ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਨ ਦੇਯਂ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਦੇਯਂ ਚ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਿਵੇਨ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ

ਭਗਤ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਨਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਤ੍ਕਾਮ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਿਹ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਸਾ ਸਰ੍ਵਾ ਲਭ੍ਯੇਤ ਸਦ੍ਯੋ ਲਿਂਗਬੇਰਪ੍ਰਤਿष੍ਠਯਾ

ਰੋਜ਼ਾਨਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੋ ਲਿਂਗਮਯੋ ਲੋਕਸ੍ਸਰ੍ਵਂ ਲਿਂਗੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇ ਲਿਂਗੇ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਤਿष੍ਠਿਤਮ੍

ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਵਾਪਿ ਰੁਦ੍ਰੇਣਾਨ੍ਯੇਨ ਕੇਨ ਵਾ ਲਿਂਗਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸ੍ਵਪਦਸ੍ਥਿਤਿਃ

ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਪਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਿਮਨ੍ਯਦਿਹ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਕਾਰਣਮ੍ ਪਰ੍ਤਿष੍ਠਿਤਂ ਸ਼ਿਵੇਨਾਪਿ ਲਿਂਗਂ ਵੈਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਯਤਃ

ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਰਤ੍ਰੇਹ ਚ ਸ਼ਰ੍ਮਣੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਲਿਂਗਂ ਬੇਰਮਥਾਪਿ ਵਾ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਿਮਿਦਂ ਲਿਂਗਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਥਂ ਲਿਂਗੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਕਥਂ ਚ ਲਿਂਗਭਾਵੋ ऽਸ੍ਯ ਕਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਿਞ੍ਛਿਵੋ ऽਰ੍ਚ੍ਯਤੇ

ਇਹ ਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਲਿਂਗਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਪ੍ਰਭਵਾਪ੍ਯਯਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨਂਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਯਦੁਪਾਦਾਨਕਾਰਣਮ੍

ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਆਰੰਭ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਹੈ।

ਤਦੇਵ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਮਾਯਾ ਚ ਗਗਨਾਤ੍ਮਿਕਾ ਤਤ ਏਵ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍

ਇਹੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ; ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਚੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਯਚ੍ਛੁਦ੍ਧਾਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਤਤਃ ਸ਼ਿਵੋ ਮਹੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਿਤਾਮਹਃ

ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ-ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ, ਮਹੇਸ਼, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਭੂਤਾਨਿ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ਜਾਤਾ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ऽਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ ਅਤ ਏਵ ਸ਼ਿਵੋ ਲਿਂਗੋ ਲਿਂਗਮਾਜ੍ਞਾਪਯੇਦ੍ਯਤਃ

ਭੂਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਿੰਗ ਸਭ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯਤੋ ਨ ਤਦਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਕਾਰ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਤਃ ਤਤੋ ਜਾਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਲਯੋ ਯਤਃ

ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਵਿਲਯ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਨੇਨ ਲਿਂਗਤਾਂ ਤਸ੍ਯ ਭਵੇਨ੍ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਲਿਂਗਂ ਚ ਸ਼ਿਵਯੋਰ੍ਦੇਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਮਾਦਧਿष੍ਠਿਤਮ੍

ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਲਿੰਗ ਅਵਸਥਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਲਿੰਗ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵਃ ਸਾਮ੍ਬੋ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਲਿਂਗਵੇਦੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਲਿਂਗਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਅੰਬਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਲਿੰਗ ਹੀ ਵੇਦੀ ਹੈ, ਮਹਾਦੇਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਲਿੰਗ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।

ਤਯੋਃ ਸਂਪੂਜਨਾਦੇਵ ਸ ਚ ਸਾ ਚ ਸਮਰ੍ਚਿਤੌ ਨ ਤਯੋਰ੍ਲਿਂਗਦੇਹਤ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੇ ਉਹਣੀ ਦੋਵਾਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਯਤਸ੍ਤ੍ਵੇਤੌ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਤੌ ਦੇਹਸ੍ਤਦੁਪਚਾਰਤਃ ਤਦੇਵ ਪਰਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਪਚਾਰਕ ਹਨ; ਇਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ।

ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਜ੍ਞਾਂ ਯਦਾਦਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤੇ ਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍ ਨ ਤਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰਪਿ

ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਆਗਿਆ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਸੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਯੇਨਾਦੌ ਮੋਹਿਤੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਾਰਾਯਣਾਵਪਿ ਪੁਰਾ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ

ਜਿਸ ਨੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਲਯ ਆਈ।

ਵਾਰਿਸ਼ਯ੍ਯਾਗਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸੁष੍ਵਾਪਾਨਾਕੁਲਃ ਸੁਖਮ੍ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ

ਵਿਸ਼ਨੁ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲਟਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ; ਅਚਾਨਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।

ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਂ ਤਮਨਾਕੁਲਮ੍ ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਵਿष੍ਣੁਮਾਹ ਪਿਤਾਮਹਃ

ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਵੇਖਿਆ; ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਤ੍ਯਮਰ੍षੇਣ ਪ੍ਰਹृਤ੍ਯੋਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਾਧਵਮ੍ ਸ ਤੁ ਹਸ੍ਤਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਤੀਵ੍ਰੇਣਾਭਿਹਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍

ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਦੱਸ!' ਪਰ ਹੱਥ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੁਰੰਤ ਜਾਗ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋਤ੍ਥਾਯ ਸ਼ਯਨਾਦ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਮ੍ ਤਮਾਹ ਚਾਂਤਸ੍ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ੍ਵਯਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧਵਦ੍ਧਰਿਃ

ਜਦੋਂ ਜਾਗ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਪਣੇ ਸੇਜ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਹਰੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਬਾਹਰੋਂ ਬਿਨਾ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮਾਗਤੋ ਵਤ੍ਸ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਕੁਲੋ ਵਦ ਇਤਿ ਵਿष੍ਣੁਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵਗੁਣਸੂਚਕਮ੍

'ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਪੁੱਤ? ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਬੇਚੈਨ ਹੈਂ, ਦੱਸ।' ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਸਨ...

ਰਜਸਾ ਬਦ੍ਧਵੈਰਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁਨਰਭਾषਤ ਵਤ੍ਸੇਤਿ ਮਾਂ ਕੁਤੋ ਬ੍ਰੂषੇ ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਿष੍ਯਮਿਵਾਤ੍ਮਨਃ

ਰਜਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ 'ਵਤਸ' ਕਿਉਂ ਆਖਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ?'

ਮਾਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਕਿਂ ਨਾਥਂ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚੋ ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਕृਤਿਃ ਤ੍ਰਿਧਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਭਜ੍ਯੇਦਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਪਰਿਪਾਲ੍ਯਤੇ

ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੈ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਸਂਹਰਾਮਿ ਨਮੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਜਗਤਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਸਤਿ ਸੋ ऽਪ੍ਯਾਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਿष੍ਣੁਰਵ੍ਯਯਃ

'ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਚਨਹਾਰ ਨਹੀਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:

ਅਹਮੇਵਾਦਿਕਰ੍ਤਾਸ੍ਯ ਹਰ੍ਤਾ ਚ ਪਰਿਪਾਲਕਃ ਭਵਾਨਪਿ ਮਮੈਵਾਂਗਾਦਵਤੀਰ੍ਣਃ ਪੁਰਾਵ੍ਯਯਾਤ੍

'ਮੈਂ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਾਸਕ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੀ ਅੰਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।'

ਮਨ੍ਨਿਯੋਗਾਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ ਸृਜਸ੍ਯਵਸਿ ਚਾਂਤੇ ਤਤ੍ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਤਿਸृਜਸ੍ਯਪਿ

'ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਤਿੰਨ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।'

ਵਿਸ੍ਮृਤੋਸਿ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍ ਤਵਾਪਿ ਜਨਕਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਾਮੇਵਮਵਮਨ੍ਯਸੇ

'ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਿੱਧੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।'