ਅਨ੍ਨਾਦਿਭੋਜ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਸਰ੍ਵਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਯਤਃ ਤਤੋ ਮृਦਾਦਿਪ੍ਰਤਿਮਾਪੂਜਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਾ ਭੁਵਿ
ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਆਦਿ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਚ ਨਾਰੀਣਾਮਧਿਕਾਰੋਤ੍ਰ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ਨਦ੍ਯਾਂ ਤਡਾਗੇ ਕੂਪੇ ਵਾ ਜਲਾਂਤਰ੍ਮृਦਮਾਹਰੇਤ੍
ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੱਕ ਪੱਕਾ ਹੈ; ਨਦੀ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਕੂਏ ਵਿਚੋਂ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ ਗਂਧਚੂਰ੍ਣੇਨ ਪੇषਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਮਂਡਪੇ ਹਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਚ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਾਮ੍
ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀਸ ਕੇ, ਸਾਫ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਂਗਪ੍ਰਤ੍ਯਂਗਕੋਪੇਤਾਮਾਯੁਧੈਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ ਪਦ੍ਮਾਸਨਸ੍ਥਿਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯੇਦਾਦਰੇਣ ਹਿ
ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਗ ਹੋਣ, ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਹੋਣ, ਤੇ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕਮਲ ਆਸਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਵਿष੍ਣੂਨਾਮਂਬਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਸ਼ਿਵਲਿਂਗਂ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਘਨਹਰਤਾ, ਸੂਰਜ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਾਤਾ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵੀ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
षੋਡਸ਼ੈਰੁਪਚਾਰੈਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਫਲਸਿਦ੍ਧਯੇ ਪੁष੍ਪੇਣ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਭਿषੇਕਂ ਸਮਂਤ੍ਰਕਮ੍
ਚਾਹੀਦੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਸੋਲਾਂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨੇਨੈਵ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਡਵਮਾਨਤਃ ਗृਹੇ ਤੁ ਕੁਡਵਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਮਾਨੁषੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਮਿष੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਚਾਵਲ ਦੇ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁੜਵਾ ਮਾਪ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁੜਵਾ ਹੀ ਮਾਪ ਜਾਣੋ, ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਥ ਮਾਪ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੈਵੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਯੋਗ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂਭੋਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਪਞ੍ਚਕਮ੍ ਏਵਂ ਪੂਰ੍ਣਫਲਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦਧਿਕਂ ਵੈ ਦ੍ਵਯਂ ਤ੍ਰਯਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਥ ਮਾਪ ਠੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵੈ-ਜਨਮਿਆਂ ਲਈ ਪੰਜ ਪ੍ਰਸਥ। ਪੂਰਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਪੂਜਯਾ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕਂ ਲਭੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਗੁਲਮਾਯਾਮਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਚ ਤਤੋ ऽਧਿਕਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੱਚ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪ ਬਾਰਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣਮਂਗੁਲਸ੍ਯੈਕਂ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪਞ੍ਚਕਤ੍ਰਯਮ੍ ਅਯੋਦਾਰੁਕृਤਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
ਇੱਕ ਉਂਗਲ ਮਾਪ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਪੰਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣੇ ਮਾਪ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਣੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ 'ਸ਼ਿਵ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦष੍ਟਭਾਗਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਚ੍ਚਤੁਃਕੁਡਵਂ ਮਤਮ੍ ਦਸ਼ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸ਼ਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਹਸ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਮੇਵ ਚ
ਪ੍ਰਸਥ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਸਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਚਾਰ ਕੁੜਵਾ ਸਮਝੋ। ਦਸ ਪ੍ਰਸਥ, ਸੌ ਪ੍ਰਸਥ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਸਥ ਵੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਲਤੈਲਾਦਿਗਂਧਾਨਾਂ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਚ ਮਾਨਤਃ ਮਾਨੁषਾਰ੍षਸ੍ਵਯਂਭੂਨਾਂ ਮਹਾਪੂਜੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਪਾਣੀ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਮਾਪ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਮਨੁੱਖਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਜਨਮਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾ-ਪੂਜਾ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿषੇਕਾਦਾਤ੍ਮਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗਂਧਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਵਾਪ੍ਯਤੇ ਆਯੁਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯਾਦ੍ਧੂਪਾਦਰ੍ਥਮਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਾਲ ਆਤਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਨੈਵੇਦ ਦੇਣ ਨਾਲ ਆਯੁ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਧੂਪ ਨਾਲ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਾਂਬੂਲਾਦ੍ਭੋਗਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ षਟ੍ਕਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਸਾਧਯੇਤ੍
ਦੀਵੇ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤਾਂਬੂਲ ਤੋਂ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾ ਛੇ ਰਸਮਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਮਸ੍ਕਾਰੋ ਜਪਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਾਵੁਭੌ ਪੂਜਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸਦਾਕਾਰ੍ਯੌ ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਿਭਿਰ੍ਨਰੈਃ
ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਜਪ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਭੋਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਮਨਸਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਸਦਾ ਨਰਃ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੂਜਯਾ ਚੈਵ ਤਤ੍ਤਲ੍ਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਵਾਂਤਰਲੋਕੇ ਚ ਯਥੇष੍ਟਂ ਭੋਗ੍ਯਮਾਪ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਤ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਸ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੋ।
ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ਪੂਜਯਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਭੂਰ੍ਲੋਕੇ ऽਭੀष੍ਟਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਾਰੇ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਚ ਸਿਤੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣਭਾਦ੍ਰਕੇ
ਵਿਘਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਠੀਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਭੂ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਜਾਂ ਸਾਵਣ ਜਾਂ ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ, ਚੰਨਣੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ।
ਭਿषਗृਕ੍ਸ਼ੇ ਧਨੁਰ੍ਮਾਸੇ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਜੇਤ੍ ਸ਼ਤਂ ਪੂਜਾਸਹਸ੍ਰਂ ਵਾ ਤਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾਕਦਿਨੈਰ੍ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਵੈਦ ਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਧਨੁ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਘਨ-ਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਸੌ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪੂਜਾਵਾਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਵਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਦਂ ਚੇष੍ਟਦਂ ਨृਣਾਮ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਤਤ੍ਤਦ੍ਦੁਰਿਤਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਛਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਦੁਖ-ਬਿਪਤਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰਪੂਜਾਂਸ਼ਿਵਾਦੀਨਾਮਾਤ੍ਮਸ਼ੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਂ ਵਿਦੁਃ ਤੀਥਿਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਗਾਨਾਮਾਧਾਰਂ ਸਾਰ੍ਵਕਾਮਿਕਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਪੂਜਾ ਆਤਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਥੀਆਂ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਲਈ ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਤਥਾ ਬृਦ੍ਧਿਕ੍ਸ਼ਯਾਭਾਵਾਤ੍ਪੂਰ੍ਣਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਦੁਃ ਉਦਯਾਦੁਦਯਂ ਵਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਧਾ-ਘਟਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੱਕ, ਵਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਤਿਥ੍ਯਾਦੌ ਦੇਵਪੂਜਾ ਹਿ ਪੂਰ੍ਣਭੋਗਪ੍ਰਦਾ ਨृਣਾਮ੍ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗਃ ਪਿਤ੍ਃਣਾਂ ਤੁ ਨਿਸ਼ਿ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਤਿਥੀ ਆਦਿ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭੋਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਭਾਗਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਿਵਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਯਤੇ ਉਦਯਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਯਦਿ ਸਾ ਤਿਥਿਃ
ਅੰਤ ਦਾ ਭਾਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰ੍ਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤਿਥੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੱਕ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੱਧ-ਦਿਨ 'ਤੇ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯੇ ਤਥਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਸ੍ਥਿਤਿ ऋਕ੍ਸ਼ਾਦਿਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਵਾਰਾਦੀਨ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੂਜਾਜਪਾਦਿਕਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤਾਰੇ ਆਦਿ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਚਿਤ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ, ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੂਜਾਰ੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਨੇਨੇਤਿ ਵੇਦੇष੍ਵਰ੍ਥਸ੍ਯ ਯੋਜਨਾ ਪੂਰ੍ਣਭੋਗਫਲਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਭੋਗ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਭਾਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਨਮਿष੍ਟਭੋਗਾਰ੍ਥਯੋਜਨਾਤ੍ ਪੂਜਾਸ਼ਬ੍ਦਰ੍ਥ ਏਵਂ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੋ ਲੋਕਵੇਦਯੋਃ
‘ਪੂਜਾ’ ਸ਼ਬਦ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਭੋਗ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਕਾਲਾਤ੍ਸਦ੍ਯਃ ਕਾਮ੍ਯੇ ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਸਂ ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਰ੍षਂ ਚੈਵ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਤੁਰੰਤ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਿੱਤ ਕਰਮ ਰੋਜ਼, ਮਹੀਨੇ, ਪੱਖ ਜਾਂ ਸਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਫਲਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤਾਦृਕ੍ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਮਹਾਗਣਪਤੇਃ ਪੂਜਾ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਕੇ
ਹਰ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਹਾ-ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰੀ ਪਕ੍ਸ਼ਭੋਗਫਲਪ੍ਰਦਾ ਚੈਤ੍ਰੇ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਪੂਜਾ ਚ ਕृਤਾ ਮਾਸਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਇਹ ਪੂਜਾ ਪੱਖ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਖ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।