ਹੁਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੂਜਾਸ਼ੇषਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਾਵਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਜਪਂ ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਹਵਨ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ, ਰਸਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯੋਤ੍ਸਵਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ਾਸਨੇ ਵਿਪੁਲੇ ਤੈਜਸੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਰਕ੍ਤਪਦ੍ਮੋਪਸ਼ੋਭਿਤੇ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਤਸਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰਾਵਾਹ੍ਯ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਰੋਪ੍ਯਃ ਤਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯਾਲਂਕृਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਥੇ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਾਤਰ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਵਪੁषਾ ਤੇਨ ਦੀਪ੍ਤਯष੍ਟਿਧਰਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਾਸਾਦਪਰਿਵਾਰੇਭ੍ਯੋ ਬਹਿਰ੍ਮਂਗਲਨਿਃਸ੍ਵਨੈਃ
ਉਸ ਅਸਤਰ ਦੀ ਆਕਾਰ ਉਸ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਲਾਠੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਸ਼ੁਭ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ।
ਨृਤ੍ਯਗੇਯਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹ ਦੀਪਧ੍ਵਜਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤ੍ਰਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਦ੍ਰੁਤਂ ਚਾਵਿਲਮ੍ਬਿਤਮ੍
ਨੱਚਣ, ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੀਵੇ, ਝੰਡੇ ਆਦਿ ਲੈ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਨਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਨਾ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ।
ਮਹਾਪੀਠਂ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਯੋਗਤਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਥੋ ਯਜਮਾਨਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਆਦਾਯਾਭ੍ਯਂਤਰਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਮੁਦ੍ਵਾਸਯੇਤ੍ ਤਤਃ
ਮਹਾਂ ਪੀਠ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਘੇਰ ਕੇ, ਯਜਮਾਨ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਅਸਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵੋਦਿਤਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਆਦਾਯ ਚਾष੍ਟਪੁष੍ਪਾਣਿ ਪੂਜਾਮਥ ਸਮਾਪਯੇਤ੍
ਘੁੰਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਅੱਠ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ, ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਥਾਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਣ੍ਡੇ ਵਾ ਸ੍ਥਂਡਿਲੇ ऽਪਿ ਵਾ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਵਾ ਹ੍ਯਾਯਸੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਮृਨ੍ਮਯੇ ਵਾ ਨਵੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਚਾਹੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ, ਵੇਦੀ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਚੰਗੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ।
ਆਧਾਯਾਗ੍ਨਿਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ਤਤ੍ਰਾਰਾਧ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵਂ ਹੋਮਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਅੱਗ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਗਾ ਕੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਦ੍ਵਿਹਸ੍ਤਮਾਨਂ ਵਾ ਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰਮਥਾਪਿ ਵਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵੇਦਿਂ ਚ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਅੱਗ ਦਾ ਖੱਡ ਦੋ ਹੱਥ ਚੌੜਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੱਥ ਚੌੜਾ, ਗੋਲ ਜਾਂ ਚੌਕੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਵੇਦੀ ਤੇ ਮੰਡਲ ਵੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡਂ ਵਿਸ੍ਤਾਰਵਨ੍ਨਿਮ੍ਨਂ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ऽष੍ਟਦਲਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ ਚਤੁਰਂਗੁਲਮੁਤ੍ਸੇਧਂ ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵ੍ਯਂਗੁਲਮੇਵ ਵਾ
ਖੱਡ ਚੌੜਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਹੋਵੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਉੱਚਾ, ਜਾਂ ਦੋ ਉਂਗਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਤਸ੍ਤਿਦ੍ਵਿਗੁਣੋਨ੍ਨਤ੍ਯਾ ਨਾਭਿਮਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਮਧ੍ਯਂ ਚ ਮਧ੍ਯਮਾਂਗੁਲ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯਮੋਤ੍ਤਮਪਰ੍ਵਣੋਃ
ਉਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੋ ਵਿਤਸਤ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਵਿਚਕਾਰ ਮੱਧਮ ਉਂਗਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਮੱਧ ਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਜੋੜ ਵਿਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਂਗੁਲੈਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਃ ਕਰਃ ਮੇਖਲਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਂ ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਯਮੇਕਮਥਾਪਿ ਵਾ
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੱਥ ਚੌਬੀ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ 'ਤੇ ਤਿੰਨ, ਦੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਮੇਖਲਾ (ਕਮਰਪੱਟਾ) ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਸ਼ੋਭਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮਿष੍ਟਂ ਮृਦਾ ਸ੍ਥਿਰਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪਤ੍ਰਵਦ੍ਯੋਨਿਂ ਗਜਾਧਾਰਵਦੇਵ ਵਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗੇ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਚੰਗਾ, ਹਲਕਾ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ਵੱਥ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਵਾਂਗ।
ਮੇਖਲਾਮਧ੍ਯਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ऽਪਿ ਵਾ ਸ਼ੋਭਨਾਮਗ੍ਨਿਤਃ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਿਮ੍ਨਾਮੁਨ੍ਮੀਲਿਕਾਂ ਸ਼ਨੈਃ
ਮੇਖਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਪੱਛਮ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੇਠਾਂ, ਹੌਲੀ ਖੁੱਲੀ ਹੋਵੇ।
ਅਗ੍ਰੇਣ ਕੁਣ੍ਡਾਭਿਮੁਖੀਂ ਕਿਂਚਿਦੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮੇਖਲਾਮ੍ ਨੋਤ੍ਸੇਧਨਿਯਮੋ ਵੇਦ੍ਯਾਃ ਸਾ ਮਾਰ੍ਦੀ ਵਾਥ ਸੈਕਤੀ
ਮੇਖਲਾ ਅੱਗ ਦੇ ਖੱਡ ਵੱਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਖੁੱਲੀ ਛੱਡੀ ਜਾਵੇ; ਵੇਦੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਨਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰੇਤ ਵਾਲੀ।
ਮਂਡਲਂ ਗੋਸ਼ਕृਤ੍ਤੋਯੈਰ੍ਮਾਨਂ ਪਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨੋਦਿਤਮ੍ ਕੁਣ੍ਡਂ ਚ ਮृਨ੍ਮਯਂ ਵੇਦਿਮਾਲਿਪੇਦ੍ਗੋਮਯਾਂਬੁਨਾ
ਗੋ-ਛਪੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਪਾਤਰ ਦੀ ਮਾਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ। ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਖੱਡ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵੇਦੀ ਨੂੰ ਗੋ-ਛਪੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਵੇ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਤਾਪਯੇਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਦਨ੍ਯਦਂਭਸਾ ਸ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕੁਣ੍ਡਾਦੌ ਵਿਲ੍ਲਿਖੇਤ੍ਤਤਃ
ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਆਪਣੇ ਸੂਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਖੱਡ ਤੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗਾਏ ਜਾਣ।
ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਲ੍ਪਯੇਦ੍ਦਰ੍ਭੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨਿਵਿष੍ਟਰਮ੍ ਅਰ੍ਚਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਹੋਮਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸਾਧਯੇਤ੍
ਇਲਾਕਾ ਛਿੜਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਗ ਲਈ ਬੈਠਕ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਮ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਲਨੀਯਾਨਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣ੍ਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ ਮਣਿਜਂ ਕਾष੍ਠਜਂ ਵਾਥ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਗਾਰਸਮ੍ਭਵਮ੍
ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੋਣੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਤਨ ਦੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਆਈ ਹੋਵੇ।
ਅਨ੍ਯਂ ਵਾਭ੍ਯਰ੍ਹਿਤਂ ਵਹ੍ਨਿਂ ਤਤਃ ਸਾਧਾਰਮਾਨਯੇਤ੍ ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਾਵृਤ੍ਯ ਕੁਣ੍ਡਾਦੇਰੁਪਰਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਯੋਗ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਵੇ; ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਖੱਡ ਆਦਿ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮ ਕੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਵਹ੍ਨਿਬੀਜਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤ੍ਵਾਦਧੀਤਾਗ੍ਨਿਮਾਸਨੇ ਯੋਨਿਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਾਤ੍ਮਨਃ ਸਂਮੁਖੇਨ ਵਾ
ਅੱਗ ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਸਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ; ਜਾਂ ਯੋਨੀ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ।
ਨਿਯੋਗਃ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਂਡਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸ੍ਵਨਾਭ੍ਯਂਤਃਸ੍ਥਿਤਂ ਵਹ੍ਨਿਂ ਤਦ੍ਰਂਧ੍ਰਾਦ੍ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਂਗਵਦ੍
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਖੱਡ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇ; ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਖੋਲ੍ਹ ਤੋਂ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲਦਾ ਹੋਇਆ ਰੱਖੇ।
ਨਿਰ੍ਗਮ੍ਯ ਪਾਵਕੇ ਬਹ੍ਯੇ ਲੀਨਂ ਬਿਂਬਾਕृਤਿ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ ਆਜ੍ਯਸਂਸ੍ਕਾਰਪਰ੍ਯਂਤਮਨ੍ਵਾਧਾਨਪੁਰਸ੍ਸਰਮ੍
ਅੱਗ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਹਰਲੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਚਕ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਧਿਆਨ ਕਰੇ; ਘੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੱਕ, ਪੂਰਵ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ।
ਸ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮਾਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ ਸ਼ਿਵਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਆਪਣੇ ਸੂਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰੇ; ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਘृਤੇ ਮੁਦ੍ਰਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਧੇਨੁਸਂਜ੍ਞਿਤਾਮ੍ ਸ੍ਰੁਕ੍ਸ੍ਰੁਵੌ ਤੈਜਸੌ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯੌ ਨ ਕਾਂਸ੍ਯਾਯਸਸੈਸਕੌ
ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਘੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, 'ਗਾਂ' ਨਾਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਦਿਖਾਏ; ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਦੋ ਚਮਚੀਆਂ ਲਏ, ਲੋਹਾ, ਕਾਂਸੀ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨਾ ਹੋਣ।
ਯਜ੍ਞਦਾਰੁਮਯੌ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਾਰ੍ਤੌ ਵਾ ਸ਼ਿਲ੍ਪਸਮ੍ਮਤੌ ਪਰ੍ਣੇ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਾਦੇਰਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇ ਮਧ੍ਯ ਉਤ੍ਥਿਤੇ
ਉਹ ਚਮਚੀਆਂ ਯਜਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀ, ਜੋ ਵਿਚੋਂ ਉੱਗੀ ਹੋਈ ਤੇ ਟੁੱਟੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸਂਸृਜ੍ਯ ਦਰ੍ਭੈਸ੍ਤੌ ਵਹ੍ਨੌ ਸਂਤਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਪੁਨਃ ਪਾਰਾਰ੍षਰ੍ਚ੍ਯਸ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣ ਸ਼ਿਵਪੂਰ੍ਵਕੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ; ਆਪਣੇ ਸੂਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।
ਜੁਹੁਯਾਦष੍ਟਭਿਰ੍ਬੀਜੈਰਗ੍ਨਿਸਂਸ੍ਕਾਰਸਿਦ੍ਧਯੇ ਭ੍ਰੁਂਸ੍ਤੁਂਬ੍ਰੁਸ਼੍ਰੁਂ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਪੁਂਡ੍ਰਂਦ੍ਰਮਿਤ੍ਯਤਃ ਪਰਮ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ, ਅੱਠ ਬੀਜ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੇ; ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ: 'ਭ੍ਰੁੰ', 'ਸਤੁੰ', 'ਬਰੁਸ਼੍ਰੁੰ', 'ਪੁੰੜ੍ਰੰ', 'ਦ੍ਰੰ' ਆਦਿ।
ਬੀਜਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਜਿਹ੍ਵਾਨਾਮਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਾ ਮਧ੍ਯਮਾ ਜਿਹ੍ਵਾ ਬਹੁਰੂਪਸਮਾਹ੍ਵਯਾ
ਸੱਤ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਜੀਭਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਮ وار ਹਨ; ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਜੀਭ 'ਤ੍ਰਿਸਿਖਾ' ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।