ਤਦਰ੍ਵਾਗਾਵृਤਂ ਲਿਂਗਂ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਹਿ ਨਿਰਾਵृਤਿ ਤਦਰ੍ਵਾਕ੍ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਲਿਂਗਂ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵੈ ਨ ਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਹੇਠਾਂ ਲਿੰਗ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਬਿਨਾ ਢੱਕਣ ਦੇ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਲਿੰਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਬਣਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਤਦਰ੍ਵਾਕ੍ਛਕ੍ਤਿਲੋਕਾ ਹਿ ਸ਼ਤਂ ਵੈ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਮ੍
ਹੇਠਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਸੌ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਹਨ।
ਤਦਰ੍ਵਾਗ੍ਬਿਂਦੁਰੂਪਂ ਹਿ ਨਾਦਰੂਪਂ ਤਦੁਤ੍ਤਰਮ੍ ਤਦਰ੍ਵਾਕ੍ਕਰ੍ਮਲੋਕਸ੍ਤੁ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਲੋਕਕਃ
ਹੇਠਾਂ ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਨਾਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਹੇਠਾਂ ਕਰਮ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ।
ਨਮਸ੍ਕਾਰਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂਹਿਮਦਾਹਂਕਾਰਨਾਸ਼ਨਃ ਜਨਿਜਂਤਿਰੋਧਾਨਂਨਾਨਿषਿਦ੍ਧ੍ਯਾਤਤੇ ਇਤਿ
ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਈ ਲੁਕਾਵਟ ਉੱਥੇ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥ ਏਵਂ ਹਿ ਤਿਰੋਧਾਨਨਿਵਾਰਣਾਤ੍ ਤਦਰ੍ਵਾਕ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਂਤੇਹ੍ਯਾਧਿਭੌਤਿਕਪੂਜਕਾਃ
‘ਗਿਆਨ’ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿਚ ਲੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਾਰ੍ਚਕਾ ਏਵ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂਸਂਪ੍ਰਯਾਂਤਿਵੈ ਤਾਵਦ੍ਵੈਵੇਦਿਭਾਗਂਤਨ੍ਮਹਾਲੋਕਾਤ੍ਮਲਿਂਗਕੇ
ਜੋ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮਹਾ-ਲੋਕ ਦੇ ਲਿੰਗ ਵਿਚ ਅਭਾਗੀ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਦ੍ਯष੍ਟਬਂਧੋਪਿਵੇਦ੍ਯਂਤੇਸਂਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਃ ਏਵਮੇਤਾਦृਸ਼ਂਜ੍ਞੇਯਂਸਰ੍ਵਂਲੌਕਿਕਵੈਦਿਕਮ੍
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਅੱਠ ਬੰਧਨ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਸਮਝੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਿਕ ਤੇ ਵੈਦਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੋ।
ਅਧਰ੍ਮਮਹਿषਾਰੂਢਂਕਾਲਚਕ੍ਰਂਤਰਂਤਿਤੇ ਸਤ੍ਯਾਦਿਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਯੇਸ਼ਿਵਪੂਜਾਪਰਾਸ਼੍ਚਯੇ
ਅਧਰਮ ਦੇ ਮਹਿਸ਼ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਾਲ ਦਾ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਸਚ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂਵृषਭੋਧਰ੍ਮੋਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਧृਕ੍ ਸਤ੍ਯਾਦਿਪਾਦਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਸ਼ਿਵਲੋਕਾਗ੍ਰਤਃਸ੍ਥਿਤਃ
ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਵੱਛ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਚ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ृਙ੍ਗਃ ਸ਼ਮਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੋ ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਵਿਭੂषਿਤਃ ਆਸ੍ਤਿਕ੍ਯਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਗੁਰੁਬੁਦ੍ਧਿਮਨਾ ਵृषਃ
ਵੱਛ ਦਾ ਸਿੰਗ ਕਸ਼ਮਾ ਹੈ, ਕੰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਨ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ; ਅਾਸਥਾ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਸਾਹ ਉਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮਨ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਯਾਦਿਵृषਭਾ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਕਾਰਣਾਦਿषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤਂ ਕ੍ਰਿਯਾਵृषਭਂ ਧਰ੍ਮਂ ਕਾਲਾਤੀਤੋਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਕਰਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਵੱਛ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕਰਮ-ਵੱਛ, ਧਰਮ, ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼ਾਨਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਵਾਯੁਰ੍ਦਿਨਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਕਾਰਣਸਤ੍ਯਾਂਤਾਃ ਕਾਰਣਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਥਾ ਗਂਧਾਦਿਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਭੂਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ਸਦਾ
ਜੋ ਕਾਰਣ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਰਣ-ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ; ਗੰਧ ਆਦਿ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਬਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਗਂਧਸ੍ਵਰੂਪਾਹਿਸ੍ਥਿਤਾਲੋਕਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਪੁਨਃ ਕਾਰਣਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵੈਸ੍ਥਿਤਾ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਉੱਥੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਸੁਖਮ ਗੰਧ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਕਾਰਣ-ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਿਚ ਵੀ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹਨ।
ਪੁਨਃਕਾਰਣਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਲੋਕਾष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਕਾ ਮਤਾਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚਕਾਰਣੇਸ਼ਸ੍ਯषਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਗਾਃ
ਕਾਰਣ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਠਾਈਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਕਾਰਣ ਈਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਛਪਨ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਲੋਕਾਖ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਸਂਮਤਮ੍ ਤਤ੍ਰੈਵਜ੍ਞਾਨਕੈਲਾਸੇਪਞ੍ਚਾਵਰਣਸਂਯੁਤੇ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਮਕ ਲੋਕ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਕੈਲਾਸ ਵਿਚ ਪੰਜ ਘੇਰੇ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਮਂਡਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂਪਞ੍ਚਬ੍ਰਹ੍ਮਕਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਆਦਿਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਮਾਦਿਲਿਂਗਂਤੁਤਤ੍ਰਵੈ
ਇਹ ਪੰਜ ਮੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਆਦਿ ਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਲਯਮਿਦਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂਸ਼ਿਵਸ੍ਯਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਪਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਸਮਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸृष੍ਟਿਃ ਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ਚਸਂਹਾਰਸ੍ਤਿਰੋਭਾਵੋਪ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਃ ਪਞ੍ਚਕृਤ੍ਯਪ੍ਰਵੀਣੋ ऽਸੌਸਚ੍ਚਿਦਾਨਂਦਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ, ਸੰਹਾਰ, ਤਿਰੋਭਾਵ ਅਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ — ਇਹ ਪੰਜ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਸਤ, ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਧਰ੍ਮਃ ਸਦਾਯਸ੍ਯਸਦਾਨੁਗ੍ਰਹਤਤ੍ਪਰਃ ਸਮਾਧ੍ਯਾਸਨਮਾਸੀਨਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮੋਵਿਰਾਜਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਧਰਮ ਧਿਆਨ ਹੈ, ਸਦਾ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਦੇਣ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਆਨੰਦਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਂਸਾਂਧ੍ਯਂਕਰ੍ਮਧ੍ਯਾਨਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਨਿਤ੍ਯਾਦਿਕਰ੍ਮਯਜਨਾਚ੍ਛਿਵਕਰ੍ਮਮਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਧਿਆਨ, ਸੰਧਿਆ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਯਾਦਿਸ਼ਿਵਕਰ੍ਮਭ੍ਯਃ ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨਂਪ੍ਰਸਾਧਯੇਤ੍ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਗਤਾਃਸਰ੍ਵੇਮੁਕ੍ਤਾ ਏਵ ਨਸਂਸ਼ਯਃ
ਕਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਿਵ ਸੰਬੰਧੀ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਮੁਕ੍ਤਿਰਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪੇਣਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮਤ੍ਵਮੇਵਹਿ ਕ੍ਰਿਯਾਤਪੋਜਪਜ੍ਞਾਨਧ੍ਯਾਨਧਰ੍ਮੇषੁਸੁਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੁਕਤੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਆਨੰਦਤ ਹੋਣੀ ਹੈ; ਕਰਮ, ਤਪ, ਜਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਹੋਣਾ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਂਲਬ੍ਧਾਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮਤ੍ਵਮੇਵਹਿ ਯਥਾਰਵਿਃਸ੍ਵਕਿਰਣਾਦਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਪਨੇष੍ਯਤਿ
ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾ ਕੇ, ਮਨ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕृਪਾਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃਸ਼ਂਭੁਰਜ੍ਞਾਨਮਪਨੇष੍ਯਤਿ ਅਜ੍ਞਾਨਵਿਨਿਵृਤ੍ਤੌਤੁਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਸ਼ੰਭੂ, ਦਇਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਗਿਆਨ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਅਗਿਆਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਮਾਤ੍ਮਾਰਾਮਤ੍ਵਮੇष੍ਯਤਿ ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਤ੍ਵਸਂਸਿਦ੍ਧੌਕृਤਕृਤ੍ਯੋਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਮਨ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਆਤਮ ਆਨੰਦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਸ਼ਤਲਕ੍ਸ਼ੇਣਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃਪਦਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਪੁਨਸ਼੍ਚਸ਼ਤਲਕ੍ਸ਼ੇਣਵਿष੍ਣੋਃਪਦਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਸ਼ਤਲਕ੍ਸ਼ੇਣਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਪਦਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਲਕ੍ਸ਼ੇਣ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਪਦਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੁਦਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਵਂਵਿਧੇਨੈਵ ਜਪੇਨ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕਾਦਿਭੂਤਂ ਹਿ ਕਾਲਚਕ੍ਰਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਆਦਿ ਦੇ ਸਰੂਪ ਕਾਲ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਚਕ੍ਰਂਪਞ੍ਚਚਕ੍ਰਮੇਕੈਕੇਨਕ੍ਰਮੋਤ੍ਤਰੇ ਸृष੍ਟਿਮੋਹੌਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਰਂਭੋਗਮੋਹੌਤੁਵੈष੍ਣਵਮ੍
ਕਾਲ ਚੱਕਰ ਪੰਜ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ; ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਹੈ, ਭੋਗ ਦਾ ਚੱਕਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਹੈ।