ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਵੇਦਵਿਦੁषਾਂ ਕੋਟਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤਤ੍ਫਲਂ ਸ਼ਿਵਯੋਗਿਨੇ
ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਇਕ ਭਿਖਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤੀਰ੍ਥਹੋਮੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ਯੋਗਿਨਾਮਨ੍ਨਦਾਨੇਨ ਤਤ੍ਸਮਸ੍ਤਂ ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਯਜਨ, ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਨ ਜਾਂ ਤੀਰਥ-ਹੋਮ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਚਾਪਵਾਦਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵਿਮੂਢਾਸ਼੍ਸ਼ਿਵਯੋਗਿਨਾਮ੍ ਸ਼੍ਰੋਤृਭਿਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਰਕੇष੍ਵਾਮਹੀਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਜੋ ਮੂਰਖ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਯਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੋਤਰਿ ਵਕ੍ਤਾਸ੍ਯਾਦਪਵਾਦਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਾਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੋਤਾ ਚ ਪਾਪੀਯਾਨ੍ਦਣ੍ਡ੍ਯਸ੍ਸੁਮਹਤਾਂ ਮਤਃ ਯੇ ਪੁਨਃ ਸਤਤਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਜਂਤਿ ਸ਼ਵਯੋਗਿਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸਦਾ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤੇ ਵਿਦਂਤਿ ਮਹਾਭੋਗਾਨਂਤੇ ਯੋਗਂ ਚ ਸ਼ਾਂਕਰਮ੍ ਭੋਗਾਰ੍ਥਿਭਿਰ੍ਨਰੈਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਪੂਜ੍ਯਾਃ ਸ਼ਿਵਯੋਗਿਨਃ
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਤਹੀਣ ਸੁਖਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਜੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਜੋਗੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਨਪਾਨਾਦ੍ਯੈਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਪ੍ਰਾਵਰਣਾਦਿਭਿਃ ਯੋਗਧਰ੍ਮਃ ਸਸਾਰਤ੍ਵਾਦਭੇਦ੍ਯਃ ਪਾਪਮੁਦ੍ਗਰੈਃ
ਆਸਰਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਵਿਛੋਣੇ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋਗ ਦੀ ਰੀਤ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਠੋਕਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਵਜ੍ਰਤਂਦੁਲਵਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਥਾ ਪਾਪੇਨ ਯੋਗਿਨਃ ਨ ਲਿਪ੍ਯਂਤੇ ਚ ਤਾਪੌਘੈਃ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਂ ਯਥਾਂਭਸਾ
ਜਿਵੇਂ ਚੌਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਗੀ ਪਾਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਡਿਗਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਲਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਭਿਗੋਦਾ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਯੋਗਰਤੋ ਮੁਨਿਃ ਸੋ ऽਪਿ ਦੇਸ਼ੋ ਭਵੇਤ੍ਪੂਤਃ ਸਪੂਤ ਇਤਿ ਕਿਂ ਪੁਨਃ
ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕृਤ੍ਯਮਨ੍ਯਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਪ੍ਰਹਾਣਾਯ ਸ਼ਿਵਯੋਗਂ ਸਮਭ੍ਯਸੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਫਲੋ ਯੋਗੀ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਵਿਹਰੇਦ੍ਵਾਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤਾਮ੍
ਜੋਗੀ, ਜੋ ਜੋਗ ਦੀ ਸਿਧੀ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਭੋਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਮਿਤ੍ਯੇਵ ਮਤ੍ਵਾ ਵੈषਯਿਕਂ ਸੁਖਮ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਾਗਯੋਗੇਨ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਕਰ੍ਮ ਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਜਾਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਵਿਰਾਗ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਸਨ੍ਨਾਂ ਮृਤਿਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਦृष੍ਟਾਰਿष੍ਟਂ ਚ ਭੂਯਸਾ ਸ ਯੋਗਾਰਮ੍ਭਨਿਰਤਃ ਸ਼ਿਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਬੁਰੇ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਵੇ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਨਿਵਸਨ੍ਨੇਵ ਯਦਿ ਧੀਰਮਨਾ ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਿਨਾਪਿ ਰੋਗਾਦ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਦਿਲੋਂ ਪੱਕਾ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾਪ੍ਯਨਸ਼ਨਂ ਚੈਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਾਂਗਂ ਸ਼ਿਵਾਨਲੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸ਼ਿਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਵਦੇਹਮਵਗਾਹਨਾਤ੍
ਚਾਹੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਡੁਬੋ ਕੇ—
ਸ਼ਿਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
—ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡੇ—
ਰੋਗਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾਥ ਵਿਵਸ਼ਃ ਸ਼ਿਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਦਿ ਸੋਪ੍ਯੇਵਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਾਂ, ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਹਿ ਮਰਣਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮੁਸ਼ਂਤ੍ਯਨਸ਼ਨਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼੍ਰਂਭਧੀਰੇਣ ਮਨਸਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਤਃ
ਜਿਵੇਂ, ਉਪਵਾਸ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੌਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਸ਼ਿਵਨਿਨ੍ਦਾਰਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਪੀਡਿਤਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵਾ ਯਸ੍ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਨ ਸ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਂ ਆਪ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਜੋ ਛੱਡਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਸ਼ਿਵਨਿਨ੍ਦਾਰਤਂ ਹਂਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋ ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਮृਤਃ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਤ੍ਰਿਃ ਸਪ੍ਤਕੁਲਸਂਯੁਤਃ
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ, ਆਪ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਕੀ-ਇੱਕ ਕੁਲ ਵੀ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਥੇ ਯਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਞ੍ਛਿਵਭਕ੍ਤਾਰ੍ਥਮੇਵ ਵਾ ਨ ਤੇਨ ਸਦृਸ਼ਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਤਰਾ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਸਾਰਮਂਡਲਾਤ੍ ਏਤੇष੍ਵਨ੍ਯਤਮੋਪਾਯਂ ਕਥਮਪ੍ਯਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਵਾ
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ, ਅਪਣਾ ਕੇ—
षਡਧ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਾ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਦਿ ਪਸ਼ੂਨਾਮਿਵ ਤਸ੍ਯੇਹ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਲਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਕੋਈ ਕਰਿਆ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨੈਵਾਸ਼ੌਚਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਤ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਸ਼ਿਵਚਾਰਾਰ੍ਥਮਥਵਾ ਸ਼ਿਵਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਮੇਵ ਵਾ ਖਨੇਦ੍ਵਾ ਭੁਵਿ ਤਦ੍ਦੇਹਂ ਦਹੇਦ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਨਾਗ੍ਨਿਨਾ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਰੀਤ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੂਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਚ ਦਫਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਵਾਪ੍ਸੁ ਸ਼ਿਵਾਸ੍ਵੇਵ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਵਾ ਕਾष੍ਠਲੋष੍ਟਵਤ੍ ਅਥੈਨਮਪਿ ਚੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਚੇਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਚ ਸੁੱਟ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਡਿੱਡਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਰਸਮ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕਲ੍ਯਾਣਮੇਵ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ ਧਨਂ ਤਸ੍ਯ ਭਜੇਚ੍ਛੈਵਃ ਸ਼ੈਵੀ ਚੇਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਤਿਃ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਦਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੌਲਤ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ ਵਿਜਿਤਮਨ੍ਯੋਰ੍ਯਾਦਵੇਨੋਪਮਨ੍ਯੋਰਧਿਗਤਮਭਿਧਾਯ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਂ ਮੁਨਿਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਤਿਮੁਪਗਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇਭ੍ਯ ਉਦ੍ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਾ ਸਪਦਿ ਵਿਯਤਿ ਵਾਯੁਃ ਸਾਯਮਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋ ऽਭੂਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਦਵ ਤੋਂ ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਤੇ ਜੋ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕ ਵਾਯੂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅਕਾਸ਼ 'ਚ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਸਮਯੇ ਨੈਮਿषੀਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ ਸਤ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ऽਵਭृਥਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਮੁਦ੍ਯਯੁਃ
ਫਿਰ ਸਵੇਰੇ, ਨੈਮੀਸ਼ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਮੁਨੀ, ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਤਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦੇਵੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸ੍ਵਾਦੁਸਲਿਲਾ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਨਦੀਸ਼ੁਭਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਵਜੋਂ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਨਦੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਯੋ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ ਸਮਾਪ੍ਯ ਸਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਤ੍ਰਾਵਗਾਹਨਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਾਦੀਂਸ੍ਤਦੀਯੈਃ ਸਲਿਲੈਃ ਸ਼ਿਵੈਃ ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਯਯੁਰ੍ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਫਿਰ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।