ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਰ੍ਵਤਂਪੌਰੁषਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂਭੂਤਲਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਵਿਦੁਃ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਿ ਪੌਰੁषਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਗੁਲ੍ਮਾਦਿ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਵਿਦੁਃ

ਪਹਾੜ ਪੁਰਖ ਲਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਧਰਤੀ ਕੁਦਰਤੀ ਲਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਰਖ਼ਤ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਬੂਟੇ ਆਦਿ ਕੁਦਰਤੀ ਲਿੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

षਾष੍ਟਿਕਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਸ਼ਾਲਿਗੋਧੂਮਪੌਰੁषਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਪੌਰੁषਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦਣਿਮਾਦ੍ਯष੍ਟਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍

ਛਾਸਠ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਲੀ, ਗੋਧੂਮ ਅਤੇ ਪੌਰੁਸ਼ਾ ਵੀ। ਪੌਰੁਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਸਮਝੋ, ਜੋ ਅਣਿਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸੁਸ੍ਤ੍ਰੀਧਨਾਦਿਵਿषਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰਾਸ੍ਤਿਕਾਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਚਰਲਿਂਗੇषੁ ਰਸਲਿਂਗਂ ਪ੍ਰਕਥ੍ਯਤੇ

ਆਸਤਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਚਲਦੀਆਂ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰਸ ਲਿੰਗ ਹੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਸਲਿਂਗਂਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਂਭਵੇਤ੍ ਬਾਣਲਿਂਗਂਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਮਹਾਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਦਂਸ਼ੁਭਮ੍

ਰਸ ਲਿੰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਤੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਣ ਲਿੰਗ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ।

ਸ੍ਵਰ੍ਣਲਿਂਗਂ ਤੁ ਵੈਸ਼੍ਯਾਨਾਂਮਹਾਧਨਪਤਿਤ੍ਵਦਮ੍ ਸ਼ਿਲਾਲਿਂਗਂਤੁਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂਮਹਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਂਸ਼ੁਭਮ੍

ਸੋਨੇ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਧਨ ਤੇ ਮਾਲਕ ਬਣਨ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਥਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਹੈ।

ਸ੍ਫਾਟਿਕਂਬਾਣਲਿਂਗਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍ ਸ੍ਵੀਯਾਭਾਵੇ ऽਨ੍ਯਦੀਯਂਤੁਪੂਜਾਯਾਂਨਨਿषਿਦ੍ਧ੍ਯਤੇ

ਸਫਾਟਿਕ ਤੇ ਬਾਣ ਲਿੰਗ ਸਭ ਨੂੰ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਆਪਣਾ ਲਿੰਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਨਾਹੀ ਨਹੀਂ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂਤੁਪਾਰ੍ਥਿਵਂਲਿਂਗਂਸਭਤ੍ਃਣਾਂਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਵਿਧਵਾਨਾਂਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂਸ੍ਫਾਟਿਕਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍

ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਜੋ ਸਰਗਰਮ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਫਾਟਿਕ ਲਿੰਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਵਿਧਵਾਨਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਰਸਲਿਂਗਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਬਾਲ੍ਯੇਵਾਯੌਵਨੇਵਾਪਿਵਾਰ੍ਧਕੇਵਾਪਿਸੁਵ੍ਰਤਾਃ

ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਜੋ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰਸ ਲਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਜਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਨੀਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਲਿਂਗਂਤੁਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂਤਤ੍ਸਰ੍ਵਭੋਗਦਮ੍ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂਪੀਠਪੂਜਾਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਾ ਭੁਵਿ

ਸ਼ੁੱਧ ਸਫਾਟਿਕ ਲਿੰਗ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਰਗਰਮ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪੀਠ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਤੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਾਤ੍ਰੇਣੈਵਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਤੁਸਰ੍ਵਪੂਜਾਂਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਅਭਿषੇਕਾਂਤੇਨੈਵੇਦ੍ਯਂਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨੇਨਸਮਾਚਰੇਤ੍

ਸਰਗਰਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੂਜਾ ਕੰਮ ਪਾਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਰੇ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤੇ ਭੋਗ ਸ਼ਾਲੀ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੂਜਾਂਤੇਸ੍ਥਾਪਯੇਲ੍ਲਿਂਗਂਸਂਪੁਟੇषੁਪृਥਗ੍ਗृਹੇ ਕਰਪੂਜਾਨਿਵृਤ੍ਤਾਨਾਂਸ੍ਵਭੋਜ੍ਯਂਤੁਨਿਵੇਦਯੇਤ੍

ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਡੱਬੇ ਜਾਂ ਵੱਖਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਹੀ ਭੋਗ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ।

ਨਿਵृਤ੍ਤਾਨਾਂਪਰਂਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਲਿਂਗਮੇਵਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਵਿਭੂਤ੍ਯਭ੍ਯਰ੍ਚਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਭੂਤਿਂਚਨਿਵੇਦਯੇਤ੍

ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਖਮ ਲਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤੇ ਵਿਭੂਤੀ ਹੀ ਭੋਗ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾਏ।

ਪੂਜਾਂਕृਤ੍ਵਾਥਤਲ੍ਲਿਂਗਂਸ਼ਿਰਸਾਧਾਰਯੇਤ੍ਸਦਾ ਵਿਭੂਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਲੋਕਵੇਦਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਭਿਃ

ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ। ਵਿਭੂਤੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਲੋਕੀ, ਵੇਦਕ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਅੱਗ ਤੋਂ।

ਲੋਕਾਗ੍ਨਿਜਮਥੋ ਭਸ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮਾਵਹੇਤ੍ ਮृਦ੍ਦਾਰੁਲੋਹਰੂਪਾਣਾਂਧਾਨ੍ਯਾਨਾਂਚਤਥੈਵਚ

ਲੋਕੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੀ ਭਸਮ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਮਿੱਟੀ, ਲੱਕੜ, ਧਾਤੂ, ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਲਈ।

ਤਿਲਾਦੀਨਾਂ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦੀਨਾਂਤਥੈਵ ਚ ਤਥਾਪਰ੍ਯੁषਿਤਾਨਾਂਚਭਸ੍ਮਨਾਸ਼ਿਦ੍ਧਿਰਿष੍ਯਤੇ

ਤਿਲ ਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਦੂषਿਤਾਨਾਂਚਭਸ੍ਮਨਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰਿष੍ਯਤੇ ਸਜਲਂਨਿਰ੍ਜਲਂਭਸ੍ਮ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਤੁ ਯੋਜਯੇਤ੍

ਕੁੱਤੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਸਮ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਪਾਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਲਗਾਓ।

ਵੇਦਾਗ੍ਨਿਜਂਤਥਾਭਸ੍ਮਤਤ੍ਕਰ੍ਮਾਂਤੇषੁ ਧਾਰਯੇਤ੍ ਮਂਤ੍ਰੇਣਕ੍ਰਿਯਯਾਜਨ੍ਯਂਕਰ੍ਮਾਗ੍ਨੌ ਭਸ੍ਮਰੂਪਧृਕ੍

ਵੇਦਕ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰੋ। ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬਣੀ ਭਸਮ, ਜੋ ਕਰਮ ਅੱਗ ਤੋਂ ਲਿਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਦ੍ਭਸ੍ਮਧਾਰਣਾਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਰੋਪਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ ਅਘੋਰੇਣਾਤ੍ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਬਿਲ੍ਵਕਾष੍ਠਂਪ੍ਰਦਾਹਯੇਤ੍

ਉਹ ਭਸਮ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬਿਲਵਾ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜੋ।

ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਰਿਤਿਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨਦਗ੍ਧਂਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਜਮ੍ ਕਪਿਲਾਗੋਮਯਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕੇਵਲਂ ਗਵ੍ਯਮੇਵ ਵਾ

ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਅੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਅੱਗ ਦੀ ਭਸਮ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਪਿਲ ਗਾਂ ਦੀ ਗੋਬਰ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗਾਂ ਦੀ ਗੋਬਰ ਹੀ ਵਰਤੋ।

ਸ਼ਮ੍ਯਸ੍ਵਤ੍ਥਪਲਾਸ਼ਾਨ੍ਵਾਵਟਾਰਮ੍ਵਧਬਿਲ੍ਵਕਾਨ੍ ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਨਾਦਹੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧਂਤਦ੍ਵੈਭਸ੍ਮ ਸ਼ਿਵਾਗ੍ਨਿਜਮ੍

ਸ਼ਮੀ, ਅਸਵੱਥ, ਪਲਾਸ਼, ਔਦੁੰਬਰ, ਵਟ, ਬਿਲਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੱਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਣੀ ਰਾਖ ਨੂੰ 'ਭਸਮ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਦਰ੍ਭਾਗ੍ਨੌ ਵਾਦਹੇਤ੍ਕਾष੍ਠਂਸ਼ਿਵਮਂਤ੍ਰਂਸਮੁਚ੍ਚਰਨ੍ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਨਵਕੁਂਭੇਨਿਧਾਪਯੇਤ੍

ਜਾਂ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਢੁਕਵੇਂ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸੁੱਚੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਨਵੀਂ ਮਟਕੀ ਵਿੱਚ ਰਾਖ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦੀਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਤੁ ਸਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਪੂਜ੍ਯਤੇਪਿ ਚ ਭਸ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥ ਏਵਂ ਹਿ ਸ਼ਿਵਃਪੂਰ੍ਵਂਤਥਾ ऽਕਰੋਤ੍

ਚਮਕ ਲਈ, ਇਹ ਰਾਖ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; 'ਭਸਮ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਐਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਯਥਾਸ੍ਵਵਿषਯੇਰਾਜਾਸਾਰਂਗृਹ੍ਣਾਤਿਯਤ੍ਕਰਮ੍ ਯਥਾਮਨੁष੍ਯਾਃਸਸ੍ਯਾਦੀਨ੍ਦਗ੍ਧ੍ਵਾਸਾਰਂਭਜਂਤਿਵੈ

ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਰਵੋਤਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਸਾੜ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,

ਯਥਾਹਿਜਾਠਰਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦੀਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾਸਾਰਤਰਂਸਾਰਾਤ੍ਸ੍ਵਦੇਹਂਪਰਿਪੁष੍ਯਤਿ

ਜਿਵੇਂ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ,

ਤਥਾਪ੍ਰਪਞ੍ਚਕਰ੍ਤਾਪਿਸਸ਼ਿਵਃਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ੍ਵਾਧਿष੍ਠੇਯਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯਦਗ੍ਧ੍ਵਾਸਾਰਂਗृਹੀਤਵਾਨ੍

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰ ਲੈ ਲਿਆ।

ਦਗ੍ਧ੍ਵਾਪ੍ਰਪਞ੍ਚਂਤਦ੍ਭਸ੍ਮਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਰੋਪਯਚ੍ਛਿਵਃ ਉਦ੍ਧੂਲਨੇਨਵ੍ਯਾਜੇਨ ਜਗਤ੍ਸਾਰਂ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍

ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਰਾਖ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾਈ; ਰਾਖ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।

ਸ੍ਵਰਤ੍ਨਂਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਕੀਯੇਹਿਸ਼ਰੀਰਕੇ ਕੇਸ਼ਮਾਕਾਸ਼ਸਾਰੇਣਵਾਯੁਸਾਰੇਣਵੈਮੁਖਮ੍

ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਰਤਨ (ਸਾਰ) ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ: ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਚਿਹਰਾ ਹਵਾ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ।

ਹृਦਯਂਚਾਗ੍ਨਿਸਾਰੇਣਤ੍ਵਪਾਂਸਾਰੇਣਵੈਕਟਿਮ੍ ਜਾਨੁਚਾਵਨਿਸਾਰੇਣਤਦ੍ਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਂਗਕਮ੍

ਉਹਦਾ ਹਿਰਦਾ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਚਮੜੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ, ਗੋਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵੋਸ਼੍ਚਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂਸਾਰਂਚੈਵਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਕਮ੍ ਤਥਾਤਿਲਕਰੂਪੇਣਲਲਾਟਾਨ੍ਤੇਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦਾ ਸਾਰ 'ਤ੍ਰਿਪੁੰਡ' ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।