ਏਤਚ੍ਛਿਵਪੁਰਾਣਂ ਯਃ ਪਠਞ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ਯਦ੍ਯਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸਤ੍ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਕੋਟਿਗੁਣਿਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੋਟੀਆਂ ਵਾਰੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਹਿਤਃ ਪਠੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਰੁਦ੍ਰਸਂਹਿਤਾਮ੍ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨੋ ऽਪਿ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਭਿਰੇਵ ਦਿਨੈਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰਸਂਹਿਤਾਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭੈਰਵਪ੍ਰਤਿਮਾਂਤਿਕੇ ਤ੍ਰਿਃ ਪਠੇਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਮੌਨੀ ਸ ਕਾਮਾਨਖਿਲਾਂਲ੍ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੈਰਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰਸਂਹਿਤਾਂ ਯਸ੍ਤੁ ਸਪਠੇਦ੍ਵਟਬਿਲ੍ਵਯੋਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਟ ਜਾਂ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸਸਂਹਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤੋ ऽਪਿ ਪਰਮਸ੍ਮृਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਣਵਾਰ੍ਥਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਕਾ
ਉੱਥੇ ਕੈਲਾਸ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਓਂਕਾਰ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸਸਂਹਿਤਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਸ਼ਂਕਰਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਦਰ੍ਧਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚ ਤਦਰ੍ਧਂ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਹਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਕੈਲਾਸ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਗਿਆਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀਓ।
ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਲ੍ਲੋਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਨਾਸ਼ਯਤਿ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਾ ਰੌਦ੍ਰੀ ਸਂਹਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਨ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਲੋਕੇ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੋ ऽਪਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀਓ, ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਲੱਭਣ ਤੇ ਵੀ, ਕੋਈ ਐਸਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਇਹ ਰੌਦ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸ਼ਿਵੇਨੋਪਨਿषਤ੍ਸਿਂਧੁਮਨ੍ਥਨੋਤ੍ਪਾਦਿਤਾਂ ਮੁਦਾ ਕੁਮਾਰਾਯਾਰ੍ਪਿਤਾਂ ਤਾਂ ਵੈ ਸੁਧਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ऽਮਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਸੰਹਿਤਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਤੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾਪਾਨਾਂ ਨਿष੍ਕृਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਸਂਹਿਤਾਂ ਤਾਂ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਆਦਿਕ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮਾਫੀ ਲਈ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਇਹ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁष੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਦੁਰ੍ਭੋਜ੍ਯਦੁਰਾਲਾਪਾਦਿਸਂਭਵਮ੍ ਪਾਪਂ ਸਕृਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨੇਨ ਸਂਹਿਤਾ ਸਾ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਹਿਤਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਜਾਪਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ ਵਿਲ੍ਵਵਨੇ ਸਂਹਿਤਾਂ ਤਾਂ ਪਠੇਤ੍ਤੁ ਯਃ ਸ ਤਤ੍ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਦ੍ਵਾਚੋ ऽਪਿ ਨ ਗੋਚਰੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸਂਹਿਤਾਂ ਤਾਂ ਪਠਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਭੋਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ਤਸ੍ਯ ਯੇ ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਸਂਹਿਤਾਂ ਚ ਤਾਮ੍ ਬਿਲ੍ਵਮੂਲੇ ਸ਼ਿਵਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਇਹ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪ ਆ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯਾਪਿ ਸਂਹਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਾ ਉਭੇ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੇ ਵਿਜ੍ਞੇਯੇ ਲੀਲਾਵਿਜ੍ਞਾਨਪੂਰਿਤੇ
ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਵਧੀਆ ਹਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਤਦਿਦਂ ਸ਼ੈਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਸਂਮਿਤਮ੍ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਤਚ੍ਛਿਵੇਨੈਵ ਪ੍ਰਥਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਮਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ਂਚ ਤਥਾਰੌਦ੍ਰਂ ਵੈਨਾਯਕਮਥੌਮਿਕਮ੍ ਮਾਤ੍ਰਂ ਰੁਦ੍ਰੈਕਾਦਸ਼ਕਂ ਕੈਲਾਸਂ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਕਮ੍
ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼, ਤਾਰਾ-ਰੌਦ੍ਰ, ਵੈਨਾਇਕ, ਔਮਿਕ, ਮਾਤ੍ਰ, ਗਿਆਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁਦ੍ਰ, ਕੈਲਾਸ ਤੇ ਸ਼ਤ-ਰੁਦ੍ਰ—ਇਹ ਸਭ ਹਨ।
ਕੋਟਿਰੁਦ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਯਂ ਕੋਟਿਰੁਦ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਚ ਵਾਯਵੀਯਂ ਧਰ੍ਮਸਂਜ੍ਞਂ ਪੁਰਾਣਮਿਤਿ ਭੇਦਤਃ
ਕੋਟੀਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਜ਼ਾਰ ਕੋਟੀਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵਾਯਵੀਯ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਾਣ ਹਨ।
ਸਂਹਿਤਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮਿਤਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਤਰਾ ਮਤਾ ਤਾਸਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰੁਵੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ृਣੁਤਾਦਰਤੋਖਿਲਮ੍
ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ਂ ਦਸ਼ਾਸਾਹਸ੍ਰਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵੈਨਾਯਕਂ ਤਥਾ ਔਮਂ ਮਾਤृਪੁਰਾਣਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਾष੍ਟਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ; ਇੰਝ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ, ਵੈਨਾਇਕ, ਔਮਿਕ ਤੇ ਮਾਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇਕ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਂ ਹਿ ਰੁਦ੍ਰੈਕਾਦਸ਼ਕਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ षਟ੍ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਕੈਲਾਸਂ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਂ ਤਦਰ੍ਧਕਮ੍
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਗਰੰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ; ਕੈਲਾਸਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ; ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੈ।
ਕੋਟਿਰੁਦ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਿਤਮੇਕਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ਸਹਸ੍ਰਕੋਟਿਰੁਦ੍ਰਾਖ੍ਯਮੁਦਿਤਂ ਗ੍ਰਂਥਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਕੋਟੀਰੁਦ੍ਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਹਸ੍ਰਕੋਟੀਰੁਦ੍ਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਰੰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹੈ।
ਵਾਯਵੀਯਂ ਖਾਬ੍ਧਿਸ਼ਤਂ ਘਰ੍ਮਂ ਰਵਿਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ਤਦੇਵਂ ਲਕ੍ਸ਼ਸਂਖ੍ਯਾਕਂ ਸ਼ੈਵਸਂਖ੍ਯਾਵਿਭੇਦਤਃ
ਵਾਯਵੀਯਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੈ; ਘਰਮਾ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੈਵ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਤਤ੍ਤੁ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ਸ਼ੈਵਂ ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਵੈ ਪੁਰਾਣਂ ਸਪ੍ਤਸਂਹਿਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੈਵ ਪੁਰਾਣਾ ਚੌਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵੇ ਸਂਕਲ੍ਪਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਸਂਖ੍ਯਯਾ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਮਾਣਂ ਹਿ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟੌ ਸੁਵਿਸ੍ਮृਤਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਗਰੰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋ ਕੋਟੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਸ੍ਤੇष੍ਟਾਦਸ਼ਧਾ ਚੈਵ ਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਾਪਰਾਦਿषੁ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇ ਕृਤੇ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਦਿਭਿਃ
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅਠਾਰਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਦਵਾਪਰ ਆਦਿਕ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਵੈਪਾਯਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਂ ਹਿ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ ਸ਼੍ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਸਪ੍ਤਸਂਹਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਮਿਤਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ, ਸੱਤ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਾਖ੍ਯਾ ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਰੌਦ੍ਰੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਿਕਾ ਤृਤੀਯਾ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਾਖ੍ਯਾ ਕੋਟਿਰੁਦ੍ਰਾ ਚਤੁਰ੍ਥਿਕਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਰੌਦ੍ਰੀ, ਤੀਜਾ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰ, ਤੇ ਚੌਥਾ ਕੋਟੀਰੁਦ੍ਰ।
ਪਞ੍ਚਮੀ ਚੈਵ ਮੌਮਾਖ੍ਯਾ षष੍ਠੀ ਕੈਲਾਸਸਂਜ੍ਞਿਕਾ ਸਪ੍ਤਮੀ ਵਾਯਵੀਯਾਖ੍ਯਾ ਸਪ੍ਤੈਵਂ ਸਂਹਿਤਾਮਤਾਃ
ਪੰਜਵਾਂ ਉਮਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਛੇਵਾਂ ਕੈਲਾਸਾ ਨਾਮਕ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਵਾਯਵੀਯਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਸਪ੍ਤਸਂਹਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ਼ਿਵਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ ਵਰੀਵਰ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੁਲ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੋਪਰਿ ਗਤਿਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਹ ਦਿਵਯ ਪੁਰਾਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੱਤ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚਾ ਲਕੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।