ਸ਼ਮ੍ਯਸ੍ਵਤ੍ਥਪਲਾਸ਼ਾਨ੍ਵਾਵਟਾਰਮ੍ਵਧਬਿਲ੍ਵਕਾਨ੍ ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਨਾਦਹੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧਂਤਦ੍ਵੈਭਸ੍ਮ ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਜਮ੍
ਸ਼ਮੀ, ਅਸਵੱਥ, ਪਲਾਸ਼, ਔਦੁੰਬਰ, ਵਟ, ਬਿਲਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੱਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਰਾਖ ਨੂੰ 'ਭਸਮ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਦਰ੍ਭਾਗ੍ਨੌ ਵਾਦਹੇਤ੍ਕਾष੍ਠਂਸ਼ਿਵਮਂਤ੍ਰਂਸਮੁਚ੍ਚਰਨ੍ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਨਵਕੁਂਭੇਨਿਧਾਪਯੇਤ੍
ਜਾਂ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਢੁਕਵੇਂ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸੁੱਚੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਨਵੀਂ ਮਟਕੀ ਵਿੱਚ ਰਾਖ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੀਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਤੁ ਸਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਪੂਜ੍ਯਤੇਪਿ ਚ ਭਸ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥ ਏਵਂ ਹਿ ਸ਼ਿਵਃਪੂਰ੍ਵਂਤਥਾ ऽਕਰੋਤ੍
ਚਮਕ ਲਈ, ਇਹ ਰਾਖ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; 'ਭਸਮ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਐਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯਥਾਸ੍ਵਵਿषਯੇਰਾਜਾਸਾਰਂਗृਹ੍ਣਾਤਿਯਤ੍ਕਰਮ੍ ਯਥਾਮਨੁष੍ਯਾਃਸਸ੍ਯਾਦੀਨ੍ਦਗ੍ਧ੍ਵਾਸਾਰਂਭਜਂਤਿਵੈ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਰਵੋਤਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਸਾੜ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਯਥਾਹਿਜਾਠਰਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦੀਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾਸਾਰਤਰਂਸਾਰਾਤ੍ਸ੍ਵਦੇਹਂਪਰਿਪੁष੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ,
ਤਥਾਪ੍ਰਪਞ੍ਚਕਰ੍ਤਾਪਿਸਸ਼ਿਵਃਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ੍ਵਾਧਿष੍ਠੇਯਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯਦਗ੍ਧ੍ਵਾਸਾਰਂਗृਹੀਤਵਾਨ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰ ਲੈ ਲਿਆ।
ਦਗ੍ਧ੍ਵਾਪ੍ਰਪਞ੍ਚਂਤਦ੍ਭਸ੍ਮਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਰੋਪਯਚ੍ਛਿਵਃ ਉਦ੍ਧੂਲਨੇਨਵ੍ਯਾਜੇਨ ਜਗਤ੍ਸਾਰਂ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍
ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਰਾਖ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾਈ; ਰਾਖ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸ੍ਵਰਤ੍ਨਂਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਕੀਯੇਹਿਸ਼ਰੀਰਕੇ ਕੇਸ਼ਮਾਕਾਸ਼ਸਾਰੇਣਵਾਯੁਸਾਰੇਣਵੈਮੁਖਮ੍
ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਰਤਨ (ਸਾਰ) ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ: ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਚਿਹਰਾ ਹਵਾ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ।
ਹृਦਯਂਚਾਗ੍ਨਿਸਾਰੇਣਤ੍ਵਪਾਂਸਾਰੇਣਵੈਕਟਿਮ੍ ਜਾਨੁਚਾਵਨਿਸਾਰੇਣਤਦ੍ਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਂਗਕਮ੍
ਉਹਦਾ ਹਿਰਦਾ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਚਮੜੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਗੋਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵੋਸ਼੍ਚਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂਸਾਰਂਚੈਵਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍ ਤਥਾਤਿਲਕਰੂਪੇਣਲਲਾਟਾਨ੍ਤੇਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦਾ ਸਾਰ 'ਤ੍ਰਿਪੁੰਡ' ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭਵृਦ੍ਧ੍ਯਾਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਧਿਮਨ੍ਯਤੇਸ੍ਵਯਮੈਤ੍ਯਸੌ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮਨੇਨੈਵਵਸ਼ੀਕृਤਮ੍
ਉਹ ਆਪ ਇਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਧਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਰ ਉਹਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯਵਸ਼ੀਕਰ੍ਤਾਨਾਸ੍ਤੀਤਿਸਸ਼ਿਵਃਸ੍ਮृਤਃ ਯਥਾਸਰ੍ਵਮृਗਾਣਾਂਚਹਿਂਸਕੋਮृਗਹਿਂਸਕਃ
ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਹਿਂਸਾਮृਗੋਨਾਸ੍ਤਿਤਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਿਂਹ ਇਤੀਰਿਤਃ ਸ਼ਂ ਨਿਤ੍ਯਂਸੁਖਮਾਨਂਦਮਿਕਾਰਃ ਪੁਰੁषਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸ਼ੇਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; 'ਸ਼' ਸਦਾ ਸੁਖ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਮ' ਪੁਰਖ (ਮਨੁੱਖ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਕਾਰਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਮृਤਂਮੇਲਨਂਸ਼ਿਵ ਉਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਂਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ਼ਿਵਂਕृਤ੍ਵਾਰ੍ਚਯੇਚ੍ਛਿਵਮ੍
'ਵ' ਸ਼ਕਤੀ, ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਬਣਾਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦੁਦ੍ਧੂਲਨਂਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਂਧਾਰਯੇਤ੍ਪਰਮ੍ ਪੂਜਾਕਾਲੇਹਿਸਜਲਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂਨਿਰ੍ਜਲਂਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਖ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਚ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਪਾਣੀ ਦੇ।
ਦਿਵਾਵਾ ਯਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰੌਨਾਰੀਵਾਥਨਰੋਪਿਵਾ ਪੂਜਾਰ੍ਥਂਸਜਲਂਭਸ੍ਮਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰੇਣੈਵਧਾਰਯੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਪੂਜਾ ਲਈ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਸਮ ਦਾ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਂਸਜਲਂਭਸ੍ਮਧृਤ੍ਵਾਪੂਜਾਂਕਰੋਤਿਯਃ ਸ਼ਿਵਪੂਜਾਂਫਲਂਸਾਂਗਂਤਸ੍ਯੈਵਹਿਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਸਮ ਦਾ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਵੈਸ਼ਿਵਮਂਤ੍ਰੇਣਧृਤ੍ਵਾਹ੍ਯਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੀਭਵੇਤ੍ ਸ਼ਿਵਾਸ਼੍ਰਮੀਤਿਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵੈਕਪਰਮੋਯਤਃ
ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਭਸਮ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ 'ਸ਼ਿਵ ਆਸ਼੍ਰਮੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਵ੍ਰਤੈਕਨਿष੍ਠਸ੍ਯਨਾਸ਼ੌਚਂਨਚਸੂਤਕਮ੍ ਲਲਾਟੇ ऽਗ੍ਰੇਸਿਤਂਭਸ੍ਮਤਿਲਕਂਧਾਰਯੇਨ੍ਮृਦਾ
ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦੀ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਸਮ ਦੀ ਲਕੀਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਹਸ੍ਤਾਦ੍ਗੁਰੁਹਸ੍ਤਾਦ੍ਵਾਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਸ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਗੁਣਾਨ੍ਰੁਂਧ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋਗੁਰੁਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਹੈ; ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਗੁਰੂ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਇਹੀ ਅਰਥ ਹੈ।
ਸਵਿਕਾਰਾਨ੍ਰਾਜਸਾਦੀਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ਰੁਂਧੇਵ੍ਯਪੋਹਤਿ ਗੁਣਾਤੀਤਃ ਪਰਸ਼ਿਵੋਗੁਰੁਰੂਪਂਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਗੁਰੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣਤ੍ਰਯਂਵ੍ਯਪੋਹ੍ਯਾਗ੍ਰੇਸ਼ਿਵਂਬੋਧਯਤੀਤਿਸਃ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾਨਾਂਤੁਸ਼ਿष੍ਯਾਣਾਂਗੁਰੁਰਿਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ 'ਗੁਰੂ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੁਰੁਸ਼ਰੀਰਂਤੁਗੁਰੁਲਿਂਗਂਭਵੇਦ੍ਬੁਧਃ ਗੁਰੁਲਿਂਗਸ੍ਯਪੂਜਾਤੁਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂਕਰੋਤਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਕਾਯੇਨਮਨਸਾਗਿਰਾ ਉਕ੍ਤਂ ਯਦ੍ਗੁਰੁਣਾਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂਵਾ ऽਸ਼ਕ੍ਯਮੇਵਵਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸੁਣਦਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਰੋਤ੍ਯੇਵਹਿਪੂਤਾਤ੍ਮਾਪ੍ਰਾਣੈਰਪਿਧਨੈਰਪਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈਸ਼ਾਸਨੇਯੋਗ੍ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਯ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਦীক্ষਾ ਲਈ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਾਦ੍ਯਰ੍ਥਕਂਸਰ੍ਵਂਗੁਰੋਰ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਸੁਸ਼ਿष੍ਯਕਃ ਅਗ੍ਰਪਾਕਂਨਿਵੇਦ੍ਯਾਗ੍ਰੇਭੁਂਜੀਯਾਦ੍ਗੁਰ੍ਵਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੰਗਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿष੍ਯਃਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਦਾਸ਼ਿष੍ਯਤ੍ਵਯੋਗਤਃ ਜਿਹ੍ਵਾਲਿਂਗਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਂਕਰ੍ਣਯੋਨੌਨਿषਿਚ੍ਯਵੈ
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ; ਜੀਭ, ਲਿੰਗ, ਮੰਤਰ, ਵੀਰਯ, ਕੰਨ ਅਤੇ ਜਣਨੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਃਪੁਤ੍ਰੋਮਂਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰਃਪਿਤਰਂਪੂਜਯੇਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ਨਿਮਜ੍ਜਯਤਿਪੁਤ੍ਰਂਵੈਸਂਸਾਰੇਜਨਕਃਪਿਤਾ
ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਤਾਰਯਤਿਸਂਸਾਰਾਦ੍ਗੁਰੁਰ੍ਵੈਬੋਧਕਃ ਪਿਤਾ ਉਭਯੋਰਂਤਰਂਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਪਿਤਰਂਗੁਰੁਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਗੁਰੂ, ਜਾਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਜਾਣ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਂਗਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾਚਾਪਿ ਧਨਾਦ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਜਿਤੈਰ੍ਗੁਰੁਮ੍ ਪਾਦਾਦਿਕੇਸ਼ਪਰ੍ਯਂਤਂਲਿਂਗਾਨ੍ਯਂਗਾਨਿਯਦ੍ਗੁਰੋਃ
ਆਪਣੇ ਕਮਾਈ ਹੋਏ ਧਨ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਜੋ ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।