शिवपुराणम्

सूतः श्रुत्वा मुनीनां वचः, तेषां कृपां प्रार्थयमानानां, एकं रहस्यं श्रोतुमिच्छन्तः, तं पृष्टवन्तः—"हे सूत महाबुद्धे, यदि त्वं नोऽनुग्रहं दातुमिच्छसि, तर्हि तद् रहस्यं अपि वद।" तदा मुनयः पप्रच्छुः—"कलियुगे घोरे समुपस्थिते, यदा जनाः पुण्यहीनाः, सर्वे पापाचाररता, सत्यधर्मपराङ्मुखाः भवन्ति, तदा का गतिः स्यात्? ते परदोषनिन्दनपराः, परधनलोलुपाः, परस्त्रीषु मनो निबध्नन्ति, परपीडनरताश्च। देहमात्मेत्यभिमानदोषेण मोहिताः, नास्तिकाः, पशुवद्बुद्धयः, मातापितृद्वेषिणः, स्त्रीदेवपूजकाः, कामदासाः च भवन्ति। ब्राह्मणाः लोभमोहग्रस्ताः, वेदविक्रयजीविनः, धनार्थं स्वाध्यायरताः, मदमोहवशाः। स्वधर्मत्यागिनः, प्रायशो मिथ्याचारिणः, त्रिकालकर्मत्याजिनः, ब्रह्मविद्याविहीनाश्च। निर्दयाः, स्वविद्याभिमानिनः, स्वाचारव्रतत्याजिनः, कृषिकार्यरताः, क्रूरस्वभावाः, अशुद्धचित्ताः। एवं क्षत्रियाः अपि स्वधर्मत्यागिनः, दुष्टसंगिनः, पापेषु रममाणाः, परस्त्रीषु प्रवृत्ताः। न वीर्यवन्तः, वनवासप्रियाः, पलायनशीलाः, चौर्यजीविनः, कामदासचित्ताः। शस्त्रास्त्रविद्याविहीनाः, गोब्राह्मणत्याजिनः, रक्षाहीनाः, शरणवर्जिताः, कामपीडितमृगवत् सदा चरन्ति। शासनधर्मविहीनाः, विषयरताः, पापात्मनः, प्रजानाशकारिणः, प्राणिवधे हृष्टाः। वैश्याः संस्कारवर्जिताः, स्वधर्मत्यागिनः, विपथगामिनः, स्वार्थपराः, मिथ्याप्रमाणव्यवहारीणश्च। गुरुदेवद्विजविमुखाः, दूषितबुद्धयः, प्रायः ब्राह्मणभोजनत्याजिनः, कृपणाः, द्रव्यलोभिनः। परस्त्रीसंगिनः, अशुद्धसंयोगिनः, लोभमोहविमूढचित्ताः, सत्कर्मदानत्याजिनः। शूद्राः अपि ब्राह्मणाचारानुकरणशीलाः, दीप्तवपुषः, मूढाः, स्वधर्मत्यागिनः। तपश्चर्यायामपि प्रवृत्ताः, द्विजतेजोनाशकारिणः, बालानां अकालमरणहेतवः, मन्त्रपठने रताः। शिलादिपूजकाः, ग्रामदेवतार्चकाः, विपरीतबुद्धयः, कुटिलाचारिणः, द्विजदूषकाः। धनवन्तोऽपि पापकर्मरताः, पण्डिताः परन्तु विवादप्रियाः, धर्मकथाप्रवक्ता अपि धर्मनाशकारिणः। राजवल्लभाः, दातारः, दर्पयुक्ताः, ब्राह्मणादिसेवां स्वकीयमाहात्म्यं मन्यन्ते। स्वधर्मरहिताः, मूढाः, संकरजाः, क्रूरबुद्धयः, महादर्पयुक्ताः, चतुर्वर्णनाशकाः। कुलोत्पन्नाः, आत्मोन्नतिमानिनः, वर्णसंकरहेतवः, सर्वजातीदूषकाः, मूढाः, सत्कर्मरताः अपि। स्त्रियः प्रायशः पतिताः, पतिसम्मानरहिताः, श्वश्रूस्वसुरनाशकारिण्यः, निर्भयाः, अशुद्धभोजिन्यः। मृषावेषधारिण्यः, कपटचेष्टायुक्ताः, कामवशगाः, सदा परपुरुषसंगिन्यः, स्वपतिकान्ताराः। बालकाः मातापितृभक्तिविहीनाः, दुष्टबुद्धयः, विद्याग्रहणरहिताः, सदैव रोगपीडितशरीराः। एवं बुद्धिनाशिनः स्वधर्मत्यागिनः, हे सूत, तेषां कः पन्था भवेत् इह वा परत्र वा? अस्माकं मनः सदा एतद्विचारैः क्लिष्टं, न हि महान् धर्मः कश्चिदस्ति परोपकारात्। केन सुकरोपायेन तेषां दुःखभारो नश्येत्? कृपया तद् वद, येन सर्वशास्त्रार्थः सुस्पष्टः स्यात्। एवं विशुद्धचित्तानां मुनीनां वचः श्रुत्वा, सूतः हृदि शङ्करं स्मृत्वा, तान् मुनीन् प्रति उवाच—"हे पुण्यश्लोका! सर्वलोकहिताय युष्माभिः उत्तमं पृष्टम्। गुरुम् अनुस्मृत्य, स्नेहात्, अहं वः कथयिष्यामि—श्रूयताम् आदरेण। एषः परमः शैवः पुराणः वेदान्तसाररूपः, सर्वपापसमूहनाशकः, परत्र परमसत्यप्रदः। अस्मिन्नेव शिवस्य परमं यशः सदा विस्तारं लभते, कलिकल्पितमलनाशनः, चतुर्विधपुरुषार्थफलप्रदः ब्राह्मणानाम्। हे द्विजोत्तमाः, अस्य श्रेष्ठस्य शैवपुराणस्य केवलं पठनात्, परममङ्गलदशां लभते जनः। यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् ब्रह्महत्यादिपापं प्रवर्धते—हन्त! यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् कलियुगे महाप्रलयाः निर्भयाः संचरन्ति—हन्त! यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् सर्वशास्त्राणि परस्परं विवादन्ते—हन्त! यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् शिवस्य तत्त्वं महदपि दुर्निगम्यं भवति—हन्त! यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् यमदूताः क्रूराः निर्भयाः संचरन्ति—हन्त! यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् अन्यानि सर्वाणि पुराणानि पृथिव्यां गर्जन्ति—हन्त! यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् सर्वतीर्थानि पृथिव्यां विवादन्ति—हन्त! यावत् शिवपुराणं लोके न प्रचार्यते, तावत् सर्वमन्त्राः पृथिव्यां विवादन्ते—हन्त!" एवं सूतः मुनिभिः पृष्टः, शिवपुराणस्य माहात्म्यं, कलियुगे धर्मनाशस्य च कारणं, तदुपशमस्य च उपायं, कृपया प्रकटयामास।