुण्यशीलः शिवभक्तः च। यथावत् त्वया लिङ्गस्य महात्म्यं परं फलं ददाति इति उक्तम्। अधुना पुनः महेशस्य पार्थिवलिङ्गस्य परमं माहात्म्यं व्यासेन पूर्वं यत् कथितं, तद् विस्तरेण कथयामि। शृणुत सर्वे मुनयः, अहं यथावत् भक्त्या शिवस्य पार्थिवलिङ्गस्य माहात्म्यं कथयिष्यामि। एतेषां सर्वेषां लिङ्गानां मध्ये पार्थिवलिङ्गं श्रेष्ठम्; तस्य पूजया बहवः ब्राह्मणाः सिद्धिं प्राप्तवन्तः। हरिः, ब्रह्मा, मुनयः, प्रजापतयः च, पार्थिवलिङ्गं पूजयित्वा, स्वाभीष्टं फलम् अवाप्तवन्तः। देवाः, असुराः, मनुष्याः, गन्धर्वाः, नागाः, राक्षसाः च, अन्ये च बहवः, तस्य पूजनात् परमसिद्धिं प्राप्तवन्तः। कृतयुगे रत्नमयं लिङ्गं, त्रेतायां हेममयं, द्वापरे रसेन श्रेष्ठं, कलौ तु पार्थिवं स्मृतम्। अष्टमूर्तिषु सर्वेषु पार्थिवमूर्तिः परमा; अनन्यभक्त्या पूजिता सा तपसा महाफलं ददाति। सर्वेषां देवतानां मध्ये महेश्वरः ज्येष्ठः श्रेष्ठश्च; एवं लिङ्गेषु सर्वेषु पार्थिवलिङ्गं श्रेष्ठमिति कथ्यते। सरित्सु गङ्गा यथा श्रेष्ठा, तथा लिङ्गेषु पार्थिवं परमं स्मृतम्। मन्त्रेषु प्रणवः यथा श्रेष्ठः, तथा पार्थिवलिङ्गं पूज्यतमम्। वर्णेषु ब्राह्मणः श्रेष्ठः, नगरेषु काशी, व्रतेषु शिवरात्रिव्रतम्, शक्तिषु शैवी, तद्वत् लिङ्गेषु पार्थिवं श्रेष्ठम्। यदि स्वभावतः अन्यलिङ्गं पूजयति, तस्य पूजनं, स्नानं, दानं इत्यादिकं फलरहितं भवति। पार्थिवलिङ्गस्य पूजनं पुण्यं, संपत्तिं, दीर्घायुष्यम्, तुष्टिं, पुष्टिं, वित्तं च ददाति; तद् श्रेष्ठैः पूज्यं। येन केन द्रव्येण, श्रद्धाभक्तियुतः, पार्थिवलिङ्गं पूजयेत्, सः सर्वाभीष्टसिद्धिदं लभते। यः पार्थिवलिङ्गं निर्माय, शुभपीठे पूजयति, सः अत्रैव धनवान् भवति, रुद्रत्वं च प्राप्नोति। यः पार्थिवलिङ्गं बिल्वपत्रैः त्रिसंध्यां पूजयति, दशवारं वा एकादशवारं च, तस्य पुण्यं शृणुत। सः अस्मिन्नेव देहे रुद्रलोके महत्त्वं प्राप्नोति; दर्शनमात्रेण स्पर्शनमात्रेण वा, सर्वपापानि नश्यन्ति।