ਧ੍ਯੈ ਚਿਂਤਾਯਾਂ ਸ੍ਮृਤੋ ਧਾਤੁਃ ਸ਼ਿਵਚਿਂਤਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹ ਹੈ ਚਿੰਤਨ; ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ।
ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਸ੍ਤਥਾਲ੍ਪੇ ऽਪਿ ਯਥਾ ਪਾਪਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਯੋਗ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ।
ਅਵ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਨਮਿਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਧਿਆਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਅਡੋਲ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਵਾਹਰੂਪਸ੍ਯ ਧ੍ਯਾਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯਾਵਲਂਬਨਮ੍ ਧ੍ਯੇਯਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਚ੍ਚ ਸਾਂਬਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ਿਵਃ
ਧਿਆਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਹ ਸਵੈ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ ਹੈ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਪੂਰ੍ਣਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਚਾਣਿਮਾਦਿਕਮ੍ ਸ਼ਿਵਧ੍ਯਾਨਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੂਰਨ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ, ਪੂਰਨ ਸਰਵਰਤਾ, ਤੇ ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸੌਖ੍ਯਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਧ੍ਯਾਨਾਦਭਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਧ੍ਯਾਨਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸੁਖ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰਾ ਹੋਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਧ੍ਯਾਨਂ ਵਿਨਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧ੍ਯਾਨਮਯੋਗਿਨਃ ਧ੍ਯਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਣਸ੍ਤੇਨ ਭਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਯੋਗੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੋਵੇਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੇਕਾਗ੍ਰਮਸ਼ੇषੋਪਾਧਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਸ਼ਾਂਤ, ਇਕਾਗਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸ਼ੇषਪਾਪਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨੇ ਧ੍ਯਾਨੇ ਭਵੇਨ੍ਮਤਿਃ ਪਾਪੋਪਹਤਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਤਦ੍ਵਾਰ੍ਤਾਪਿ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਾਪ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਵੱਡੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਯਥਾਵਹ੍ਨਿਰ੍ਮਹਾਦੀਪ੍ਤਃ ਸ਼ੁष੍ਕਮਾਰ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਨਿਰ੍ਦਹੇਤ੍ ਤਥਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਧ੍ਯਾਨਾਗ੍ਨਿਰ੍ਦਹਤੇ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਸੁੱਕੇ ਤੇ ਗੀਲੇ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕਰਮ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਲ੍ਪੋ ऽਪਿ ਯਥਾ ਦੀਪਃ ਸੁਮਹਨ੍ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਤਮਃ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਸ੍ਤਥਾਲ੍ਪੋ ऽਪਿ ਮਹਾਪਾਪਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੀਵਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯੋਗ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸੁਮਹਚ੍ਛ੍ਰੇਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂਤੋ ਨੈਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਭਲਾ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਧ੍ਯਾਨਸਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧ੍ਯਾਨਸਮਂ ਤਪਃ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧ੍ਯਾਨਸਮੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਧਿਆਨ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਧਿਆਨ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤਪ ਨਹੀਂ, ਧਿਆਨ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਯਜਨ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤੋਯਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਦੇਵਾਨ੍ਪਾषਾਣਮृਨ੍ਮਯਾਨ੍ ਯੋਗਿਨੋ ਨ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਂਤੇ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਣਾਤ੍
ਯੋਗੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨਾਂ ਚ ਵਪੁਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਭਵੇਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਯਥਾ ਸ੍ਥੂਲਮਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਮृਤ੍ਕਾष੍ਠਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਸੁਕਸ਼ਮ ਸਰੀਰ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਇਸ਼ਵਰੀਅ ਦਿੱਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਥੂਲ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥੇਹਾਂਤਸ਼੍ਚਰਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨ ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਾਃ ਤਥਾਂਤਰ੍ਧ੍ਯਾਨਨਿਰਤਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਨ ਕਰ੍ਮਿਣਃ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ; ਤਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ।
ਬਹਿਸ੍ਕਰਾ ਯਥਾ ਲੋਕੇ ਨਾਤੀਵ ਫਲਭੋਗਿਨਃ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਭਵਨੇ ਤਦ੍ਵਦਤ੍ਰਾਪਿ ਕਰ੍ਮਿਣਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਭੋਗਦੇ; ਇਥੇ ਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਯਦ੍ਯਂਤਰਾ ਵਿਪਦ੍ਯਂਤੇ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਯਤਃ ਯੋਗਸ੍ਯੋਦ੍ਯੋਗਮਾਤ੍ਰੇਣ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਭੂਯ ਸੁਖਂ ਤਤ੍ਰ ਸ ਜਾਤੋ ਯੋਗਿਨਾਂ ਕੁਲੇ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਂ ਪੁਨਰ੍ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਮਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਥੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਰਪਿ ਯੋਗਸ੍ਯ ਯਾਂ ਗਤਿਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ ਨ ਤਾਂ ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵੈਰਪਿ ਮਹਾਮਖੈਃ
ਯੋਗ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਜੋ ਗਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਵੇਦਵਿਦੁषਾਂ ਕੋਟਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤਤ੍ਫਲਂ ਸ਼ਿਵਯੋਗਿਨੇ
ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਇਕ ਭਿਖਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤੀਰ੍ਥਹੋਮੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ਯੋਗਿਨਾਮਨ੍ਨਦਾਨੇਨ ਤਤ੍ਸਮਸ੍ਤਂ ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਯਜਨ, ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਨ ਜਾਂ ਤੀਰਥ-ਹੋਮ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਚਾਪਵਾਦਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵਿਮੂਢਾਸ਼੍ਸ਼ਿਵਯੋਗਿਨਾਮ੍ ਸ਼੍ਰੋਤृਭਿਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਰਕੇष੍ਵਾਮਹੀਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਜੋ ਮੂਰਖ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਯਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੋਤਰਿ ਵਕ੍ਤਾਸ੍ਯਾਦਪਵਾਦਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਾਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੋਤਾ ਚ ਪਾਪੀਯਾਨ੍ਦਣ੍ਡ੍ਯਸ੍ਸੁਮਹਤਾਂ ਮਤਃ ਯੇ ਪੁਨਃ ਸਤਤਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਜਂਤਿ ਸ਼ਵਯੋਗਿਨਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸਦਾ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤੇ ਵਿਦਂਤਿ ਮਹਾਭੋਗਾਨਂਤੇ ਯੋਗਂ ਚ ਸ਼ਾਂਕਰਮ੍ ਭੋਗਾਰ੍ਥਿਭਿਰ੍ਨਰੈਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਪੂਜ੍ਯਾਃ ਸ਼ਿਵਯੋਗਿਨਃ
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਤਹੀਣ ਸੁਖਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਜੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਜੋਗੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਨਪਾਨਾਦ੍ਯੈਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਪ੍ਰਾਵਰਣਾਦਿਭਿਃ ਯੋਗਧਰ੍ਮਃ ਸਸਾਰਤ੍ਵਾਦਭੇਦ੍ਯਃ ਪਾਪਮੁਦ੍ਗਰੈਃ
ਆਸਰਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਵਿਛੋਣੇ, ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋਗ ਦੀ ਰੀਤ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਠੋਕਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਵਜ੍ਰਤਂਦੁਲਵਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਥਾ ਪਾਪੇਨ ਯੋਗਿਨਃ ਨ ਲਿਪ੍ਯਂਤੇ ਚ ਤਾਪੌਘੈਃ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਂ ਯਥਾਂਭਸਾ
ਜਿਵੇਂ ਚੌਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਗੀ ਪਾਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਡਿਗਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਲਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਭਿਗੋਦਾ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਯੋਗਰਤੋ ਮੁਨਿਃ ਸੋ ऽਪਿ ਦੇਸ਼ੋ ਭਵੇਤ੍ਪੂਤਃ ਸਪੂਤ ਇਤਿ ਕਿਂ ਪੁਨਃ
ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕृਤ੍ਯਮਨ੍ਯਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਪ੍ਰਹਾਣਾਯ ਸ਼ਿਵਯੋਗਂ ਸਮਭ੍ਯਸੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਫਲੋ ਯੋਗੀ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਵਿਹਰੇਦ੍ਵਾਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤਾਮ੍
ਜੋਗੀ, ਜੋ ਜੋਗ ਦੀ ਸਿਧੀ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਭੋਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।